Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

G





iữa thời buổi thiên hạ nháo nhào, tất tả, tiết kiệm từng tí ti thời gian để chạy đua bạc mặt với cơn khát làm giàu, sao vô duyên vô cớ nảy nòi ra cái giống chi như hắn? Quần áo xộc xệch, mặt mày nhàu nhĩ, ủ rũ bên ly cà phê nhạt thếch, lỏng bỏng đá nhiều hơn nước; thườn thượt kêu ca trời cao đất dày không có mắt khiến người tài hoa như hắn thành kẻ lạc thời. Rồi ghếch chân lên sofa trong quán cà fewifi, hằm hằm nhìn những doanh nhân trẻ lướt web nhoay nhoáy bên laptop bằng con mắt rất hận thù. Rồi khật khưởng trong quán vỉa hè, nốc ứ tràn thứ bia hơi rẻ tiền với đậu phụng luộc khiến đầu nóng cháy lên như lò lửa Trung Đông. Xong, dung dăng đánh võng trên phố bằng con xe ghẻ sản xuất vào đầu thập niên tám mươi của thế kỷ trước với kiểu đi “Không biết chết là gì”.
- Đi đứng “thế lày” không sớm thì muộn cũng ngồi sau con gà khoả thân ngửi khói hương nghi ngút! Thằng bạn hắn cười hô hố nhắc. Cô hắn thì rít: - Đi mồ tổ chi mi mà lạ rứa. Bổ xuống thì chỉ khổ  thân tau. 
Nhắc hôm trước, hôm sau đã tận mắt chứng kiến hắn nồng nặc men rượu, đâm sầm xe vào cổng sắt,  để hai răng cửa phải ngậm ngùi chào: Lợi ơi ở lại răng đi nhé. Cô hắn ngồi trên bậc cửa, mặt choắt đanh lại như sành. Bàn tay với những ngón xương xẩu đập bồm bộp vào cặp mông lép kẹp cả đời  không biết đẻ đái, miệng nghiến trèo trẹo, giọng Huế vóng vót:
- Mi cút đi. Tau ớn mi tận cổ rồi nợ. Mấy chục năm lê đầu đường, lết đầu chợ, nhặt nhạnh từng đồng nuôi mi, mong đến lúc tra (già) có chốn  cậy nhờ, rứa mà mi say xỉn suốt ngày, mần răng tau sống? Mi có chết cũng như con chó chết ngoài đường, chết cũng không ai thèm nhỏ cho một giọt nước mắt mô, nghe chưa?
Lần đó hắn đã khóc, thằng đàn ông ngoài ba mươi tuổi gục đầu vào bờ tường, nấc khan từng đợt, nước mắt, nước mũi loà luện quyện với màu đỏ bầm của máu. Hắn khóc không vì răng đau, không vì lời chửi rủa ác khẩu của cô ruột - người thân duy nhất của hắn còn sót lại trên đời. Hắn khóc vì tủi thân, vì bất lực, vì sự có mặt của hắn trong cuộc đời thật trớ trêu, tại sao luôn khiến người thân không vừa lòng trong khi hắn luôn canh cánh, mong mỏi phải làm sao để họ được vui? Hắn còn nhớ mãi lúc hắn vừa lên sáu, vì bất đắc dĩ, mạ dẫn hắn xuống thuyền. Sông Hương ban ngày xanh ngăn ngắt, đẹp long lanh, ban đêm mơ hồ, mông lung. Gió ào ạt giật mảnh phên nứa kêu cót két, giật cả tấm ri đô loang lổ, làm lộ cảnh tượng thiệt ốc dộc (xấu hổ). Mạ hắn tóc tai xoã xượi, không mảnh vải che thân, thịt da loa loá trắng. Gã đàn ông tong teo cưỡi lên trên, mông trần trụi xám nguếch loang lổ sẹo, răng nghiến ken két, tay đập vào người mạ hắn bem bép. Mạ hắn nhắm tịt mắt, rên hừ hử đau đớn. Thương mạ, hắn lao vào gã đàn ông như một con thú nhỏ dữ dằn, những móng dài đầy ghét bẩn cào cấu vào mặt gã tứa máu. Gã đàn ông ngỡ ngàng nhìn hắn, giang thẳng chân đá phốc khiến hắn ngã nhào. 
- Đ.. mạ, đéo trả tiền nữa, đi làm đĩ mà  kéo “rơ móc” theo. Gã với chiếc quần đùi bận vào người, trườn vội ra khỏi thuyền. Mạ hắn mếu máo:
- Lạy eng( anh), trả tiền cho em, mấy ngày ni không có khách, ăn rau xanh ruột eng ơi. Gã nhổ nước bọt, khinh khỉnh cút thẳng. Mạ hắn nhào đến, túm lấy hắn, giáng hết sức phát vào mông, miệng tru tréo: - Đồ báo đời, báo hại, con nít biết chi mà xen vô chuyện người lớn, chừ lấy c… đút vô miệng hí, trời ơi là trời…...
 

04/10/2023 lúc 15:19

T





rời mưa nặng hạt, cuối đông mà mưa to thế thì thật hiếm có.
Đứng ở bến đò ngang bên này, nhìn sang bên kia không thấy một bóng người. Dưới chân đê, cánh đồng mới gặt còn chưa kịp cầy ải, những gốc rạ ướt sũng, tơi tả theo từng cơn giá thổi rào rào, lạnh buốt.
Ông Thẩm quàng mảnh tơi nhựa, đầu đội chiếc nón lá, tát nước đò oàm oạp.
- Sao mà lắm nước thế không biết ? - Ông cằn nhằn
Sắp Tết rồi, nếu không mưa thì ông Thẩm cứ nhoài người ra mà chèo đò, đưa khách qua sông.
Tầm này mọi năm, khách bên kia sang sông đi chợ sắm Tết lũ lượt. Chợ họp có phiên. Nếu hôm nay không đi, thì chỉ còn ngày hai mươi tết là phiên cuối cùng, có mưa nữa, chắc cũng không đừng được. Ông Thẩm bảo thằng Thảo, đứa con trai út mới mười ba tuổi, đến hôm ấy phụ với ông một tay chèo mới kịp được.
Thằng Thảo "Vâng" rồi chạy vào cái ổ rơm nằm co ro, xuýt xoa kêu rét.
Thảo cùng học một lớp với tôi. Thảo rất nể tôi, vì tôi học giỏi nhất lớp, mà nó thì dốt gần nhất lớp. Nhà Thảo, nhờ có nghề chở đò nên có vẻ khá giả. Mới học chưa xong cấp hai phổ thông, nó đã ra dáng cậu ấm ghê lắm. Lúc nào cũng ăn diện, đầu chải bóng mượt bằng một loại sáp nó mầy mò tự chế từ hạt bưởi, cũng thơm ra phết, rồi rẽ cái ngôi lệch một bên, trông rất oách.
Hồi ấy, ở quê tôi, cung cách như thằng Thảo là dân chơi nhất làng, không có ai cùng lứa tuổi bì kịp. Hôm nọ, đứng trên sân nhà nó, tôi tiết lộ:
- Hè này, tớ sẽ đi đò chở cát cùng ông Phi ở tận Đồng Quan nhé!
Thảo bảo tôi:
- Không được đâu, đi đò lấy cát cực nhọc lắm!
Nhà cạnh bến sông nên Thảo rành hơn tôi. Tôi cũng chẳng biết Đồng Quan ở tận đâu, nhưng chắc là xa lắm. Tôi hỏi nó. Thảo chỉ ngược về phía dòng sông đang chảy:
- Tớ nghe người ta nói, Đồng Quan ở tít mạn ngược ấy.
Tôi nhìn theo, hướng ấy xa tít tận chân trời. Buổi chiều mùa đông, có những đám mây xám xịt, lảng bảng trên đỉnh núi. Một cánh buồn trắng đục, đưa con thuyền lặng lẽ trôi xuôi. Tôi nghĩ: Chắc là thuyền của ông Phi về nghỉ Tết. Nhưng con thuyền đi qua bến đỗ, không thấy rẽ vào, mà cứ trôi miết đến tận cuối dòng sông. Tôi ngơ ngẩn nhìn theo, thấy hút dần, đến lúc chỉ còn một cái chấm nhỏ.
Thằng Thảo nằm trong ổ rơm nghe chừng đã ấm chỗ. Nghe tiếng giọt gianh rơi lộp bộp, nó chép miệng, thở dài:
- Chán thật! Tết đến nơi rồi, cứ mưa mãi thế này, chắc thất thu mất.
Như đã thành lệ, từ dạo lên mười, năm nào Thảo cũng được bố cho phụ chèo đò ba ngày Tết. Làng tôi với bên kia sông có họ hàng với nhau nhiều lắm, quanh năm bận rộn, chỉ có mấy ngày Tết mới có dịp qua lại, thăm nom nhau cứ nườm nượp như trảy hội. Thảo kẻng trai, lại nhanh nhảu, nên ít nhiều, ai cũng mở hàng cho nó để chúc phúc năm mới. Thảo được khối tiền, thích lắm, nên thấy trời mưa thế, làm gì mà nó chẳng ngao ngán.
.......
 

04/10/2023 lúc 15:19

Sau khi bấm mạnh hai ngón tay vào sợi dây rừng, già làng Rơ Măh Jun trừng mắt, xoắn tay dứt khoát rồi hất tạt hai đoạn dây sang hai bên. Lời tuyên bố như cái roi quất thẳng vào tim, lời ấy chao nghiêng mặt đất, chao qua mái nhà rông cao vút, âm âm tận những ngọn cây cao su và cứ thế vọng nhói về tim như trăm ngàn cây kim đâm đau đâm đớn vào lồng ngực Plang...

04/10/2023 lúc 15:19

L





ão vỡ giấc. Rõ ràng có tiếng gọi, có bàn tay lay lay bờ vai, thế mà lão nhìn khắp chỉ thấy mỗi ngọn đèn hạt đỗ trên bàn thờ. Thực hay mơ? Lão lò dò ra cửa. Bàn tay vừa chạm thanh cài, cánh liếp đã bung ra như có ai đẩy. Ánh trăng khiến lão lóa mắt. Hẫng bước. Hình như có bàn tay đỡ dắt lão ra sân. Lão đưa tay dụi con mắt dở giấc. Trời đất! Thực hay mơ!? Thằng Ban, đứa con trai độc nhất của lão và lũ bạn đang dồn xếp hàng chữ nhất giữa vuông sân ngợp ánh trăng. Bảy đứa quân phục, mũ sao chỉnh tề như đi duyệt binh. Lão cuống lên:
- Thảo nào vừa chợp mắt tao đã vỡ giấc. Ai ngờ chúng mày về. Vào nhà đi các con. Vào đi.
Cả lũ đứng im phắc. Lão vòng trước vòng sau vỗ vai, xoa đầu từng đứa. Không đứa nào mở miệng nói với lão nửa lời. Lộn ruột, lão quát toáng toàng:
- Chúng mày còn bé xác lắm hả. Định giở trò chọc tức lão già này phải không! Giỏi lắm. Cả lũ vào nhà nằm sấp xuống. Mau!
Hàng quân chuyển động. Một đứa bước ra khỏi hàng.
- Bác ơi! Các anh ấy giận bác đấy…
Lão nhận ra đứng trước mặt là thằng trẻ nhất, gương mặt phinh phính, giọng chưa vỡ hết. Nhưng lão chưa nguôi cơn lộn ruột.
- Giận tao hả. Trời ơi! Chúng mày đi miết để lại bao nhiêu nỗi lo lắng, làm ra bao nhiêu nước mắt. Thế chưa đủ sao!
- Bác cho cháu nói hết đã. Các anh ấy trách bác không giữ cho họ việc đã hứa.
- Tao hiểu rồi – Lão cướp lời thằng bé – Tha thứ cho lão già khốn khổ này. Các con đi đánh giắc. Việc giặc giã ai dám quyết nay xong mai xong. Lũ con gái như buồng cau có thì, có lứa. Chúng nó đã chờ ngóng đến vàng vọt, sầu héo. Trách giận chúng nó làm gì thêm khổ.
- Xin bác đừng nhắc đến họ!
- Thế chúng mày trách giận lão vì nỗi gì?
- Bác quên thật sao. Ngày bọn cháu nhập ngũ bác phụ trách tổ trồng cây. Bác “chịu án phê bình” mài dao cho bọn cháu leo lên cây đa đầu làng khắc dấu kỷ niệm. Bác hứa trông nom cây đa cất giữ kỷ niệm của bao nhiêu lớp người làng. Bác quên rồi ư?
Hàng quân lao xao.
- Ở xa chúng cháu nghe từ làng có tiếng đổ rầm khủng khiếp. Làng ta lâm sự gì rồi. Bọn cháu hô nhau về. Đến đầu làng bọn cháu hiểu ra ngay. Đó là tiếng cây đổ. Người ta đã giết cây cổ thụ, đang đo đất chia phần.
- Bố ơi. Chúng con chỉ về được lần này nửa thôi. Làng xóm đã và đang cơ man đổi thay mà cây đa thì bị chặt rồi, cái đích đã không còn, chúng con sẽ lầm đường lạc lối… Chúng con sợ…
- Kìa… Các con ơi… Lão cuống lên líu cả lưỡi nói không rõ lời.
Hàng quân chuyển động. Lũ trai giang tay kết thành vòng tròn. Những cánh tay trai trẻ thoắt hóa thành những đôi cánh hình chiếc lá. Một đứa bắt nhịp. Những đứa kia vỗ cánh đồng thanh cất tiếng. Giọng con trai tuổi mười chín, hai mươi như tiếng đồng vang.
“Cây đa làng Sơn…
… Bao nhiêu năm cây đứng đó, nhân chứng cuộc sống làng. Cây là bạn bè. Cây chở che. Cây là cái đích cho những người xa quê....
 

04/10/2023 lúc 15:19

Ngày mồng 8 tháng 3
Có một đoàn phụ nữ
Hành hương về xứ sở
Ở đó có rất nhiều đàn ông…
 
Rất nhiều đàn ông
Nhưng không phải ai cũng đã kịp làm chồng
Và trong đoàn hành hương không phải ai cũng có vận may làm vợ
Đất nước rộng và dài là thế...

04/10/2023 lúc 15:19

Nắng hạn, mưa giông
Bầm dập cánh đồng
Cây lúa, cây ngô
Nương nhờ bóng mẹ
 
Chọn thời trai trẻ
Cha đi biển rộng sông dài
Trái gió trở trời
Vết thương trên mình nhức nhối
 
Bạn bè… tuổi mò cua bắt ốc
Năm tháng Trường Sơn
Nhường nhau giấc ngủ, bát cơm
Dốc Miếu, Cồn Tiên
Đứa mất – đứa còn...

04/10/2023 lúc 15:19

Bước ngang qua mối tình đầu
phượng xao xác tím nỗi đau lá vàng
trở mùa ngại lối gian nan
đâu câu chung thủy hiền ngoan đợi chờ
 
Xinh từ búp nõn cành tơ
phấn son từ buổi dại khờ người ơi
trau tria khóe mắt môi cười
gom hương góp mật cho đời hồng nhan...

04/10/2023 lúc 15:19

Đêm như dấu lặng giữa trời
Khép lại hỗn số cuộc đời và tìm sự bình yên trong
            giấc ngủ
Phút tĩnh mịch nguyên sinh như Trái Đất thuở hồng hoang,
vườn địa đàng của A-đam và Eva hạnh phúc
Những giấc mơ chở triệu niềm khao khát
Đêm, cởi hết mưu toan và thánh thiện con người
Cái vạc cất cánh phía sau cuộc đời xé toạc đêm bằng tiếng kêu
cháy ruột...

04/10/2023 lúc 15:19

Cây trút chiếc lá khô trả dại khờ về đất
Ve thoát xác sau mùa hè táp lửa
Bản vĩ thanh nông nổi không đủ chín trái đầu cành
Chẳng thể giữ bầu trời xanh suốt mùa bão tố
Đàn thiên di vỗ cánh theo chiều gió

04/10/2023 lúc 15:19

Đó là những hạt buồn rơi trên lá
Bầu trời mang nỗi nhớ đi qua.
 
Bước chân ai chạm vào quá khứ
Thành vết thương nhức nhói lòng ta.
 
Mong sao người đừng trách cơn mưa ấy
Tha lỗi cho tôi phút vụng dại ban đầu...

04/10/2023 lúc 15:19

Những nan hóp, nan tre đan qua đan lại
Thao tác nghệ nhân
Từ buổi nông nhàn
 
Làng nghề ngày một thưa dần
Người làm nghề một ngày ít dần
Nồi đồng, cơm niêu nước lọ
Bảo tàng ơi!
 
“Ngồi đan sọt mà lo việc nước”
Phạm Ngũ Lão còn đây!
Người đan kiềng đan sọt hôm nay
Không buồn đâu nhé!...

04/10/2023 lúc 15:19

Lạnh
giọt nước nghịch ngợm lén len khe cửa
chiếc bóng chỏng chơ vách tường loang lổ
 
Buốt
hàng cây khoác áo đen sũng ướt
góc chợ đắp mảnh chăn rách nát
 
Lạnh buốt
tiếng chuông ri rỉ máu cây thập tự
câu kinh mim mỉm búp sen...

04/10/2023 lúc 15:19

Giọt mồ hôi đắng chát
Giọt nước mắt đắng chát
Chảy qua môi
Thành muối mặn
Thành suối mát
Về biển!...

04/10/2023 lúc 15:19

Chiều hè nồng oi
Bên kia đường chùa Quán Sứ
Bỗng một làn gió lạnh
Cành lá dạt dào
Sắp giông…
 
Em có căn duyên với xưa
Với xa xưa, xưa xa truyền kiếp
Và em cười tiếp
Em mơ thấy tôi chết
Rạng rỡ tươi ngời
Hiển hiện tôi trong giấc mơ em!...

04/10/2023 lúc 15:19

Nắng đốt cháy chiều vào cõi vô biên
Gió dắt mây khẽ khàng vào khoảng nhớ
Anh đốt lòng em nồng nàn một thuở
Đốt tận cùng vực thẳm của yêu thương
 
Nỗi nhớ nào da diết biết bao nhiêu
Cứ bủa vây em đêm ngày thổn thức
Cứ đằm sâu cuốn về miền ký ức
Một mảng lam chiều xóa hết những tinh khôi...
 
Lá nói điều gì đằng sau nét môi?
Chiều chuyếnh choáng say trong men tình ái
Mỗi bước chân em dường như nhích lại
Đến gần anh hơn những thoáng mong manh...

04/10/2023 lúc 15:19

Thân tặng các bạn tôi ở VT&TP. HCM
 
Có cả một hội đồng hương làng ở phố
Những bạn bè thành đạt của tôi
Cái sự đổi đời từ thôn ra thị
Nghe cứ như là chuyện chơi!
 
Nghiêng chén tràn đêm say phố
Bên em mắt lúng liếng cười
Ước ao chặn nghẹn nơi lồng ngực
Cho ta thành dân phố chút thôi...

04/10/2023 lúc 15:19

Tôi là ai?
Mỗi lần tự vấn
Nỗi dày vò xoáy riết tâm tư
Tôi là ai?
Nửa thực, nửa hư
Cứ dính vào nhau như hình với bóng
Có những lúc hình cao lồng lộng...

04/10/2023 lúc 15:19

Tự do xanh
Tự do tàn lụi
Mỗi cây rừng
một nét hồn nhiên
Cây đại thụ
buông vòm tán rộng
đón mặt trời
rễ khoét đất sâu
Bên vách đá phong lan ngơ ngác tím
Ngàn lau xanh trút sương trắng lên đầu...