Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

Ô





ng Hậu ngồi trước sân nhà nhìn ra sông Hiền Lương. Trời chưa sáng hẳn. Trên quê ông, dòng sông này như thức giấc sớm nhất. Người gìa thì nói, con sông này chưa hề ngủ. Chưa bao giờ ngủ. Thức từ thuở khai thiên lập địa. Khi tiếng chim Từ Quy gọi bạn ngân lên trong rừng cao su dưới chân Cồn Tiên, một dòng lụa cứ nhạt dần, nhạt dần màu đen để rồi khi mặt trời nhô lên phía Cửa Tùng, sông đã trở thành tấm gương soi cho những rặng tre, những ngôi nhà và làng mạc hai bên bờ.
 
Một lúc sau bà Hậu mang ra cho chồng một ấm nước chè đặc. Đặc đến nỗi cắm đũa không ngã. Đàn ông ở đây thì bảnh mắt phải có một bát nước chè đặc rồi mới nói đến chuyện ra đồng. Chả vậy mà dân gian có câu: "Đàn ông thèm đọi nước chè đặc. Đàn bà thèm cái c. cho to!" Ông Hậu rót nước, uống liền hai bát. Nước chè đặc như đánh thức tất cả những ký ức lưu giữ trong đầu ông. Dòng sông trước mắt ông thành dòng sông kỷ niệm… Dạo ấy, ông là lính trung đoàn 270 của khu đội. Ông yêu cô Thắm, cô dân quân bên Kinh Môn. Đơn vị ông "cơm Bắc, giặc Nam" thường xuyên vượt sông Hiền  Lương giúp bà con Trung Sơn đánh giặc giữ làng. Có một lần cô Thắm bị thương cụt mất cánh tay trái, được ra bệnh xá khu đội nằm điều trị. Ông luôn bên cô, đau xót đến tan nát cả cõi lòng trước một phần cơ thể của người mình yêu bị bom đạn thù cướp mất. Nếu như trước đó tình cảm của ông với cô còn e dè thì nhân dịp này, ông bày tỏ ước vọng muốn cưới cô. Ông còn nhớ, cô đã khóc rất nhiều. Khóc vì thương ông. Cô không muốn ông phải gánh nặng trên vai cuộc đời tàn phế của mình. Và cô đã kiên quyết lời thỉnh cầu của ông...

04/10/2023 lúc 15:19

Đêm cuối nằm gió thổi rừng khuya
Những bó hương cháy bừng lên rồi tắt
Đống lửa sáng chập chờn từng khuôn mặt
Đồng đội cũ tìm về Nghĩa trang Trường Sơn

04/10/2023 lúc 15:19

Nếu có ai đó
Nói với anh về một nỗi đau
Anh hãy nhớ
Em cũng đang đau như thế
Từng phút
Từng giây
Nỗi đau vò xé tâm hồn

04/10/2023 lúc 15:19

T





ôi đi Bình Dương, thăm anh họ tôi mổ dạ dày vừa xuất viện về. Nhà cửa chật chội lại chỉ có hai vợ chồng ăn ở với nhau nên rất bừa bộn và có vẻ như anh tôi mang cả cái mùi bệnh viện u ám về nhà nữa thì phải.
Vỏ thuốc vất vung vải trên nền nhà lót gạch bông đã vàng xỉn. Anh tôi nằm trên chiếc giưòng cũ với tấm nệm lép xẹp. Da mặt xanh xao, người gầy xọp, mệt nhọc. Chị Thủy vợ anh đi đâu đó chưa về. Nhà anh tôi nằm sâu trong một khu dân cứ nghèo khó, một khu ổ chuột tồn tại bên thành phố công nghiệp hiện đại. Tôi chỉ kịp thăm hỏi bệnh tình của anh đôi ba câu rồi bắt tay vào dọn dẹp nhà cửa, chăn màn, chén bát. Nói thế không phải để chê trách chị dâu tôi mà muốn nói rằng có thể trong một hoàn cảnh bế tắc nào đó người ta mặc kệ cho số phận gần như thách thức nó...

04/10/2023 lúc 15:19

H





ắn quyết định bỏ trốn. Chỉ sau hai mươi phút đồng hồ là hắn đã chui được vào cái cống bi mà hắn vô tình phát hiện ra trong một lần đi đồi. Đi đồi là một thuật ngữ đặc biệt  đối với những kẻ như hắn bởi nội hàm của nó đã được mở rộng đến mức người thường không hiểu được. Đi đồi là đi lao động bắt buộc. Đi đồi cũng có thể là lên đồi, lên núi làm cả tỉ thứ việc nặng nhọc mà cũng có thể là đi làm những việc khổ sai ở một nơi chẳng có núi đôi gì cả. Thật khéo cho những người đi khai mở các trại giam. Họ luôn tận dụng địa thế thiên nhiên để đỡ tốn sức người sức của, vì thế cái trại giam của hắn mới rơi tõm vào một thung lũng ba bề bốn bên núi đồi giăng mắc. Nước sông công tù!  Chân lý ấy hiển nhiên đến mức chỉ có những kẻ không bình thường về tâm thần mới mất thời gian bâng khuâng hay hoài cảm cho cái sự khốn nhục của những kẻ như hắn. Người ta dạy hắn rằng lao động là một trong những nguồn gốc sinh ra loài người. Vì thế những phạm nhân như hắn muốn trở lại làm người thì không có cách nào tốt hơn là phải lao động.

04/10/2023 lúc 15:19

Ta lại được về tắm đãm ánh trăng sông,
Dòng Thạch Hãn vẫn âm thầm trong tận đáy,
Giữa đất trời, ta hồn nhiên vùng vẫy
Một quãng đời xanh lại thao thức hiện về…

04/10/2023 lúc 15:19

Ò ó o…
Mà không phải ò ó o
Văng vẳng đâu đây tiếng gà hư thực
Mỏng và trong đến mức
Chưa cạm vào đãn tan…

04/10/2023 lúc 15:19

Rí ra rí rắc lửa cười
Mẹ ngội canh bếp ba mươi bên thềm
Lục sà lục sục suốt đêm
Nấu cho thật deo, thật mềm mới thôi
Tưởng như hàng chúc xuân rồi
Cái nồi bánh ấy còn sôi đến giớ.

04/10/2023 lúc 15:19

Đ





ã hơn một tháng trôi qua kể từ cái bữa An đến thăm Lành lần cuối, trước lúc anh một mình lặng lẽ lên tàu về quê sau gần năm năm công tác tại một đồn biên phòng. Số phận hẩm hiu và cảnh ngộ trái ngang đã dun dủi cho Lành gặp anh. Cứ nhớ lại cô chỉ muốn trào nước mắt. Con người anh từ dáng đi, giọng nói, ánh mắt, những cử  chỉ âu yếm...tất cả giờ đây đối với Lành sao mà quá gần gũi, thân thương. Và đêm nay khi ngồi viết những dòng này, Lành lại càng thấy anh như đã là của mình, phải là của mình. Chao ôi! Nếu được như thế, Lành sẽ tự nguyện trao gửi thân phận dở dang của mình cho anh mà không cần một điều kiện nào. Và như thế cô sẽ cảm thấy hạnh phúc sung sướng biết nhường nào. Lành muốn đêm nay, dù khuya khoắt đến đâu cô cũng sẽ thức với anh để viết cho anh những dòng thư yêu thương tha thiết nhất.

04/10/2023 lúc 15:19

Níu câu ca ví dặm bên sông
Rồi về như thể bềnh bồng mây trôi.
 
Dùng dằng “giã bạn” người ơi!
Buồm nâu tắm nắng cùng người còn không
 
Canh gà thức tỉnh Đoài Đông
 
Cái cò mò mẫm đục trong đâu rồi....

04/10/2023 lúc 15:19

Ôi! Lai Châu, Ôi ! Sa Pa
Đường quanh co gấp khúc
Sao nhiều đèo lắm dốc
Xe băng băng trên đỉnh núi, ngọn cây.
Đây “nóc nhà của Việt Nam”
Ruộng bậc thang – nước đầy ắp – dâng tràn
Những cô gái người Mông xòe ô lên nương như đi trẩy hội
Suối đá bạc – lăn lóc chờ trận lũ
Gửi về xuôi chút màu mỡ phù sa.
 
Vời vợi giữa trời cao
Ngỡ với được trăng sao
Ngồi nhà sàn – nhắp chén rượu cần
Ngắm chợ tình
 
Những đôi gái trai – tự tình....

04/10/2023 lúc 15:19

B





ến xe ngựa ngay trước nhà tôi đã di dời vào bến xe lam gần chợ từ lâu, trả lại một con đường bị chiếm dụng sau nhiều năm tháng đầy kỷ niệm tuổi ấu thơ của tôi, và lũ con nít xóm Chùa. Bến xe thổ mộ đã không còn trước nhà nữa, đã giận dỗi bỏ những người đã sống gắn bó với xóm Chùa bao năm để đi vào một chỗ đông vui náo nhiệt hơn mà không thèm nói một lời từ biệt. Buổi sáng hôm ấy, tôi thức dậy, bước ra đường chào một ngày mới, bỗng dưng thấy đường vắng ngắt trống trơn, cảm thấy hụt hẫng, bàng hoàng và ngơ ngác như vừa bị ai đó tước đoạt mất một vật quý giá, hay cuỗm đi một người bạn thân thiết từ lúc còn nhỏ mới tập tễnh biết đi. 

04/10/2023 lúc 15:19

B





 
ữa tiệc gần hai chục bàn. Nhân lên với mười thì ra chừng đó thực khách. Chị cố nghe thử người ta nói chuyện gì nhưngchịu. Toàn tiếng cụng ly cốp cốp. Tiếng người nọ người kia đưa trăm phần trăm mặc dù chẳng có ai là cán bộ thống kê hay đang làm cái việc không biết mấy phần trăm sự thật là viết báo cáo. Người ta chia phần trăm rượu, bia và hoa hồng. Hoa hồng theo nghĩa bóng. Sao đàn ông có nhiều chuyện để nói với nhau trong cuộc rượu thế không biết. Tiệc tùng đến quán cóc ven đường với năm ba xị rượu đế hầu hết là ì xèo. Hình như ngày càng hiếm những cuộc nhậu êm ả, lịch sự mà ở đó người ta chỉ quan tâm đến nhau, tâm tình cùng nhau cho thỏa. Hình như bây giờ người ta nhậu vì một hai lý do cụ thể nào đó. Chia chác sau một chuyến làm ăn. Anh chạy giúp để của cải đất đai của tôi từ chưa hợp lệ thành hợp lệ. Anh cho thằng con thêm ít điểm, tương lai hạnh phúc cả đời nó và gia đình tôi đều tùy thuộc vào anh. Hay đơn giản chỉ là anh làm giúp cái giấy khai sinh, cuốn sổ hộ khẩu. Tất tật người ta nghĩ đến nhậu để giải quyết. Và để che đi cái bỉ ổi của sự nhờ vả, biến cái vô lý thành có lý người ta kéo theo vài người bạn thân tín của hai phía. Đông người đông tiếng, sự việc trở nên đơn giản hơn một chút. Không khí bớt đi cái nặng nề vụ lợi sau những câu xướng câu tùy. Vậy là rôm rả, vậy là xong chuyện...

04/10/2023 lúc 15:19

T





rước khi về cửa Ba Lạt, Hồng Hà sinh con đẻ cái, chia nước cho các chi lưu. Đào giang rẽ sang lối Đáy, Ninh Cơ trườn tới Thịnh Long, sông Sò vuốt ve Cồn Lu, Cồn Ngạn rồi đổ ra cửa Hà Lạn. Gần nơi sông Sò dừng lại, lặng lẽ một bến đò ắp đầy huyền thoại – bến Hà Lạn. Bên này Hải Hậu đồng lúa tám thơm rì rào nắng gió, phía kia bãi tắm Quất Lâm vừa được phục sức từ miệt biển chân quê.
Bến đò Hà Lạn có cây đa cổ thụ, hàng muôn sợi rễ xoắn xuýt buông xuống mặt sông, giỡn chơi cùng muôn con sóng khi lành hiền, khi dữ dội. Mỗi độ triều xuống, bãi cát ven sông thoải ra xa, phơi trần cơ man còng còng chạy nhanh như gió. Những chú tôm nước lợ không kịp rút theo dòng nước, mắc lại hổng cát nhảy tanh tách. Sò huyết nhiều vô kể, chúng luôn làm ngọt lành mỗi bát canh. Kề sát gốc đa, ngôi miếu cổ đầy rêu phong bền bỉ tháng năm, nứt toác tháng năm. Ông tôi bảo tuổi của miếu xấp xỉ hai trăm năm, mang trầm tích của cả vùng đất này.
 
Ông tôi kể: năm thế kỷ trước, cả vùng đất quê mình còn chìm dưới mênh mông biển cả. An phủ xứ Vũ Duy Hoà, người làng Mộ Trạch (Hải Dương) nhận trọng trách chiêu dân lấn biển. Biết bao người gồng gánh tương lai đi về phía biển. Khát vọng đất đai trùm lên đôi vai, bàn tay, khối óc. Họ cắm những nhát móng xuống con sóng bạc đầu, bạt gió chém bão để dựng nhà. Đắp lên những làng những xóm. Tháng năm vật sấp vật ngửa đẩy biển lui dần về phía xa...

04/10/2023 lúc 15:19

Hai tiếng Nhân dân có tự bao giờ
Bác quen gọi đồng bào thân thiết
sống giữa lòng dân ta phải biết
dân cần gì, dân nói gì không
 
Suốt mấy nghìn năm giặc giã cha ông
máu xương đổ đã thành sông, thành núi
sức lật thuyền - Nhân dân là gốc cội
là căn hầm bí mật chở che ta...

04/10/2023 lúc 15:19

Bâng khuâng thương nhớ Ba Lòng
Đò mai con nước xuống ròng thác reo
Đò về thơm mít về theo.
Hạt tiêu cay để mái chèo xuýt xoa
 
Con đò lao mũi phù sa
Núi non trùng điệp thác òa sau vai
Cây sào vít võng ban mai
Đò lên con nắng rạng ngoài đỉnh non...

04/10/2023 lúc 15:19

Tuổi thơ ngủ giữa lòng nôi
Tôi như chiếc hạt say lời mẹ ru
Lý tình tang đến vô tư
Câu Nam ai mãi tới giờ còn thương
Lý Hoài Xuân để vui hơn
Lý con nhện những vấn vương tơ tằm
Vịn vào tháng vịn vào năm
Tôi say điệu lý trăng rằm tuổi xanh
Khi tôi đến với hàng quân
Bâng khuâng những nẻo đường gần đường xa...

04/10/2023 lúc 15:19

Chỉ còn mấy phút nữa
Mà bạn đành xa tôi!
Chỗ con sông thắt lại
Nước mắt chan nụ cười
Xót vườn cây không trái
Buốt con tim triệu người
Bến Hải! Ôi, Bến Hải!
Ai mỏi mòn đêm mơ...