Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

V





ỏn vẹn có đúng một ngày lưu lại ở huyện đảo Phú Quốc, thời gian quá ư là ít ỏi nên cái sự đi thăm thú đó đây cũng nhếnh nháng giống như chuồn chuồn đạp nước vậy. Buổi sáng, chúng tôi băng qua khu rừng già đi về phía bắc đảo, ghé vườn tiêu, đến Gành Dầu viếng đền thờ cụ Nguyễn Trung Trực... Chẳng lẽ chỉ dừng lại ở vài dòng ghi chép sơ sài trong cuốn sổ tay về cảnh trí và sản vật thôi sao?
Buổi chiều, chiếc xe du lịch của Hương Toàn hotel làm một quệt về phía nam hòn đảo rẽ vào nhà lao Cây dừa, ghé thăm cơ sở chế tác ngọc trai nằm ven bãi Trường. Nghe đâu như ông chủ này cũng từ Nha Trang phiêu bạt vào đây. Chỗ kinh doanh hàng mĩ nghệ cao cấp bỗng nhiên gặp những vị khách lấy ngó nghiêng và hỏi han làm chính mà chẳng mua bán gì, xem ra người ta cũng không thấy mặn mà.
Lúc quay về trên đường Trần Hưng Đạo lầm bụi cỏ quạch, chiếc xe đột ngột thắng lại trước một khu vườn tĩnh mịch. Các thành viên trong đoàn hãy còn ngơ ngác chưa hiểu mình được đưa đến chỗ nào đây, thấy xe dừng cứ hãy bước ra để hít thở khí trời cái đã. Đập vào mắt tôi là cái khung cổng điệu nghệ được ghép bằng gỗ lũa có gắn với biển tên rất gợi: “Cội nguồn”, tựa lưng vào sườn dốc thoai thoải. Hóa ra đây là khu trưng bày nghệ thuật duy nhất ở Phú Quốc, một điểm tham quan quen thuộc  của hầu hết các tour du lịch lữ hành. Trong khuôn viên chừng hơn bốn mươi công đất, nằm giữa bóng cây xanh là ngôi nhà thoáng đãng được cất từng lớp theo kiểu tam cấp dựa vào sườn đồi, tạo nên một không gian sâu đằm, thư thái. Điều đó chứng tỏ chủ nhân của nó là một người có con mắt tinh đời, rất sành nghệ thuật...

04/10/2023 lúc 15:19

Có thêm một cây xanh
Rừng bạt ngàn thêm lá
Ao thêm một con cá
Đêm vẫy vùng trăng thanh
 
Nói một lời ngọt lành
Xóm làng thêm gần gũi
Đời bớt đi khói bụi
Không khí được trong lành...

04/10/2023 lúc 15:19

Tôi đang giữa cánh đồng hoa tháng chạp
Đất nâu già, xôm xốp mưa rây
Hoa chúm nụ chờ ngày bung nở
Hương đã thầm từ gốc lên cây
 
Mẹ vun luống, còn em tách ngọn
Ngọn già đã hoa, ngọn non để mùa sau
Đất chi chít hay người chi chút
Đất này từng cấy lúa, trồng rau...

04/10/2023 lúc 15:19

Cuộc đời lắm nỗi đa mang
Ta như chiếc lá nửa vàng nửa xanh
Nửa vàng thì cứ vàng dần
Nửa xanh còn lại vẫn xanh hết mình...

04/10/2023 lúc 15:19

M





ột - hai - ba - bốn… Hai mươi mốt. Thở sâu. Hít vào. Thót bụng. Thở ra. Quên mất rồi… Thôi nghỉ. Có lẽ đã bảy giờ.” “Ngoài trời mịt mờ sương giăng. Trong lòng bao nỗi ưu phiền”. Hạ vui vẻ hát câu hát của mình tự sáng tác. Cô Hạ, gia sư của nhà anh Toàn trong một buổi sáng rảnh rỗi đã bắt chước con gái thành phố ăn ít tập nhiều để giữ eo, giữ thon. Đứng thở trên sân thượng cô đưa mắt nhìn ra xa xa, thấp thoáng trong sương những chiếc xe máy chở hoa lao vào nội thành. Một ngày mới bắt đầu. Thằng Vũ giờ này đã bắt đầu vào tiết một. Thằng Vũ là con chủ nhà. Chủ nhà đi vắng nhờ Hạ ở lại trông nhà, trông thằng Vũ. Chợt nhớ ra còn nhiều việc phải làm, Hạ vơ ào cái áo vắt trên dây phơi. Song, khựng lại, phía bên dưới có ai khiêng cái gì đó rất nặng qua cái cổng khép hờ.
Những người khiêng băng ca đều đội mũ bảo hiểm, đều kín miệng chẳng nói câu gì. Hạ cũng không kịp nhìn biển số. Người đi sau cùng nói nhỏ với Hạ. Hãy đi tìm bác sĩ tư nhân, đừng đến bệnh viện. Đừng báo công an.Hạ run lập cập. Mở tấm chăn. Ôi mẹ ơi, anh Toàn chủ.Anh làm sao mà người bê bết máu. .......
 

04/10/2023 lúc 15:19

H





ào Hậu nâng ly cà phê đặt lên môi. Cái mùi cà phê Buôn Ma Thuột thơm ngầy ngậy. Anh cảm thấy rất rõ hương thơm của cà phê đặc quánh này thấm vào từng tế bào mình. Hào Hậu không nhớ mình nghiện cà phê từ lúc nào. Những ngày chiến tranh khói lửa, anh vẫn không thể nào thiếu cà phê mỗi sớm mai. Năm năm ở trại cải tạo, tưởng quên được. Nhưng vừa đặt chân về Quy Nhơn, lướt qua công viên Phương Mai, mùi cà phê lại đánh thức ký ức, thèm đến day dứt. Anh ngồi vào bàn, gọi một ly cà phê. Và cứ thế. Sáng nào thiếu cà phê là anh bần thần. Hào Hậu uống cà phê theo kiểu của riêng mình, đầu tiên anh uống cà phê bằng khứu giác, khi ly cà phê đã lạnh trong tay, anh bắt đầu nhấm từng ngụm nhỏ. Mỗi ngụm rít một hơi thuốc thật dài. Làn khói xanh thấm vào máu, cái cảm giác lơ mơ đến ngây ngất. Anh nhìn ra biển xanh. Những cánh hải âu giỡn sống. Tưởng như ngoài sóng, chúng không còn biết gì trên đời. Biển mới thanh bình làm sao. Không ít lần Hào Hậu ngồi chỗ này, cũng trên chiếc ghế này trước ly cà phê như hôm nay. Vậy mà dường như biển xanh kia bây giờ anh mới gặp.
Chỉ có tiếng chuông báo giờ trên chiếc đồng hồ đeo tay mới đủ sức kéo Hào Hậu đứng dậy. Đã đến giờ vào ca. Anh rảo bước đi về nhà máy...

04/10/2023 lúc 15:19

Ngoằn ngoèo qua những bậc cầu thang nhỏ bé lát đá hoa cương, Tùng dẫn nàng đến một khoảng không gian bao la, lãng đãng sương và mênh mông hồ. Nàng nhắm mắt và khe khẽ mở ra để cảm nhận ngập tràn thành phố ngay bên dưới mình, thật thực nhưng cũng rất hư ảo. Những tòa biệt thự lô nhô mái chóp, chấp chóa từng ô cửa đóng im ỉm tựa món đồ chơi xinh xắn, khổng lồ đang ngái ngủ sau một đêm dài...

04/10/2023 lúc 15:19

"Buồn trông cửa bể chiều hôm
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm" dặm trăng.
 
"Buồn trông" sương khói lăn tăn
Gió nhàn nhạt gió kê vằng vặc thu.
 
Cát cồn Ngàn Hống sa mù
Ca trù ví dặm Kiều ru đất mềm....

04/10/2023 lúc 15:19

Lữ thứ nửa đời một ngày ta ngoảnh lại
Thấy mùa xuân vơi cạn phía sau mình
Mải miết đi thành cánh chim phiêu bạt
Dẫu nhớ thương em quên cả phút quay về
 

04/10/2023 lúc 15:19

Dẫu là tên cỏ, tên hoa
Thì tên của mẹ - có mà như không
Về làm dâu - đội tên chồng
Sinh con lại "mượn" tên con suốt đời.
 
Đi qua thăm thẳm phận người
Xuân xanh mẹ chẳng có thời mộng mơ
Một đời dầu dãi nắng mưa
Mẹ còn lận đận đến giờ chưa thôi...

04/10/2023 lúc 15:19

L





úc ông Bảy còn sống, tôi vẫn thường thấy ông ngồi chơi cờ với anh con trai út.
Hai người ngồi bệt ngay trước hiên nhà. Người cha lưng uốn cong vòng như dấu chấm hỏi. Anh con út lưng thẳng đuột. Cả hai đều rất chú tâm vào những quân nhựa của mình. Có điều, nếu anh con trai ồn ào liến thoắng bao nhiêu, thì người cha lại lặng lẽ bấy nhiêu. Cả hai có thể ngồi cả buổi, ngồi cả ngày, có khi họ tỉ thí với nhau cả đêm. Bà vợ ông Bảy mỗi lần chồng chơi cờ, thường phải thay bình trà vài lần. Cha con gật gù nhấp trà Tàu, gật gù tính toán đường đi nước bước. Hễ nghe cộp một tiếng chói chát, là y như rằng cha vừa bị con trai hạ đo ván. Còn nghe "Sao mầy? Sao mầy?", ấy là đích thị người cha vừa thắng nước cờ độc. Bởi sức cờ cha con ngang ngửa với nhau, nên họ đánh hàng tiếng hàng tiếng, hàng ngày hàng ngày mà vẫn không dứt ra được. Hàng xóm có ai ghé mắt dòm, chớ dại mà bép xép gạ nước cờ cho ai; coi chừng vạ miệng như chơi. Ông Bảy còn chút đỉnh kiêng cử chữ nghĩa, chứ anh con thì...cứ gọi là vung vít văng ra hỗ lốn từng tràng, không hề biết tới ngượng miệng là gì.
Ấy là anh con út, chuyên về nhiếp ảnh nghệ thuật.
Còn anh trai lớn thì đích thực phải gọi là một thiền sư. Suốt ngày chỉ thấy anh ta loay hoay căng bố ra gốc cây xoài đứng vẽ, ngồi vẽ. Chỉ toàn những màu quyện lấy nhau. Nhìn kỹ mới thấy ẩn hiện những con mắt lờ đờ như mắt ma buồn ngủ. Không biết anh ta đào đâu ra tiền mà toàn dùng bay xúc sơn dầu, vẽ như kiểu thợ hồ trát vữa lên tường. Bức nào bức ấy to như mặt bàn, sơn dầu kể phải cân bằng ký, lại còn tiền mua bố, tiền đóng khung nữa. Anh ta thường nói với mẹ: "Không có khung thì còn gì là nghệ thuật. Mẹ đừng nghe chúng nó xui gạt là tranh trừu tượng. Thiền phái này chỉ có Oisiguishi mới hiểu...

04/10/2023 lúc 15:19

Sông Hương nhớ Trịnh Công Sơn
Chiều nay nước bỗng chậm nguồn ra khơi
Nước muốn dừng chẳng muốn trôi
Đời sao bỗng khát những lời tình yêu
 
Công viên lá cũng rơi nhiều
Ai kia một bóng cô liêu giữa đời
Yêu người mòn cả sức hơi
Tình sao đắng chát chơi vơi giữa dòng
 
Qua cầu, em có biết không
Nón nghiêng tà áo tím lòng người xưa
Thu vàng tháp cổ chiều mưa
Phượng bay mù cả lối xưa đi về...

04/10/2023 lúc 15:19

Thương lắm miền Trung nắng chói chang
Ai về, ta gửi nhớ mênh mang
Nhớ bờ dứa dại vàng khô lá,
Nhớ gió Lào khan quạt cháy lưng.
 
Những mái nhà tôn, những mái tranh
Phơi trần, mặc nắng lửa vây quanh,
Những cồn cát trắng mênh mông nắng,
Lác đác xương rồng run lá xanh...

04/10/2023 lúc 15:19

C





uối con sông đào của hệ thống thủy nông Quốc gia đoạn trạm bơm tiếp sức một khoảng đất rộng vài nghìn mét cây cối um sùm là bệnh xá của thị trấn K. Bệnh xá là kết quả một thoáng chơi ngông của vị giám đốc thủy lợi dịp thắng thầu kinh lý về xí nghiệp trực thuộc trước mấy nữ văn phòng trẻ đẹp vung tay một cái “ Đời sống công nhân và bà con ở đây cần gì nhất. Bệnh xá hả? Sẽ có bệnh xá cho mọi người”. Cô văn phòng bảo “ Anh à, đưa về chỗ kia cơ ” đoạn chỉ tay vào đám lau lách um sùm cuối con sông. Giám đốc nhìn vào đôi mắt lúng liếng của người đẹp cười tít. “ Chỗ nào cũng được miễn là anh có chỗ ở đấy. Cho em phụ trách nhớ. Nghiệp vụ à, học rồi khắc biết. Chiều nay bảo phó giám đốc và tài vụ lên gặp anh”.
Đã hai mươi mấy năm bệnh xá nằm heo hút ở khúc sông, nó nổi tiếng bởi ai vào ai ra cũng được. Không thủ tục rườm rà đến chóng mặt, không hạch sách như ở các bệnh viện. Một đám đánh nhau vỡ đầu xẻ tai ở đâu đem đến, tên đầu bò đầu biếu dìu bạn nó vào cái giường sắt hoen gỉ nơi đầu hồi mà chỗ cây doi cụt ngọn ngó nghiêng tìm bác sĩ lầu bầu. “ Mẹ kiếp! Không biết bác sĩ biến đi đâu? Đây, tiền đây, có ra không thì bảo”. Nghe tiếng quát tháo một y tá ở đâu hiện ra lầm lầm “ Cậu hạch sách ai? Đây không cần tiền. Đánh nhau à. Cho chết.  Để gọi dân quân cờ đỏ ra lập biên bản”. Anh y tá quần áo nhăn nhúm thủng thẳng nhìn tên đầu bò đầu biếu từ đầu đến chân, nhìn sang người bạn y đầu bê bết máu định quay vào, tức thì thằng kia đổi giọng...

04/10/2023 lúc 15:19

Miên gấp chồng giáo án lại, ra về thì bên ngoài trời cũng vừa tối. Mưa dầm khiến đêm ở thung lũng dài ra còn ngày thì ngắn lại. Đi được nửa đường, Miên sững sờ. Con suối nhỏ mọi lần cô xắn quần lội qua hôm nay bỗng dềnh lên cuộn những dòng nuớc xoáy, chỉ nhìn thôi cũng sởn cả da gà. Ngày chưa lên đây, Miên đã từng nghe ai đó nói đến những cơn mưa rừng, nhưng rồi lại quên béng đi mất...

04/10/2023 lúc 15:19

Quê hương
có thể là tiếng chim hải yến
gọi mùa xuân về lóng lánh tầng cao
là trái mơ thơm đỏng đảnh ngọt ngào
là hương nắng để em ngồi hong tóc
là áo trắng gói mây chiều tan học
có con dế mèn rúc rích nhỏ to...
là má ửng lên khi chạm tiếng hẹn hò
là mắt mẹ nghèo đêm đêm thao thức
mùa hạn hán áo mồ hôi vắt nước
là bát rau đồng chan chát muối dưa
 
để môi em cười ấm áp tuổi thơ...

04/10/2023 lúc 15:19

Là nói vậy chứ đủ điều sao được
Những thi hài đã trộn lẫn vào nhau
Bom tọa độ… giặc rải dày mặt đất….
 
Người còn sống gọi từng tên người chết
Chẳng thể nhận ra gương mặt bạn mình
Chúng tôi ghép những gì gom lại được
 
Tên tuổi còn…

04/10/2023 lúc 15:19

C





ơn mưa có vẻ như là một hư cấu được lặp lại. Nó thoát thai từ những tiếng sấm nổ rung trời trên thiên đỉnh một sơn mạch hùng vĩ ở bên kia xứ sở. Rồi biến thành một màn nước dày đặc khổng lồ, chầm chậm vượt qua một cánh đồng lỗ chỗ vết ao đầm như vết chân ngựa huyền thoại của ông Gióng, tiến vào thành phố lúc này đang là đầu mùa hạ, chật chội, ồn ào giống như một nhà ga xe lửa.
Tôi tạt vào một mái hiên nhỏ khi màn mưa vừa chờm tới, dè dặt ném những hạt mưa đầu tiên, dày nặng thưa thớt xuống mặt đất. Và nhận ra, sau đó chẳng lâu la gì, như bỏ qua những thủ tục khách sáo ban đầu, mưa bắt đầu thể hiện mình một cách chân thật, trần trụi và chuẩn xác nhất; mưa như dốc chĩnh nghiêng vò đổ nước xuống phố phường.
 
Mưa lớn từ kích tấc hạt mưa. Ken dày xin xít bầu trời là những hạt nước dài to bằng ngón chân cái, không chút nể nang, chúng lao thẳng góc xuống mái nhà, mặt đường và nổ chan chát như đá sỏi đập. Thoáng cái, hàng hiên đã dòng dòng chảy một tấm mành mành nước lung linh trắng rợn như được đan bằng những sợi thép xoắn thừng. Cống rãnh sôi réo ùng ục, mở hết tốc độ lưu thông. Nhưng cũng chỉ chốc lát, lượng nước mưa rơi xuống đã ứ tràn mặt đường, mấp mé vỉa hè, thềm nhà...