Văn hóa thời đại

02/03/2022 lúc 08:55

L.T.S: Đạo diễn điện ảnh Lê Cung Bắc quê ở Triệu Độ, Triệu Phong, Quảng Trị. Hiện anh công tác ở hảng phim Giải phóng Thành phố Hồ Chí Minh. Lê Cung Bắc đến với nghệ thuật thứ bảy từ những năm 1970. Anh đã tham gia đóng phim, viết kịch bản phim và đạo diễn rất nhiều phim. Nhiều bộ phim anh đạo diễn doạt các giải tại các cuộc liên hoan. Và gần đây nhiều bộ phim dài nhiều tập cũng do anh đạo diễn như “Người đẹp Tây Đô”, “Đồng tiền xương máu”, “Dòng đời”… thực sự để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem. Nhà báo Trần Đình Ba đã có cuộc phỏng vấn ngắn với nhà đạo diễn tài ba này. Chúng tôi xin giới thiệu với độc giả Cửa Việt nội dung cuộc trao đổi.

02/03/2022 lúc 08:55

Thơ là hình bóng lịch sử tâm hồn, là tiếng hát vô thanh cất giấu trong cõi thẳm hư sương khói nguồn cội. Không biết đem cái định nghĩa này vận vào thơ của Đức Tiên có “khả giải” hay không, nhưng ba lần bảy lượt ngụp lặn trong thế giới “Tự tình” và khi thoát ra, bình tâm nhìn lại, tôi nghiệm ra cái phép thử “mượn hồn” như nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường nhắc tới trong lời tựa tập thơ của anh quả có nhiều điều thú vị...

02/03/2022 lúc 08:55

Điều quan trọng với từng cá thể, không chỉ ở con người thuộc vào hàng đẳng cấp cao nhất trong “thập loại chúng sinh” nói chung. Có đúng sự sống là trên tất cả? Một khi đã trưởng thành về mặt lý trí và tâm thức, con người thiết lập ra một tương quan vững chãi và sáng tạo.

02/03/2022 lúc 08:55

Làm nên bức tranh văn xuôi Việt Nam sau 1986 mới lạ, đa sắc, hấp dẫn phải kể đến sự xuất hiện và bền bỉ dấn thân của lực lượng khá đông đảo nhà văn nữ. Tiêu biểu hơn cả, có thể kể, là Lê Minh Khuê, Đoàn Lê, Dạ Ngân, Quế Hương, Phạm Thị Hoài, Võ Thị Hảo, Y Ban, Nguyễn Thị Thu Huệ, Phan Thị Vàng Anh, Trần Thùy Mai, Thuận, Nguyễn Ngọc Tư, Đỗ Bích Thúy, Võ Thị Xuân Hà, Phong Điệp...

02/03/2022 lúc 08:55

Chủ tịch Hồ Chí Minh được cả thế giới tôn vinh không chỉ với vai trò là nhà cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà thơ mà còn là nhà văn hóa kiệt xuất. Điều này được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hiệp quốc (United Nations Educational, Scientific and Cultural organization - viết tắt là Unesco)

02/03/2022 lúc 08:55

Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939) không chỉ là nhà tiểu thuyết hàng đầu trong văn học trước 1945. Ông còn là nhà văn viết truyện ngắn tài năng1. Điều này cũng thường thấy ở các nền văn học khác, một khi đã là tiểu thuyết gia, nhà văn đó chí ít cũng có hàng chục truyện ngắn. Truyện ngắn Vũ Trọng Phụng đến nay vẫn chưa được giới phê bình quan tâm đúng mực. Ngoài lời giới thiệu cho tập 5...

02/03/2022 lúc 08:55

Đ





ầu năm 1947, quân Pháp từ Lào tràn về, tỉnh cử đồng chí Trần Hồng Chương, Thường vụ tỉnh ủy lên phụ trách cấp huyện Hướng Hóa và chỉ huy đội biệt động Đường 9 (1)
Từ ngày thành lập, đội biệt động đã tham gia đánh các trận khe Sanh, Rào Quán, Mò Ó, Đầu Mầu, Đèo Đá, Đuồi Cam Lộ, góp phần chặn địch tiến dọc Đường số 9, bảo toàn lực lượng để hậu phương Quảng Trị có thời gian chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến lâu dài. Sau trận đánh bom ở Đuồi Cam Lộ, đồng chí Hùng Việt (2) gọi tôi tớ giới thiệu với một người thấp lùn, tóc cắt ngắn, trông nghiêm nghị, giọng nhỏ nhẹ. Đồng chí Hùng Việt nói: "Đây là đồng chí Hồng Chương. Từ nay trở đi em và cả tiểu đội dưới sự chỉ huy của dồng chí".

02/03/2022 lúc 08:55

LTS: Nhân dịp báo “Quân đội nhân dân” – tờ báo thân yêu của lực lượng vũ trang và nhân dân cả nước – đón nhận danh hiệu anh hùng LLVT và kỷ niệm 50 năm ngày ra số đầu tiên 20.10.1950 – 20.10.2000, Cửa Việt xin nhiệt liệt chúc mừng “người bạn đồng nghiệp”. Nhân dịp này chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc chân dung một phóng viên chiến trường của báo QĐND đã từng gắn bó với quê hương Quảng Trị: Nghệ sĩ – Phóng viên nhiếp ảnh Đoàn Công Tính.
   Dăm bảy năm trở lại đây, dù đã nghỉ hưu, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Công Tính vẫn hết sức tất bật, bận rộn trong hai phần công việc: Trở lại thăm mảnh đất chiến trường xưa tại Quảng Trị, thành phố Vinh, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội. Cả hai công việc đều cuốn hút rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc. Ví như để có hơn một trăm bức ảnh dành cho cuộc triển lãm tại thị xã Đông Hà vào tháng 6 năm qua nhân kỷ niệm 10 năm Quảng Trị đổi mới và phát triển, anh đã phải tự lục tìm trong cả trăm cuốn phim đã chụp để sau đó một mình âm thầm ngồi trong phòng tối cả tháng ròng mà in, mà phóng to lên, khi đã mãn nguyện mới đem ra hiệu ép lamina. Trở lại Quảng Trị vì Đoàn Công Tính còn nhiều bạn hữu, người quen ở Vĩnh Linh, Do Linh, Cam Lộ, thị xã Quảng Trị, Thị xã Đông Hà…còn để lại nơi đó con suối La La, ngọn đồi Bùi Ngọc Đủ, đỉnh Phulơ, điểm cao 241…và bạt ngàn mộ chí trong khu nghĩa trang Trường Sơn. In ảnh, phóng ảnh, tổ chức triển lãm chẳng phải để tự khoe mình mà tự trong thâm tâm Đoàn Công Tính muốn giới thiệu gương mặt của một thế hệ - thế hệ của những năm tháng rực lửa anh hùng mà cũng biết bao mất mát, đớn đau mà anh cứ canh cánh nỗi lo là có người đang quên, sẽ quên...

02/03/2022 lúc 08:55

T





rong suốt chiều dài hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, thế kỷ XX là thế kỷ mà nhân dân ta phải đối phó với nhiều kẻ thù nhất, chịu đựng những thử thách khắc nghiệt nhất và đã lập nên những chiến công hiển hách. Cội nguồn của những thành quả cách mạng Việt Nam mở ra từ những bước đi (và những hướng đi đầu tiên) của nhà cách mạng Việt Nam kiệt xuất Nguyễn Ái Quốc. Đặc biệt, trong suốt nửa thứ nhất của thế kỷ này, mỗi thắng lợi của cách mạng nước ta đều gắn liền với sự nhạy cảm tuyệt vời của Người. Sự nhạy cảm – hiểu theo một phức tư tưởng chính trị, xã hội đa chiều, bao gồm sự đoán định, những quyết định cần thiết và ý chí để thực hiện bằng được những ý tưởng phi thường trong những tình huống khác thường...
   Năm 1911, từ bến cảng Nhà Rồng, Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước. Phải mất mười năm để người thanh niên giàu nhiệt huyết tìm thấy lý tưởng chân chính, khoa học nhất của thời đại: Chủ nghĩa Mác – Lênin. Sau khi trở thành người Cộng sản Việt Nam đầu tiên – đồng thời là một trong những người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô, quê hương của cách mạng Tháng Mười để tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu sâu sắc, đầy đủ về con đường cần thiết để giải phóng dân tộc...

02/03/2022 lúc 08:55

V





iết về sông Hương nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường đã từng thon thót lo âu: “Nếu có một biến động địa chất nào đó xảy ra thật nhẹ nhàng khiến cho chỉ sau một đêm thức dậy, người ta bỗng thấy hai bên bờ sông Hương đã líp lại với nhau – nghĩa là thành phố Huế vẫn y nguyên nhưng sông Hương không còn nữa... Vâng, giả sử là như vậy, thì liệu người trong nước, ngoài nước có buồn nhắc đến Huế nữa không? Có lẽ ai đó vẫn còn tìm về, để rồi nhận ra cái tâm Huế  trong mình đã khác” (Sử thi buồn). Đồng điệu tâm hồn trước sơn thủy hữu tình xứ Huế, Dương Phước Thu thử để lạc tầm nhìn và phấp phỏng: “Nhưng giả sử... bên cạnh dòng sông âm vang thi ca ấy thiếu đi một người bạn đồng hành đáng tin cậy là ngọn núi Ngự Bình và duyên phận chia lìa chúng ra xa nhau hơn một chút nữa, thì chắc chắn rằng khuôn mặt diệu kỳ của kinh thành Huế sẽ không có một vị thế ngước mắt đầy kiêu hãnh như hiện thời ngó về phương Nam” (Đồng vọng người phía núi). Và thi sĩ Bùi Giáng thuở nào cũng lãng đãng đã mượn tiếng dạ thưa nhỏ nhẹ, ngọt ngào của cô gái Huế để viết những câu thơ vu vơ ngu ngơ một cách tài hoa và ngụ tình: “Dạ thưa xứ Huế bây giờ, vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương”. Những con người nặng lòng với Huế đã tìm thấy trong vẻ đẹp hài hòa,  cân xứng tự nhiên của đất trời một sự hòa nhập “văn hóa dòng sông” và “văn hóa núi”. Sơn giang địa chí, địa linh, linh khí núi sông hun đúc thành bề dày văn hóa của vùng đất cố đô, là người sáng tạo muôn đời của loại hình văn học, nghệ thuật chọn cho mình mảnh đất “đắc địa”, bằng đặc trưng thế kỷ, Dương Phước Thu đã điền dã...

02/03/2022 lúc 08:55

C





ó cảm giác như là hàng thế kỷ rồi, bây giờ tôi mới được đọc một tập văn xuôi hay đến thế, hấp dẫn đến thế. Đó là tập bút ký văn học “Ngọn núi ảo ảnh” của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường.
Chỉ có 14 bài bút ký, tùy bút chưa đến 250 trang in, mà đọc xong (không chỉ một lần) tôi có cảm tưởng mình vừa được “nhập siêu” một lượng tri thức về văn chương, về lịch sử về cuộc đời...vô cùng quý giá.
Không hề có cái gì là đao búa to lớn trong các trang viết của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường, cũng không hề có sự bài binh bố trận gì cầu kỳ, giật gân hoặc đánh vào thị hiếu tò mò và tầm thường theo “mốt” thời thượng mấy năm gần đây; nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường cứ rỉ rả, cứ lặng lẽ kể ra, viết ra những dòng chữ bình dị nhất, nhưng đồng thời cũng là tâm huyết nhất trong trái tim một nhà văn đầy tài năng. Ông đã tái dựng cái không khí mê say lý tưởng cách mạng của học sinh - sinh viên Huế trong những năm dưới chế độ Sài Gòn cũ dường như không phải bằng sự cố ý, mà đó chỉ là những trang thao thức của một ký ức thời tuyệt đẹp chưa xa. Qua những trang văn rủ rỉ và hồn hậu ấy, người ta thấy được điều hết sức thiêng liêng trong mỗi con người Việt Nam là lòng yêu nước một cách tự nguyện; nó như là một bản chất tiềm ẩn và thường trực trong tâm khảm những chàng sinh viên Huế; nó không chấp nhận bóng dáng của bất kỳ một thế lực ngoại bang nào. Họ làm báo phản kháng, họ xuống đường, họ hạ trại bên bờ sông Bến Hải...

02/03/2022 lúc 08:55

 





M





ỗi nhà văn đều có một miền quê sáng tác, một thế giới nhân vật quen thuộc, làm nên sự nghiệp văn học của mình. Số phận văn chương của Nguyễn Minh Châu gắn liền với mảnh đất Trị Thiên và người lính; từ một không gian địa lý cụ thể anh mở ra thành một không gian nghệ thuật rộng lớn hơn, từ người lính, anh đến với thế giới con người với tất cả ý nghĩa vốn có của từ này. Đến đây, nhà văn lại tiếp tục đưa ngòi bút của mình soi rõ một thế giới phong phú, một không gian nghệ thuật rộng lớn hơn, là chiều sâu thăm thẳm của con người, làm hắt sáng lên trên nền vách thời gian những tia sáng mới mẻ của hiện thực cuộc đời.

02/03/2022 lúc 08:55

M





ỗi một con người trong chúng tôi là những Hội văn học nghệ thuật hay các đồng liêu công tác cùng anh ở thư viện tỉnh khó ai có thể nói ra là đã hiểu hết anh Phương Văn trong công việc, trong cuộc sống thường ngày cũng như trang viết.
Phương Văn chỉ là bút danh. Tên thật của anh là Văn Thanh, sinh năm 1951 ở làng Long Hưng, Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị. Anh thuộc lớp trước, thế hệ đàn anh. Tôi không có được cái may mắn sinh ra cùng thời để cùng học hành, công tác với anh kể cả thời Bình Trị Thiên cũ. Anh duyên nợ với con chữ từ quê nhà. 

02/03/2022 lúc 08:55

Đ





ối với báo Thống Nhất, tôi không phải là loại có thủy, có chung như một số anh chị em khác. Báo ra số đầu tháng 5.1957 thì tôi mãi đến tháng 6.1958 mới được điều về và sau ngày giải phóng miền Nam, lúc báo kết thúc nhiệm vụ thì tôi đã vào chiến trường Trị Thiên Huế từ gần 3 năm trước. Tuy vậy, nếu tính riêng về thâm niên trong cuộc đời làm báo của tôi thì thời gian công tác tại báo Thống Nhất là quãng thời gian dài nhất, tâm đắc nhất, có nhiều kỷ niệm sâu sắc nhất.

02/03/2022 lúc 08:55

X





u thế toàn cầu hóa trong thế kỷ XXI đưa lại sự phát triển tăng tốc về kinh tế, tăng cường về ý thức một thế giới hoàn chỉnh và tư duy con người càng được mở rộng về không gian, văn hóa toàn cầu càng có những dấu hiệu dung hòa hơn. Nhưng toàn cầu là con dao hai lưỡi: những hiện tượng bất bình đẳng sẽ gia tăng, khoảng cách giàu – nghèo sẽ dãn rộng, sự xung đột văn hóa đang diễn ra, nguy cơ hòa tan bản sắc dân tộc có đất nãy nở. Vì vậy, lúc này bàn về bản sắc dân tộc trong văn học là có nhiều ý nghĩa, trước hết là ý nghĩa sáng tạo văn chương.

02/03/2022 lúc 08:55

B





ất kỳ một tác phẩn nghệ thuật nào cũng đều làm công việc khiến cho người cảm thụ tham gia vào sự giao tiếp với người đã hoặc đang sản sinh ra nghệ thuật cũng như với tất cả những ai cùng một lúc với anh ta, trước và sau anh ta đã cảm thụ hoặc sẽ cảm thụ ấn tượng nghệ thuật với anh ta. Trong những tác phẩm truyện ngắn của Hàn Nguyệt, ấn tượng nghệ thuật được người đọc cảm nhận như là một sự giao tiếp với người viết, với nhân vật mà phần lớn là hình tượng người phụ nữ đã được xây dựng trong sự khám phá ra bản chất thẩm mỹ, bản chất cuộc sống của tác giả.

02/03/2022 lúc 08:55

LTS. Tin nhạc sĩ Trịnh Công Sơn “nằm xuống” loan ra chưa hết bàng hoàng thì liền ngay sau đó CV. nhận được rất nhiều bài viết nói lời vĩnh biệt, lời cuối cùng cho một nhạc sĩ tài hoa. Từ các nhạc sĩ Trần Long Ẩn, nhạc sĩ Thanh Tùng đến ca sĩ Hồng Nhung, anh Đoàn Minh Tuấn, Lê Đức Dục… Trang đời nhạc sĩ họ Trịnh thì rộng lớn mà trang sách CV lại có hạn, vì vậy xin được chọn đăng hai bài viết tại chỗ: Một là của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường, hai của anh Phạm Xuân Dũng. Một người là bạn vong niên và một người thuộc thế hệ đàn em.

02/03/2022 lúc 08:55

M





ùa xuân đầu tiên của thế kỷ mới đang đến. Tôi ngoái nhìn một trăm năm đầy ắp những biến thiên lịch sử đã qua trên những gương-mặt–con-người-thế-kỷ. Và tôi không thể không nhớ tới ông, một con người nhỏ thó, rắn đanh như một khối thuốc nổ có sức công phá tuyệt vời của một trái tim yêu nước và sáng tạo hiếm có. Ông một mình mang vác quá nhiều danh hiệu trong sự nghiệp cống hiến của mình: Hiệp sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ, thi sĩ, chiến sĩ. Ông chính là nghệ sĩ đa tài Văn Cao, tác giả Quốc ca Việt Nam, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu tiên (1996).