Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

Như buổi trưa nhè nhẹ trong ca dao
Có cu gáy, có bướm vàng nữa chứ
                                    (Đi giữa đường thơm - Huy Cận)





S





o với Bé - người thì Bé - cu gáy tôi hơn đứt về mọi mặt. Này nhá! Tôi tự mổ vỏ trứng chui ra, có đâu như Bé-người cứ nằm ỳ trong bụng mẹ khiến mẹ mình phải vật vã, kêu la, rặn mãi mới chịu ra cho. Lại nữa, vừa chào đời là tôi đã ngồi ngay dậy biết há mỏ cho bố mẹ mớm thức ăn. Còn Bé-người thì phải nào là ấp ủ ư, nào là bồng bế ư, đến là lôi thôi! Không như Bé-người sau một năm mới lẫm chẫm đi, Bé-cu gáy tôi khoảng bốn tuần là đã đủ lông đủ cánh. Chỉ hiềm nỗi cái chuyện tập bay cũng hơi phiền. Phải tập nhún chân, phải tập đập cánh. Ban đầu là đứng trong tổ; rồi ra đứng trên cành cây chuyền từ cành nọ sang cành kia cách quãng ngắn. Nhẽ ra là phải tuần tự như thế. Tôi không được ngoan như chị tôi. Bước ra khỏi tổ tập tành qua loa là tôi đã vẫy cánh đạp chân lao vào khoảng không. Ôi chao! Cái thân bé bỏng của tôi nặng ơi là nặng. Tôi chới với, đâm hoảng, đập cánh loạn xạ, chấp chới rồi hạ mình lên đám cỏ rậm, đúng ra là thả mình chứ chẳng phải là hạ. Tôi nhìn quanh thấy vướng vít, lộn xộn không như khi từ trên cao nhìn xuống. Tôi chợt nghe mấy tiếng “meo, meo” từ xa thoảng lại theo hơi gió. Mẹ chim của tôi vội sà xuống cạnh tôi. Bà gù nho nhỏ trong cuống họng an ủi, động viên tôi. Bà cất mình bay lên một cành cây thấp gần bên làm mẫu cho tôi. Tôi ngó lên, sao mà cao vậy! Tôi rún chân nhảy lấy đà và quạt cánh phành phạch, chưa lên tới đích đã như bị ai kéo xuống. Tôi loạng choạng sà xuống đất. Mẹ chim của tôi lại nhảy xuống khích lệ tôi. Đúng lúc đó, có tiếng sột soạt khá gần rồi một vật gì vằn vện đen trắng có bốn chân, to quá là to, hơn cả mẹ con tôi gộp lại, tôi chưa từng thấy bao giờ, hiện ra. Hắn giương cặp mắt xanh lè nhìn chúng tôi, chân hơi khuỵu xuống, cái đuôi ngo ngoe. Mẹ chim của tôi xù lông chừng để cho to tợn trong mắt đối thủ, phần thân trước hơi chúi xuống, vươn cổ nhìn con vật chằm chằm. Tôi sợ bà lao thẳng vào hắn; nhưng không, bà xê dịch vần quanh hắn. Còn hắn thì rón cẳng, chuyển mình rê theo bà, rồi bất thần nhảy chồm tới. Mẹ chim bay vụt lên. Hắn quơ chân trúng đuôi bà thì phải, mấy cái lông lả tả rơi ra. Con mèo, như con người vẫn gọi hắn, gào lên một tiếng để xả tức hay để ra oai chẳng biết, đảo mình hướng tới chỗ mẹ chim vừa đậu xuống. Bà vẫn ở trong tư thế sẵn sàng nghênh địch. Đối thủ chộp lần thứ hai. Lần này, mẹ chim cất mình bay khi kẻ thù vừa dợm nhảy. Bà né tránh con vật xa hơn lần trước. Hình như bà có ý dụ hắn ra xa chỗ tôi. Hắn ngó theo bà rồi quay lại phía tôi. Hắn lừ lừ tiến lại. Chẳng kịp nghĩ ngợi, đắn đo gì, tôi hẩy mạnh đôi chân, đập mạnh đôi cánh vụt bay lên. Sức lực ở đâu dồn đến, thân tôi nhẹ hẳn. Tôi đậu được lên cành cây như thế nào tôi chẳng nhớ nữa. Ngoảnh nhìn xuống, tôi thấy con vật ác đang nghếch nhìn theo tôi, lưng gù, đuôi quắp, một chân trước còn giơ lên như vẫy chào. Hẳn là hắn vừa làm một cú vồ trượt. Sau lần hút chết ấy, tôi chăm chỉ tập bay chuyền còn hơn cả chị tôi. Suýt nữa tôi thiệt thân đã đành mà còn làm hại mẹ tôi.
Đã đến lúc chúng tôi, chị tôi và tôi, mỗi người sống tự lập. Họ nhà cu gáy chúng tôi thường sống tại những vùng có cây cao và có nhiều tầng cành lá. Đặc biệt là các vùng quê có vườn cây, có ruộng lúa. Khốn một nỗi, con người cứ như là kẻ phá hoại truyền kiếp đối với loài chim ra sức gọt trọc các rừng cây và phá vườn để thay vào đấy những thứ mà loài chim chẳng trông cậy gì được; đến bọn chim sẻ có khi cũng chịu. Nhiều vườn còn giữ được thì họ chặt hết những cây cao và trồng những cây thấp tè. Họ cần những cây sớm cho quả. Tốt thôi! Nhưng họ phải dành lại cho loài chim chúng tôi đồi cây, rừng cây mà chúng tôi có thể sinh sống được chứ. Thử hỏi mặt đất này mà thiếu vắng tiếng chim thì còn ra làm sao!...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

S





au lễ khánh thành cầu Cửa Tùng, Trần Tam không theo đoàn ra Hà Nội ngay mà xin phép được ở lại thêm một thời gian nữa. Nhưng ông không nghỉ tại khách sạn bên bờ bắc mà lững thững một mình xách hành lý đi bộ qua cầu, sang bờ nam, tìm một phòng trọ bình dân ở một làng chài ven biển xin nghỉ lại. Có vẻ như ông rất thông thạo với cái làng chài có tên là làng Cát nằm ở cửa sông này.
Chủ phòng trọ là một cặp vợ chồng người làng Cát, cả hai đã suýt soát tuổi ba mươi. Họ rời làng ra làm dịch vụ nhà nghỉ ở đây khi cầu Cửa Tùng và tuyến đường nối hai huyện ven biển chỉ mới bắt đầu được khởi công xây dựng. Phòng trọ nằm ngay ven đường, tuy chưa lấy gì làm khang trang nhưng rộng rãi, thoáng mát. Đặc biệt ở đây còn có những bãi cát thoai thoải, rợp bóng cây xanh, vừa yên tĩnh vừa trong lành rất hợp với những người tuổi tác như ông. Trần Tam vẫn có thói quen mỗi lần đi công tác, hay đi du lịch, nghỉ mát cùng gia đình, bè bạn, ông thường tìm những phòng trọ bình dân để nghỉ. Với ông, đây không phải là vấn đề tiền bạc mà cái chính là ông không muốn phải giam mình trong bốn bức tường ở những khách sạn cao tầng, rồi lại phải leo lên trèo xuống cầu thang mỗi khi có việc. Đó là chưa kể đến bao nhiêu phiền toái khác mà ông từng được nếm trải. Một phòng trọ bình dân, tất nhiên đừng tồi tàn quá, nhưng đáp ứng được nhu cầu nghỉ ngơi trong một ngày, thậm chí vài ba ngày, một tuần, đối với ông là lý tưởng hơn cả. Ở đó mọi cái đều hài hoà, gần gũi, nó khiến ông luôn luôn được tự do, thoải mái. Ở đó ông còn cảm nhận được mình lúc nào cũng gần gũi với thiên nhiên, trời mây, non nước, tha hồ mà đắm mình trong suy tư và tưởng tượng. Cũng còn một lý do nữa để ông tìm đến phòng trọ bình dân nơi làng Cát này.
         Hôm qua, với tư cách là chuyên viên cao cấp ngành cầu đường, được tháp tùng Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải vào công tác, ông đã có một buổi chiều “chơi hết mình” chia vui với đồng bào địa phương khi cây cầu được chính thức đưa vào sử dụng nối đôi bờ nam - bắc dòng sông một thời chia cắt đất nước. Vốn tính trầm lặng, ít bia rượu, nên chiều ấy, Trần Tam đã ngà ngà say. Say nhưng tỉnh và vui. Ông ra đứng một mình ở bãi tắm, mặc cho sóng gió vờn trên da thịt để được thư giãn với đất trời và thưởng ngoạn cho hết tất cả những gì mà thiên nhiên đã ưu đãi ban tặng cho miền đất này. Trong ráng chiều, biển Cửa Tùng thật đẹp. Trên cương vị công tác của mình, Trần Tam đã từng đi nhiều nơi, đã từng đến nhiều bãi biển đẹp của đất nước, nhưng ông đặc biệt yêu thích vẻ đẹp hoang sơ ở đây. Đó là vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời, biển cả, không cần lắm sự bài trí, sắp đặt của con người. Một vẻ đẹp thuần khiết, trắng trong, tựa như vẻ đẹp của người con gái vừa bước vào độ tuổi trăng tròn. Cảm thấy chưa hài lòng trước những gì mình muốn, Trần Tam đã mấy lần qua lại hai bên bờ sông để được ngắm nhìn cây cầu từ nhiều góc độ khác nhau. Quả là một cây cầu tuyệt vời tọa lạc ngay bên cửa biển. Có lẽ, trên đất nước này, ở mọi con sông, chưa từng có một cây cầu nào lại gần với biển, sát sạt với biển như cây cầu này. Với con mắt của một kỹ sư có thâm niên hàng chục năm lăn lộn trong ngành cầu đường, ông thấy cầu Cửa Tùng là một cây cầu vừa vững chắc vừa duyên dáng bởi những đường nét cấu trúc hết sức đặc biệt. Trong ánh bình minh khi mặt trời vừa ló rạng, cây cầu hiện ra cong cong như một nét vẽ trên vành mi thiếu nữ. Cũng có lúc Trần Tam lại thấy cây cầu nghiêng nghiêng như một mảnh trăng bên cửa biển. Ấy là lúc hoàng hôn mới chỉ kịp buông xuống, mặt biển còn trong cảnh tranh tối tranh sáng, trăng còn trốn đâu đó trong những đám mây chưa vội ló ra. Ngắm nhìn cây cầu, nghĩ về vầng trăng, ông lại nhớ đến Nguyệt, cô du kích làng Cát năm xưa. Ừ, mới đó mà đã mấy chục năm trôi qua. Thời gian thật quả như người ta nói, chẳng chờ đợi ai bao giờ. Không biết bây giờ Nguyệt có còn ở làng Cát không? Cô ấy sẽ vui mừng đến mức nào khi mơ ước của cô ngày xưa bây giờ đã trở thành hiện thực. Một cây cầu hiện đại, đẹp như một công trình du lịch đã vắt mình sang sông, sừng sững tọa lạc ngay chính tại quê hương làng Cát của cô. Trần Tam còn nhớ trong một lần bị thương, phải rời làng Cát sang bờ bắc, khi chèo thuyền đưa ông qua quãng sông này, Nguyệt đã từng mơ ước: “Anh Tam ơi, sau này nước nhà thống nhất em mong sẽ có một cây cầu thật to, thật đẹp bắc qua cửa sông này. Ngày ấy, khi vào thăm quê em, các anh sẽ chẳng phải lội sông khổ cực như bây giờ nữa đâu”. Hôm đó ông đã trả lời Nguyệt rằng, chẳng phải đợi đến ngày nước nhà thống nhất đâu, mà chỉ một thời gian rất ngắn thôi, khi lành vết thương, ông sẽ trở lại làng Cát, sẽ gặp lại Nguyệt. Nào ngờ từ ngày ấy đến nay coi như biền biệt.
         Đêm ở làng Cát thật yên tĩnh. Một sự yên tĩnh không phải dễ dàng tìm thấy nơi cửa biển được xem là vùng đất đang trỗi dậy thay da đổi thị từng ngày với cơ man nào là nhà hàng, khách sạn, dịch vụ du lịch giải trí; rồi bến cảng, âu thuyền, khu chế biến thuỷ hải sản…đang đua nhau mọc lên như nấm. Ở đây, ven ngôi làng nhỏ này chỉ có tiếng sóng biển là lúc nào cũng ồn ào, náo nhiệt, lúc nào cũng trầm trầm, bổng bổng không một phút giây ngơi nghỉ. Càng về khuya tiếng sóng càng dạt dào, sâu thẳm. Rồi gió. Gió mênh mang, phóng túng. Gió vô hồi kỳ trận. Gió tạo nên những bản nhạc thiên nhiên réo rắt, vi vu trên những ngọn cây khắp đồi cát ven biển. Ánh trăng ở đây cũng như sáng hơn, trong hơn. Mặt cát phẳng lỳ ròng ròng ánh trăng lan toả. Biển cũng sáng, sáng như đang được thêu dệt bởi hàng triệu triệu chuỗi đăng-ten trên mặt sóng và kéo dài cho đến hết tầm mắt.  Đất trời, non nước, trăng sao như được hoà làm một, lẫn vào nhau, tạo nên một thiên nhiên làng Cát đầy quyến rũ....
 

04/10/2023 lúc 15:19

C





ây Mai kiểng ấy có tự bao giờ không ai biết cụ thể, chỉ biết là lâu lắm, từ đời cụ kỵ nào đó. Người sở hữu cây Mai kiểng ấy bây giờ là hai ông bà già, không có con cái. Họ già tới mức đứng bên cạnh cây Mai kiểng lâu niên, người và vật bổ sung cho nhau, sần sùi, mốc thếch, trông rất xưa cổ.
            Hai ông bà già ấy sống trong một ngôi nhà cổ, chính xác hơn là trong một gian nhà cổ. Trước đây ngôi nhà ấy ba gian, hai chái, cột rường bằng gỗ lim, rui mè đòn tay bằng gỗ gụ. Qua nhiều năm tháng gỗ lên nước đen bóng. Sân nhà lát bằng gạch vuông. Nhà xây bằng gạch to bản. Mái lợp bằng ngói vẩy cá. Trong chiến tranh ngôi nhà bị trúng bom tan sập mất hai gian. Hai ông bà nhờ người thu vén những gì còn lại, tu sửa một gian, ép về góc phải nền nhà để sống. Từ đó cái sân lệch về một phía. Hai ông bà không lấp và cũng không cho ai lấp cái hố bom đó. Nó cứ toang hoác, rậm rì những cỏ. Mùa mưa, hố bom có nước, ếch nhái đến ở ì ọp cả đêm.
            Hai ông bà sống bằng rau dưa, hoa trái bòn nhặt ở trong vườn, bằng nguồn hảo tâm của làng xóm. Không ai bầu và hai ông bà cũng chẳng bảo ban ai cái gì nhưng người làng xem như già làng, trưởng bản. Họ kính nể bậc cao niên, kính nể phong cách sống Trúc Mai, ngưỡng mộ huyền thoại cây Mai già.
            Cây Mai ngự trên một chậu sứ đã rạn nứt nhiều chỗ. Hai ông bà đã dùng nhiều sợi thép nhỏ ràng buộc lại, giữ cho cái chậu khỏi rã ra, rơi rụng xuống. Gốc Mai to nằm nghiêng như con rồng ngước mắt về phía cao xanh. Những cành Mai uốn lượn như vây, như râu, như chân, như đuôi, sống động. Cành và lá phía trên vần vũ như mây, bảng lãng như sương. Những bông hoa Mai hiếm hoi đậu vào cành đúng chỗ, lóe những điểm vàng, đĩnh đạc và kiêu hãnh như khí tiết nho gia, như nhân cách văn sỹ.
            Đời trước đã để lại cho ông bà chậu Mai kiểng ấy, nhưng trước đó nữa cây Mai đã hiển hiện thế nào? Trong dân gian mỗi người nói mỗi cách.
            Có người nói rằng: Cách đây chín đời, ông tổ của ông bà già bây giờ sống trong cung vua, chăm sóc cây cảnh vườn thượng uyển. Thời ấy có loạn, bọn kiêu binh truy sát vua, ông tổ đã xả thân cứu. Sau loạn, vua ban cho ông tổ cây Mai đẹp nhất vườn Thượng uyển để trả ơn. Dòng họ ông có cây Mai từ đó, xem như biểu hiện của lòng trung quân ái quốc truyền nhau từ đời này qua đời khác giữ gìn.
            Có người lại nói: Một hôm ông tổ đi rừng bị voi đuổi. Đáng ra phải chạy xuôi núi ông lại leo ngược lên vì vậy bị voi dồn lên tận đỉnh, khi đến đường cùng bất chợt ông nhìn thấy cây Mai này, cành lưu thủy của nó như một cánh tay  mềm mại đầy bông sắc vàng chỉ xuống phía dưới núi bên kia. Ông nhìn xuống thấy dốc thẳm và hiểm trở quá nhưng nghĩ là thánh thần đã hiển hiện chỉ đường thì phải lao xuống, thế là thoát. Để tạ ơn trời đất đã cứu sống cha ông mình, con cháu làm lễ hậu, đốt vàng mã, thắp hương trầm thỉnh cây Mai về chăm sóc.
            Tin đồn về cây Mai quý đến tai vua. Vua triệu gia chủ thỉnh Mai tới. Mê hồn trước cây Mai diệu kỳ nhà vua muốn mua lại với giá bao nhiêu tùy gia chủ kể cả việc đổi toàn bộ cây cảnh của vườn thượng uyển hoặc một xe ngựa đầy bạc vàng. Gia chủ thưa "Đã có lời nguyền với trời đất, Mai còn người còn, Mai mất người mất xin vua được giữ lại cây Mai". Rất may là nhà vua hiểu đạo lý, trọng lời thề, biết trời đất đã ban Mai cho người xứng đáng nên thưởng thêm vàng bạc cho về. Chỉ hẹn là mỗi mùa xuân đến gia chủ phải rước cây Mai tới hội hoa xuân để triều đình và toàn dân được thưởng ngoạn. Gia chủ: Thưa, vâng! Số tiền vua thưởng ông tổ dựng được ngôi nhà cổ bây giờ còn lại một gian ông bà già đang ở.
            Từ đó xuân năm nào, dân đô thành cũng được chiêm ngưỡng cây Mai ngự trên một chậu sứ lớn ở vị trí cao sang nhất của hội hoa xuân. Vào thời hiện đại, em ruột tổng thống là quan đứng đầu xứ Trung Kỳ quá mê cây Mai đã mượn nó vào cung để thưởng ngoạn một thời gian nhưng dùng dằng không muốn trả. Tổng thống biết ý chú em muốn chiếm đoạt phải quở trách: "Vua chúa ngày xưa thèm cây Mai đó rỏ cả nước bọt nhưng phải bấm bụng trả lại, chú chiếm đoạt nó thì mình không bằng vua chúa xưa, nói dân không nghe"...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

M





ột căn phòng âm âm tối, gác tư một khách sạn hạng thường của Sài Gòn vào một năm hai ngàn có hai người đàn bà tuổi trạc năm mươi đang lăn ra ngủ trong tư thế chỉ có thể nói là hoàn toàn tự do, ngủ không cần biết tới ai, bất chấp tất cả. Họ nằm sõng sượt giữa đống mền ga xô lệch, đầu mỗi người một hướng, đùi vế gác lên nhau, váy áo bùng nhùng, vai trần ngực trần, vú vê ngồn ngộn. Mấy mảnh chăn đơn hờ hững nửa trên giường nửa dưới sàn màu sắc loang lổ vằn đen vằn vàng như lốt hổ càng làm cho căn phòng tăng thêm vẻ dữ dằn.
Ngoài kia là một thành phố đang trôi nổi trong cái nắng nhiệt đới trưa hè, nắng từ lúc vừa mở mắt, nắng suốt ngày và gay gắt như trút lửa. Bên dưới khung cửa sổ che rèm nơi họ trú ngụ là một con phố hẹp, đám đông đang tắc nghẹt bởi một vụ va quệt nào đó vừa xảy ra. Nó rất hay xảy ra, đã là chuyện thường ngày trên khắp nước, bảo đột ngột cũng phải mà bảo chẳng có gì là đột ngột cũng phải. Tiếng người tiếng còi xe, tiếng còi cảnh sát dọn đường huyên náo đã đánh thức đôi bạn, họ vùng dậy ngồi chụm đầu vào nhau, tóc tai lòa xòa che phủ khắp mặt, cả hai cười rúc rích, kéo mền chăn đắp vội lên đùi. Hình như mọi ngõ ngách của thành phố rộng lớn này đều đang sôi sục, chỉ khoảng không gian nho nhỏ của họ là vẫn yên ả với cái lạnh của một ngày đông. Mà phải là một ngày chớm đông Hà Nội mới có nổi cái hơi may lành lạnh rất dễ chịu đó.
Họ thay nhau cất tiếng, câu chuyện nhẩn nha nhát gừng và không mấy rành mạch.
Tao nhớ một đêm mưa sầm sập, hình như là có mưa đá, mái lá gồi ký túc xá sinh viên rung bần bật như lên cơn co giật, rồi giột lách tách, giường trên ướt át, tao mò mẫm tụt xuống nằm chung với mày. Hai đứa nằm kiểu úp thìa như hai con tôm co ro trên mảnh giường chật, đôi vai mày nhòn nhọn chỉ thấy xương là xương, tấm lưng mỏng cứng như cái que. Mày thường nghĩ ngợi những gì nào ai biết, chỉ thấy hay thở dài, ngủ sâu cũng thở dài, đời vất vả là phải. Giờ thì đều già móp cả rồi, hai đứa đã hóa hai con mẹ mướp, được cái mày vẫn gọn gàng như thuở nào, chỉ tao là sồ đại ra nom rất khó coi. Được là mẹ mướp còn may, tao đang lo khéo chúng mình sắp hóa hổ, là hai con hổ cái, nghĩ cho cùng nếu không hóa hổ cũng khó sống nổi, sao đời nó lại đưa đẩy tụi mình đến nông nỗi này nhỉ. Mày thừa biết ông già tao vốn là một bác sĩ người Pháp, tốt nghiệp y khoa Paris ông làm đơn xin qua Đông Dương, còn bà già năm ấy cũng học xong trường y tá ngoài Hải Phòng, về làm việc dưới quyền ông ở một bệnh viện hàng tỉnh. Mấy năm sau họ thành vợ chồng, ông già ngoài ba mươi còn bà ngoài hai mươi, hơn kém nhau trên chục tuổi. Tao, một con bé trong mình mang hai dòng máu, từ nhỏ đã bị trẻ quanh xóm gọi là con tây lai, con đầm lai. Nghe mãi thành quen, thì mình đúng là thế, chứ có làm sao. Rồi con đầm lai đàng hoàng vào ngồi trong khoa hóa Đại học Sư phạm Hà Nội, được xem là một trong mấy hoa khôi của Khoa, hoa khôi xó bếp nhưng cũng vui chán. Đã có nhiều anh ngấp nghé, thư từ tình ý gửi đến không ít, một vài người không ra gì, nhìn chung là tử tế, hiềm một nỗi chiều cao đều muốn ngắn, trong khi ấy tao cứ lớn vổng lên, rất bực. Vẫn một khổ giường ấy, chúng mày nằm thì vừa mà tao thì đã thừa tay thừa chân. Tao lo mình khó lấy chồng, là vì tao không thể chịu nổi cái cảnh chồng thấp vợ cao, nom cọc cạch thế nào. Tao thầm cầu trời cho mình được gặp một người đàn ông dù mình có cao lớn đến đâu thì đứng với nhau anh ấy vẫn phải nhỉnh hơn mình một chút, được tới ngang vai anh ấy là hay nhất,cùng lắm là ngang tai. Như thế mỗi khi giắt nhau ra đường mới không ngượng, thế là đẹp đôi, tao thường chỉ nghĩ đã là vợ chồng thì suốt ngày chỉ có rủ nhau ra đường. Vào năm học cuối có một người đặt vấn đề với tao, tạm được, bảnh trai đàn nhạc giỏi, ăn nói ngọt ngào lại biết chiều chuộng săn sóc, thoạt đầu tao đã mừng, nhưng vài tháng sau tao chán, anh chàng có tật vừa chuyện trò vừa cắn móng tay, cắn liên miên hết ngón này qua ngón khác, mà lại hay nhớ ngày tháng năm sinh quê quán của từng người, tự xem đấy là một dấu hiệu của trí tuệ, sinh viên Khoa toán có khác, nhà toán học tất nhiên phải là người phi phàm, chính xác và lạnh lùng như một cái máy nhớ vậy. Tao mới thở dài bảo, chia tay thôi, em không thể ra đường với một người toàn những ý nghĩ lẩn mẩn, cho dù anh có một chiều cao khá lý tưởng. Hóa ra chiều cao chưa phải là tất cả, hình thức bề ngoài vẫn chỉ là cái đinh mà thôi. Chưa đầy một tuần lễ thì có chuyện chẳng lành, sớm ấy sắp lên lớp, anh lớp trưởng gọi tao ra hiên thì thầm, cô phải bỏ tiết đầu lên gặp tổ chức nhà trường, việc gì tôi không được rõ nhưng đây là việc gấp đấy. Ngồi trong phòng tổ chức lúc đó chỉ có một người, áo sơ mi trắng quần ka ki xanh, rất sạch sẽ và tươi sáng, nhưng giọng thật lạnh lùng. Anh ta mời tao ngồi vào ghế và nói luôn, có nguồn tin chính xác cho biết cô là Pháp kiều, ông cụ thân sinh của cô là một người Pháp chứ không phải người Việt, ông bố ghi trong lý lịch của cô chỉ là ông bố dượng. Vậy cô phải về làm lại lý lịch của mình cho rõ ràng, lý lịch không rõ ràng trong sạch, e rằng sẽ ảnh hưởng tới việc thi tốt nghiệp sắp tới. Tao sợ run người, chạy về buồng vừa khóc vừa thu dọn sách vở quần áo, chăn màn, nhét tất cả vào một cái rương gỗ, hồi đó rất hiếm va ly như bây giờ, mỗi đứa chúng mình chỉ có một cáI rương như thế, đi vắng lâu thì khóa lại, đặt ở đuôi giường. Cũng không kịp nhắn lại với mày một tiếng, tao chạy ra Cầu Giấy nhảy xe điện về luôn trên phố. Cầu Giấy dạo đó là bến đậu cuối cùng của tuyến xe điện từ Bờ Hồ xuống. Khách xuống nhiều mà khách lên cũng nhiều. Tao là một khách quá quen thuộc với tàu điện, len lên sớm nhưng không ngồi vào ghế mà tìm một góc cuối toa, đứng đó quay mặt vào ô cửa nhìn ra đường, hai mắt đỏ hoe. Xung quanh người người vẫn đang lên rất đông, lao xao chen chúc, họ hớt hải gọi nhau tìm một chỗ ngồi dọc toa. Tao đứng bên mấy cái sọt rau cỏ thừng chão quang gánh. Xe điện leng keng chuyển bánh, vừa chạy vừa chao như chao võng, có lúc vào khúc cong nó lượn mình lướt đi nghiêng nghiêng đến hốt. Ông già gày nhom với một chiếc mũ cát két bẩn tay cầm tập vé cặp trong một cái ví da đen đúa sặc mùi mồ hôi, cái ví có thể mở ra gấp lại như một quyển sổ. Khi ông ấy tiến lại gần tao chợt giật mình kinh hoàng vì nhớ ra là mình không mang theo tiền. Có chết không cơ chứ. Ngẩng đầu lên thì đứng ngay sau mình lúc đó là một anh bộ đội. Anh ấy vịn tay lên cái sà trên nóc toa, người lắc lư lắc lư. Cao, cao lắm, cao hơn tất cả những người đàn ông cao mà tao từng gặp từ bé đến giờ. anh ấy vừa cười vừa xòe ra hai tấm vé nhỏ như hai cái tem thư, vé mua rồi. Tao ngớ ra như muốn hỏi, sao nhanh thế, mua từ lúc nào mà nhanh thế, mà sao anh biết em không mang tiền. Nhưng tao chỉ bật lên một tiếng cười...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

Bước em thênh thang
Áo tà nguyệt bạch
Ôm nghiêng cặp sách
Vai nhỏ tóc dài…
            (Ngày xưa Hoàng Thị- Phạm Thiên Thư)





T





ắc xi từ Sân bay Phú Bài vừa bắt đầu rẽ vào thành phố thì trời bỗng dưng đổ mưa. Anh đẩy nhẹ tấm kính mờ hơi nước, đưa tay ra ngoài hứng những giọt mưa bụi hiền lành giăng giăng nhẹ nhàng. Thật kỳ lạ, dường như Huế, anh và mưa có một mối liên kết nào đó thì phải, có vậy nên mười mấy năm dằng dẵng cách xa, ký ức trong anh về Huế đều gắn liền với những cơn mưa. Mưa mù trời ngày anh bở ngỡ từ đất Quảng vào Huế thi Đại học. Mưa lênh láng, triền miên làm bức tường vàng nhạt của ký túc xá vào mùa đông rêu mốc, loang lổ, cây bàng lá đỏ trơ trọi, già nua.  Cảnh vật hắt hiu khiến nỗi nhớ nhà của đám sinh viên trẻ thêm phần quay quắt. Mưa làm ướt  tà áo trắng mỏng manh của Hằng, khiến nàng run rẫy, co ro mỗi khi anh chở nàng trên chiếc xe đạpcuốc, qua cầu Phú Xuân, rẽ Cửa Thượng Tứ để vào Thành Nội. Vẫn hằn nguyên trong anh ánh mắt Hằng trong veo như mặt hồ buổi sớm, làn môi mơn mởn hơi nhợt tím vì lạnh, còn đôi chân nhỏ xinh thì thật tinh nghịch, cứ đong đưa, đong đưa theo những guồng xe đạp quay đều. Và giờ đây, sau mười mấy năm trời, cuộc tái ngộ của anh với Huế lại bắt đầu bằng một cơn mưa.          
- Huế vẫn rứa, không thay đổi chi hè? Anh lẩm bẩm khi ngắm nhìn mái phố liêu xiêu, nhỏ bé vùn vụt lướt qua ô cửa tắc xi. Sông An Cựu nắng đục mưa trong cổ xưa như thời gian. Xa xa chuông Dòng chúa cứu thế phía đường Nguyễn Huệ thong thả đổ một hồi dài.
            -  Không mần răng hiểu nổi mấy ông Nhà nước. Sài Gòn, Đà Nẵng đó, tràn ngập cao ốc hiện đại, nhìn sướng con mắt. Rứa mà Huế mới xây khách sạn Tân Hoàng cung, Báo chí đã phản đối ầm ầm nên Thành phố ni mãi lạc thời, cũ kỹ cũng đúng thôi. Anh lái tắc xi trẻ măng quay sang nhìn anh bắt chuyện.
Anh mỉm cười trước lý lẽ ngây thơ của anh bạn trẻ, mắt mơ màng dõi theo những con phố thân quen. Trừ vài toà cao ốc kệch cỡm mới xây, Huế hầu như vẫn như xưa khiến anh ngỡ như mới rời nó ngày hôm qua chứ không phải đã lâu lắm rồi.
- Cứ chạy một vòng loanh quanh thành phố đi, về khách sạn sau cũng được. Lâu quá không đến Huế, tắm rửa nghỉ ngơi xong mới ra phố thì nóng ruột lắm. Giọng anh sốt sắng.
            - Chắc anh nặng tình với Huế lắm hè? Đất xứ ni nghèo thiệt nhưng nhiều người mê đắm lắm, xa rồi không mần răng quên được mô!
            Anh cười mỉm gật đầu thay cho câu trả lời đồng tình. Phố vụt qua trước mắt cùng những dòng ký ức ùa về ào ạt, dồn dập, hiển hiện rõ mồn một khiến tim anh như có ai đó bóp nghẹn, cổ họng khô rốc như vừa qua một cơn sốt dài. Rất dễ dàng để anh nhận ra ngay Giảng đường Đại học của thời hoa niên. Toà nhà vẫn thâm nghiêm với những cánh cửa chớp màu nâu và tường sơn vàng nhạt. Hàng bằng lăng do chính tay bạn bè lớp anh trồng nay đã cao lớn, xum xuê, đang nở bung những cánh hoa tím hồng. Sau hàng bằng lăng ấy, trong một căn phòng giữa giảng đường rộng lớn, lần đầu tiên, trái tim anh biết đập những nhịp khác thường.
            Nàng ngồi đó, yêu kiều, kiêu sa như một cánh sen trắng toả hương. Đôi mắt trong veo lay láy nhìn hờ hững, sóng mũi, bờ môi sắc nét, hoàn hảo như mới được vẽ nên bằng bàn tay của một hoạ sỹ tài hoa. Mái tóc đen mượt búi cao làm lộ rõ cổ cao ba ngấn trắng ngần. Áo nàng mặc màu nguyệt bạch, huyền ảo dưới ánh sáng bàng bạc của đèn màu. Xung quanh nàng cơ man là Sen, những cánh Sen trắng ngời tinh khiết. Sen ngã nghiêng, chờn vờn trong bình gốm điệu đà, sen dịu dàng trên tay nàng ngà ngọc, sen rải đều quanh gót hồng nàng ngan ngát thơm.
Dưới trăng mơ màng.
Em ngồi rửa tay
Những hạt tơ vàng
Vương xuống đất này
Tan thành giải mây
Vướng chân anh ngã
Em cười ròn rã
Anh thành cỏ cây…
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

C





hợ như cái tổ kiến lửa, kẻ xuôi người ngược, thi thoảng dừng lại không lâu ở một quầy, mua bán rồi lại đi. Đám đông lích nhích chen nhau từng bước chân. Người đi sau thúc người đi trước. Ồn ã. Dường như ai cũng muốn nhanh chóng mua được thứ hàng mình đã “kê đơn” sẵn để kịp về sớm. Tôi được mẹ cho đi chợ sau một hồi “môi cong má phụng”. Mẹ bảo: Chợ tết đông lắm, người ta giẫm con bẹp như con gián. Ứ ự. Mẹ lại bảo: Nhỡ lạc thì sao? Tôi hứa sẽ bám chặt gấu áo mẹ đến khi về nhà.
Giờ tôi đang cùng mẹ lách qua đám đông chật kín người là người. Tôi bám riết vào áo mẹ đến nổi gấu áo quăn queo, còn tay tôi thì đỏ ong. Mục đích của tôi cho chuyến đi này là tự tay mình chọn chiếc váy và đôi giày ưng ý nhất để diện tết. Không phải mẹ chọn đồ không đẹp, nhưng tôi thích được đi ngắm chợ tết. Bình thường tắm xong, không giống những đứa trẻ khác mặc những bộ đồ do mẹ hoặc người thân lấy sẵn, tôi tự tìm trong tủ chiếc quần áo hay cái váy mà tôi thích. Mẹ cũng khuyến khích điều đó. Mẹ bảo như vậy phát huy được tính tự lập và tính chủ động.
Ai đó “Á” lên một tiếng thất thanh, rồi tuôn một tràng: Đi đứng kiểu gì thế? Mù à? Tổ kiến lửa như có người chọc vào. Lộn xạ. Cái giọng the thé phát ra từ khuôn hình “hộ pháp”. Tôi đoán bà ta bán thịt lợn bởi trên tay bà xách hai túi thịt to tướng, trước bụng đeo cái tạp dề luênh loang máu. “Thủ phạm” làm cho bà thịt lợn bực mình quát mắng chính là một cô gái bán hoa dạo. Vì chợ chật nên chị phải chăm chú “bảo vệ” bó hoa, không nhìn thấy bà thịt lợn đang xồng xộc đi tới. Cô gái đâm sầm vào bà thịt lợn rồi bật mạnh ra như một que củi va vào tấm phản gỗ. Bà thịt lợn phù mang trợn mắt, luồn lủi vào đám đông không quên để lại một câu rất “chợ”: Đồ ôn con mắc dịch. Khuôn mặt chị vốn đen nhẻm giờ chuyển sang bạc thếch. Nắng gió cuộc đời đã làm chị có vẻ già dặn, nhưng tôi đoán chắc chị cũng hơn tôi một vài tuổi thôi. Đôi mắt chị thảng thốt khi từng bước chân vô tình giẫm lên những cánh hồng tươi thắm. Nhanh như cắt, chị xoay người tạo một vòng tròn trống để bảo vệ hoa, đôi tay thoăn thoắt lượm nhặt những bông hoa vào lòng. Tôi mường tượng ra cảnh gà mẹ đang xoè bộ cánh để bảo vệ đàn con khi có kẻ thù đến mà mẹ vẫn thường kể cho tôi mỗi tối trước khi đi ngủ. Một giọt trong veo lăn xuống đôi môi khô ráp. Tôi muốn cúi xuống nhặt giúp chị ấy, nhưng không tài nào cử động được. Với lại, nếu buông tay khỏi gấu áo, tôi sẽ lạc mẹ ngay. Tiếng ai đó quát: Thôi đi đi, có gì đâu mà nhìn, cản hết cả đường.
Tôi và mẹ dừng lại quầy bánh kẹo, cơ man các loại, đủ hình dạng sắc màu. Bây giờ hạt dưa ít được chuộng. Mẹ bảo gần đây người ta mới phát hiện hạt dưa nhuộm phẩm màu có chứa chất gì đó ăn vào có thể gây ung thư. Trẻ con rất thích cắn hạt dưa nhưng nghe vậy tôi không giám nữa mà thay bằng các loại hạt bí hạt điều vừa ngon vừa bổ. Tôi chọn giúp mẹ thêm vài loại bánh, thạch dừa và không quên mứt gừng, trà xanh. Bà nội bảo: Trời tết tiết se lạnh, người già đến trẻ nhỏ ăn một miếng mứt gừng uống ngụm trà tiêu độc giải cảm.
Điểm dừng tiếp theo là quầy hoa quả. Năm nào hai anh em tôi cũng phụ bố cắm hoa, đặt quả. Bố bảo: Các dịp lễ tết phải cúng tổ tiên và các thần linh để bày tỏ lòng thành, mời tổ tiên thần linh về hưởng lộc và chứng kiến cảnh con cháu sum vầy, phù hộ độ trì cho con cháu học hành giỏi giang, ăn nên làm ra. Mẹ cầm quả dưa hấu trên tay, vỗ vỗ phát tiếng kêu bóc bóc, chọn lấy ba quả. Tôi lại học được một kinh nghiệm chọn dưa, nếu vỗ phát tiếng kêu bóc bóc, quả căng đều thì dưa chín tươi, tiếng kêu bộp bộp thì dưa nhạt, héo. Hoa mẹ vẫn chọn lay ơn và hoa huệ để thờ, còn hoa mai và hoa đào để cắm vào chậu ở bàn khách. Mẹ bảo mỗi loài hoa mang một ý nghĩa khác nhau. Hoa huệ và lay ơn là tỏ lòng biết ơn, niềm vui, sự thanh cao; hoa mai hoa đào tượng trung cho sự vui tươi rực rỡ của mùa xuân; ngoài ra hoa mai còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự cứng rắn vươn lên... Còn nhiều loại hoa nữa mà mẹ hứa sẽ kể sau và tôi cần có nhiều thời gian để nhớ hết ý nghĩa của nó. Cũng như dưa hấu, hoa mẹ chọn mỗi loại ba bó, một cho nhà tôi, còn lại biếu ông bà nội ngoại.
Bánh chưng bánh tét và dưa món là một phần làm nên hương vị tết, nhưng nhà tôi không phải mua vì năm nào nội ngoại cũng làm nhiều để cho con cháu. Tôi thích nhất là được cùng ông bà gói bánh. Ngoại bảo: Làm bánh cũng là một nghệ thuật. Muốn có bánh ngon phải kỹ càng từng công đoạn từ chọn nếp, đậu, thịt, nêm gia vị. Nhân bánh phải vừa không mặn không nhạt, rồi cách gói lá sao cho chiếc bánh vuông, tròn đều đặn. Tôi làm theo. Sản phẩm của tôi là một chiếc bánh không vuông không tròn, lại có đầu nhòn nhọn giống bánh ít. Cả nhà được một trận cười vỡ bụng...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

X





ưa, làng có một ngôi chùa nhỏ trên một ngọn đồi thấp. Từ lâu, chùa vắng người tu. Ông tự được cử ra trông coi, những năm đói kém phiêu bạt đi đâu mất. Chùa dần trở nên cũ nát. Làng nghèo không có tiền tu bổ. Lâu ngày chùa đổ, chỉ còn trơ lại hai mẩu tường ở hai cánh, chỗ dựa của hai ông hộ pháp. Hai ông đều cao to, cao to hơn người thật nhiều, ít ra là trong mắt bọn trẻ con. Một ông mặt đỏ, dữ dằn, mắt trừng mày xếch, tay xách một thanh đại đao, nom rất giống Quan Vũ, mà dân “mê” gọi là Quan Công, trong tranh Tàu. Đó là ông Ác. Ông kia mặt hồng, nom hiền hoà, tuy vẫn có vẻ uy nghiêm. Tay phải ông ta giơ lên một vật tròn tròn kẹp giữa đầu ngón tay trái và đầu ngón tay trỏ. Người ta bảo đấy là hòn ngọc, còn đám trẻ con thì thích đấy là viên kẹo hơn. Đó là ông Thiện.
Bọn trẻ thường ra chơi ở bãi cỏ trước ngôi chùa đổ. Chúng đánh khăng, đánh quay, kéo co, đánh vật,... Lạ một điều là chúng chỉ chơi trên vạt cỏ phía ông Thiện. Với ông Ác, thoảng hoặc chúng có nhìn thì cũng chỉ đứng xa xa mà ngó. Với ông Thiện thì thậm chí có đứa khi chơi trốn tìm còn dám đến nấp bên ông.
Một hôm, một đứa trong bọn bị mất trâu. Nó đến trước ông Thiện nói: “Ông ơi! Ông tìm giúp trâu cho cháu”. Rồi nó ngoảnh sang ông Ác kêu lên : “Ông thù tôi, ông cho trộm bắt trâu tôi, phải không?”. Hôm trước, nó đánh con khăng va vào mặt ông Ác. Tụi bạn nó đã cảnh cáo nó: “Mày động đến ông Ác, mày chết!”. Ngay chiều hôm ấy thằng bé tìm thấy trâu; trâu nó ăn lúa bị người ta giữ. Nó đến cảm ơn ông Thiện rối rít mà lờ đi chẳng có lời nào với ông Ác cả.
Đêm đến, ông Ác phàn nàn với ông Thiện (các ông chỉ trao lời với nhau ban đêm vào lúc các ông được nghỉ, lúc ấy chắc chắn không bị ai nghe lỏm):
- Thật là bất công! Ngay cả bọn trẻ cũng thành kiến với tôi. Ông được gọi là ông Thiện vì ông phụ trách việc thưởng người làm điều tốt. Còn tôi được giao việc răn đe và phạt bọn làm điều xấu thì bị gọi là ông Ác. Người đời không hiểu cứ nghĩ ông Ác thì chuyên làm việc Ác.
Ông Thiện an ủi bạn:
- Có lẽ tại bộ dạng ông oai nghiêm quá đấy thôi. Nói thật, bộ dạng chúng mình hơi kềnh càng, to tợn, chính tôi ban đầu cũng bị bọn trẻ xa lánh. Gần được chúng, công phu lắm đấy.
- Ông làm như thế nào?
- Đêm đêm tôi thường đến thăm chúng trong giấc ngủ của chúng, vỗ về chúng, hỏi han chúng, đưa chúng vào những giấc mơ đẹp. Dần dà, tôi gần gũi chúng trong linh cảm trẻ thơ.
- Đêm nay ông cho tôi đi cùng nhé.
Đêm đó, hai ông cùng đi. Khi trở về, ông Ác thở dài bảo ông Thiện:
- Lũ trẻ chỉ thấy có ông thôi, chẳng ngó ngàng gì đến tôi cả.
- Thôi thế này! - Ông Thiện ngẫm nghĩ rồi nói- Đêm mai, ông đi một mình, coi như tôi bận hoặc tôi mệt, ông thay mặt tôi.
Đêm sau, ông Ác đi về buồn xỉu, ông Thiện hỏi chẳng buồn thưa. Bạn gặng mãi, ông chán nản nói:
- Tôi đến gặp một thằng bé vừa mới nói được mỗi câu, nó đã lảng.
- Ông nói câu gì?
- Tôi hỏi: “Cháu có làm điều gì sai trái không?”
- Trời ơi! - Ông Thiện lắc đầu. Ông lắc hơi mạnh làm bong một lớp vôi nơi cổ - Ông mắc bệnh nghề nghiệp rồi. Có phải ông đang đi truy việc ác để phạt đâu. Câu ấy mà nói với người lớn thì hoặc là họ rụt cổ lại, hoặc là họ trừng mắt lên với ông. Sao ông không hỏi: “Cháu đã làm được những điều gì tốt?”. Mà chưa chắc nó đã nói ra đâu. Ông thật là...
- Hỏi vậy là việc của ông chứ. - Ông Ác cáu.
Ông Thiện định khuyên không nên cứng nhắc, ngay lúc làm phận sự phải giữ đúng phép tắc cũng phải hiểu lòng người, nhất là lòng con trẻ. Nhưng nhìn sang, ông thấy ông Ác đứng im lìm như... tượng, tỏ rõ cái ý chẳng muốn nghe nữa. Ông buồn rầu nghĩ: “Chắc chẳng phải anh đắp tượng tạo nên ông ta ra thế thì ông ta cứ là phải thế”.
Từ đấy hai ông hầu như không chuyện trò gì với nhau....
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

Ô





ng Khoát tắt cái ti-vi đang lải nhải về giá cổ phiếu xuống và vàng lại đột biến tăng, đến ngồi bần thần bên bàn cờ. Những lượn khói trầm từ chiếc lư tỏa ra lượn nhẹ một vòng trước mặt ông, rồi theo gió tháng chạp vụt ra ngoài, hoà vào màu xanh của mặt sông còn vương sương sớm bên hông nhà. Trên bàn là thế cờ hay ông vừa tìm được trên báo. Thế cờ ít quân nhưng hiểm hóc. Cái anh thua rõ mười mươi nhưng lại thắng nhờ  mỗi nước đi tiên  ắt là phải có mẹo lắm!
Ông Khoát châm thêm nước sôi vào ấm trà, ngồi thừ người trước bộ cờ bằng sừng. Sừng trâu trắng. Thường cứ ngồi trước bàn cờ, trong trí ông năm tháng cũ lại níu kéo hiện về.
Thời ấy, đâu vào giữa thập niên sáu mươi, thiên kỷ trước. Đang chiến tranh, nhà ông ở lại thuộc vùng “xôi đậu”, ngày địch đêm ta, nên ngút ngàn đạn bom khói lửa. Trước sự chết chóc, hiểm nguy lúc nào cũng có thể xảy ra cho gia đình, cha của ông quyết định đùm túm nhau về thành.
Về thành có nghĩa là tất cả phải bỏ đi, làm lại. Mà làm lại, sinh sống lại, hoàn toàn khác. Từ người chân rẫy biến thành thị dân. Nói thì một nhưng khó lại muôn vàn. Khó nhất trong việc ra đi lúc bấy giờ là cặp trâu trắng của nhà nuôi, giúp làm đất, rẫy. Cặp trâu có từ khi Khoát mới sinh . Không chỉ là “đầu cơ nghiệp”, chúng đã đồng lao cộng khổ cùng gia đình qua biết bao nhiêu biến cố. Sừng mỗi bên của con dài gần bằng chiếc đòn gánh. Bỏ lại không đành, còn về phố chợ ai lại mang theo trâu? Lánh về vùng tạm chiếm là việc chẳng hay hớm gì, nên chớ để ai biết và vì thế cũng không thể bán nó cho ai. Đang chưa biết giải quyết thế nào thì mấy hôm sau, một khuya có trận súng nổ dữ dội giữa lính Sài Gòn và mấy ông Cách mạng. Sáng ra, cặp trâu trắng đã chết lăn kềnh trong chuồng bên rẫy.
Vậy là gia đình Khoát ra đi, cặp trâu theo chỉ có mỗi bốn cái sừng. Theo để tưởng nhớ nó chứ rồi cũng xếp xó vì diện tích ở ăn eo hẹp nơi phố thị.
Những năm tháng tị nạn, Khoát dần lớn lên. Nhờ vào thương tật từ bé ông được miễn dịch, không phải đi lính cho chế độ Sài Gòn. Khoát tham gia vào việc nuôi sống gia đình bằng nghề đánh giầy. Hồi đó trên các đường phố Châu Thành, đây đó thấy có người ngồi theo kiểu ông đồ, trước mặt bày ra bàn cờ tướng với mấy thế độc, thế hay mời, thách đố khách bát phố, qua đường tham gia đánh, giải. Ấy là cách tiêu khiển thời gian trong chiến tranh của dân phố chợ. Đường nào cũng thấy người tụm năm túm ba suy nghĩ, bàn tán trước những cuộc cờ mà cá cược của nó từ vài điếu Ru-bi, Capstan… cho đến số tiền có thể mua tới  cả con trâu! Đó là nơi khách duỗi chân ngồi chơi cờ, tha hồ cho kẻ đánh giầy như Khoát hành nghề. Có hôm đánh giầy xong, chờ cả buổi khách xong cuộc cờ mới trả tiền. Những ngày vắng khách đi giầy, Khoát tham gia làm kẻ giải cờ mồi. Gặp người  qua đường thấy dễ ăn “nóng máu” tham gia, chủ bàn tùy thắng nhỏ to, cũng cho Khoát được khi dăm đồng lúc vài ba chục. Riết rồi ông thành cao thủ cờ lúc nào không hay. Việc gì Khoát có thể ngu ngơ, ù tịt nhưng với cờ tướng mắt ông cứ sáng lên và trí lự lại trở nên minh mẫn vô cùng. Còn cờ thế thì đôi khi chỉ nhìn qua, ông có thể biết ăn thua là đi bao nhiêu “nước”. Lớn lên chút nữa, Khoát  bỏ hộp đánh giầy xoay qua bày cờ tướng thế. Những công việc thuần trí óc khác có tai nạn nghề nghiệp hay không, chẳng biết; riêng ông khám phá rằng cái nghề bày cờ thế này, hệ số rủi ro trong cá cược là rất ít. Thậm chí còn ít hơn cả đánh giầy! Đánh giầy vô phúc gặp thằng say, không những không trả tiền nó còn đá cho một phát văng cả người lẫn đồ nghề. Nhưng bày cờ tướng thế, dù cá cược lớn, khách chơi nước đầu nếu cầm đúng vào quân cờ trúng thế giải, mình chỉ cần vái dài “xin đại ca đừng phá, để em kiếm chút cháo!” và kỉnh mời điếu thuốc thơm, là xong. Khách sẽ tự hào bỏ đi đúng kiểu của người cao thủ. Còn khởi đầu đi, vớ vào quân trật, lộn thế dù người đó có giỏi cờ như … Đế Thích ngày xưa, kể như chủ cũng cứ rung đùi, hốt bạc. Mà trong cờ tướng, người “chưa sạch nước cản” lại càng ham đánh, giải cờ!
            Rồi Khoát lập gia đình. Và thời cuộc, chiến tranh cứ trôi đi bên ông với những thế cờ “ăn chắc” trên phố phường cho đến ngày Miền Nam giải phóng. Ông giải nghề cờ thế rồi tiếp đến cha mẹ ông qua đời…
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

Ở





 quê Hạnh, tơ hồng hay vắng vít thì có khác chi nhau. Chẳng qua, gọi tơ hồng cho có vẻ mềm mềm, mát mát, gọi tơ hồng cho người ta cái cảm giác liên tưởng tới những sợi tơ trời giăng mắc vậy thôi. Còn vắng vít xem ra cũng không khác vậy. Những búi sợi níu từ ngọn cây này sang ngọn cây kia, chúng níu vào nhau, vắng vít cứ như nếu không vậy nó chực xổ tung ra mà đổ xuống đất không chừng.
Nhiều lần, Hạnh nhìn tơ hồng như chết sững rồi chợt nghĩ, chúng đẹp thiệt! Mỏng manh đến nao lòng, đến tội nghiệp, nhưng chúng sinh ra từ đâu nhỉ? Chúng tồn tại để làm gì? Ngoài cái việc bị người ta dùng thứ dây đã già nghiền nát rồi trộn với phân trâu bò, quệt lên đáy của mấy cái thúng, cái rá hay cái nông cái nia cho bền hoặc giã nhỏ trộn với mật mía để trét quan tài cho kín thì nó chẳng mong có lấy cái tích sự gì!? Về nhà hỏi bà ngoại, bà bảo nó là tơ trời đấy con ngốc ạ! Tơ trời nghĩa là sao kia? Hạnh không biết thì Hạnh hỏi. Còn ngoại thì nói: lúc mô to to chút nữa rồi biết, hỏi chừ, biết chừ không để mần chi. Hạnh cứ lẽo đẽo theo ngoại ra rú bứt bổi đem lấp vồng khoai, theo ngoại ra trảng nhổ sắn về nhập cho mấy người đi thu mua, theo ngoại đi cào cỏ lúa, hỏi tới hỏi lui rã họng, Hạnh chỉ được ngoại dạy cho mấy cái vô “gáo”: Mi hỏi chi hỏi lấy, hỏi để. Không lo mà mần mạn, đến tuổi lấy “dôông”, vắng vít hắn không xe lấy mô “dôông” mà lấy! Ối trời! Rứa là Hạnh hiểu, tơ hồng giúp con gái có người dạm ngõ, có người rước về chớ không ở giá như dì Thơm, dì Thía…Nhưng mà, dây tơ kia nó xe kiểu chi hè? Hạnh băn khoăn, băn khoăn. Băn khoăn cho đến ngày Hạnh 28 tuổi!
Trước đó, cái hồi Hạnh 16 hay 17 chi đó, Hạnh cũng đã có người yêu. Anh trai làng trạc tuổi Hạnh nhưng đen cháy, chỉ có vòm ngực đỏ au và đôi cánh tay rắn đanh như nhánh trăm bù. Huệ trêu anh, vắng vít nó xe anh với Hạnh rồi! Anh với Hạnh mà về ở với nhau là cực lắm đó! Gã trai 17 thắc mắc, sao cực? Ngày thì đi cuốc đất, cuốc ruộng, tối đi chơi trên làng dưới xóm. Mùa khoai cũng đi chặt bổi trên đôộng, mùa dưa cũng xe bổi trên đôộng về, tối sáng trăng đi chơi ngoài trảng, sướng như tiên, cực chi mà cực? Hạnh không biết giải thích sao cho người yêu hiểu, cái tuổi mà ngoaị Hạnh nói, ăn chưa no lo chưa tới làm chi biết sự đời ra răng mà tính! Rồi ngoại thở ra đánh thượt. Nghe ngoại thở dài, Hạnh thương lắm. Vậy ra dây vắng vít không xe nổi rồi! Ngoại thở dài thế kia là ngoại có lý của ngoại. Từ hồi con nít đến giờ, Hạnh đâu trái ý ngoại. Ngoại là tất cả những hay ho mà “Ông xanh” trao cho Hạnh. Giả sử không có ngoại trên đời, Hạnh đâu biết gì?!
Và cũng năm đó ngoại nằm liệt giường. Người ngoại dán trít vô tấm chăn chiên mỏng Hạnh lót thay tấm nệm để ngoaị bớt đau lưng. Khi đó nghe nói ngoại 68 hay 67 chi đó. Hạnh tính thôi học lớp bảy (hệ mưòi năm) để ở nhà coi sóc ngoại. Lần đầu tiên, Hạnh nhìn tới ngó lui trong căn nhà tranh nhỏ chun chút như cái trại người ta lập để canh dưa ngoài trảng. Không có thứ chi đáng giá trừ cái nồi tư bằng đồng, cái mâm cũng bằng đồng. Lộn tới lộn lui, Hạnh nghe ngoại chỉ, yên đi con, lo chi mà nhìn tới ngó lui. Ngoại có nằm ba năm con cũng không đói. Lo mà đi kiếm cái chữ, biết mô sau ni đổi đời như thằng Tiến, con Hoài nhà ông Dựng. Cúi thấp thấp vô mà coi cái đôn to nhất nhà coi có bao nhiêu lúa ngoại trữ sẵn đó mà còn lo! Ngoại cười mà mắt Hạnh rưng rưng. Ngoại không lo Hạnh đói mà lo Hạnh bỏ học. Ngoại làm trằn lưng để Hạnh khỏi đói qua ba năm nếu ngoại liệt giường! Hạnh khóc no ba ngày, không cơm không cháo, không cả củ khoai cầm hơi. Chao ơi! Đời ngoại vắng vít xe tơ kiểu chi mà một thân một mình từ khi Hạnh còn con nít?! Lần đầu tiên sau 17 năm ngoại ẳm bồng, chăm bẵm, Hạnh chợt nghĩ đến mẹ. Mẹ ở đâu trong thế giới hạn hẹp của Hạnh? Lần đầu tiên Hạnh nghĩ, có vẻ như vắng vít cũng không xe tình, xe ngãi chi cho mẹ nên mẹ mất tăm từ khi Hạnh ra đời!
Thế là Hạnh không bỏ học. Hạnh cũng lớn khôn như bao con gái làng. Hạnh đi học lớp y sỹ, không mong giàu có đổi đời như ngoại mà mong có cái tay nghề để ngoài việc đi làm còn lo thuốc thang tiêm chích cho ngoại khi trái gió trở trời. Vậy mà, ngoại không đếm xỉa chi đến lòng nhiệt tình của Hạnh. Ngoại mất khi Hạnh vừa học xong. Hạnh vừa vững tay bơm, tay kim, vừa thuộc hết mấy cái chữ thuốc tây ngoại. Cứ tưởng mau về kịp ngoại sẽ mừng hết cỡ mà sống với Hạnh thêm dăm bảy năm, cùng khóc cùng cười với Hạnh khi Hạnh vui cũng như lúc Hạnh buồn...
 

04/10/2023 lúc 15:19

C





hiếc xe cà tàng của tòa soạn lại giở chứng cứ khùng khục, khùng khục trên đoạn đường dằn sốc lởm chởm đá sỏi ngoằn ngòeo quanh thung lũng vùng núi Tân Biên. Cả bốn bề núi đá lẫn mây mù mịt mùng che phủ. Tiếng Quang càu nhàu: “Điệu này ăn cơm khỉ cả lũ, xe với chả cộ”. Quả thật, chiếc xe nhập vào thời lính Mỹ đặt chân đến Việt Nam vừa ngốn xăng, vừa cũ kỹ cộng thêm bác tài xế già là nỗi ám ảnh của nhóm phóng viên chúng tôi mỗi khi đi công tác miền núi. Đi ba ngày thì báo gia đình cả tuần kẻo lỡ nó nằm ì ra đấy thì chẳng biết đâu mà lần. Xe đang ôm vòng cua ngon trớn, chạy phăng phăng lúc cả bọn sướng ru mong về đến thị trấn thì nó lại khùng khục, khùng khục như giật cục rồi tắt nghẹn để tấp vào lề. Thái nhảy xuống nhìn dáo dác lúc tôi nhìn chú Đình tài xế đang mở nắp capô kiểm tra máy. Lát sau, ông nhìn Quang lắc đầu: “Gãy êtrô rồi...”. Quang thở ra gần như chen trong nước mắt. Nó đưa tay chỉ xóm nhà gần bên: “Thôi, đẩy lại đó ở tạm tối nay, mai hãy tính.”.
Xóm nhà thưa thớt nằm sát trục lộ bên rẫy chuối dọc sườn đồi hiu quạnh. Khi biết chúng tôi xin ở nhờ, chủ nhà đã thực lòng thu xếp và nhận tiền để lo bữa ăn chiều. Cơm nước xong xuôi thì trời sụp tối, cả bọn ngồi quanh bếp lửa tán gẫu lúc bên ngoài trăng sáng vằng vặc huyền ảo. Quang đẩy nhẹ ly rượu sang chú Đình, nheo mắt cười “Nào, làm cạn cho ấm. Cuối năm còn ngồi trên này thì... vui rồi!”. Lúc tôi và Thái đang tranh luận về vạn vật hữu linh, kéo sang chuyện ma cà rồng, ma lai rút ruột rờn rợn, ma xó thì thào. Rượu càng uống, nói càng hăng, anh Quang còn kể chuyện đường rừng lúc đi lính bên K. Chú Đình vẫn ngồi nghe im lặng mãi gần khuya mới góp chuyện, sau khi hút liền một hơi  cho hết điếu thuốc cháy dở và nhấp tí rượu, chú nói: “Kể cho vui thôi nghe, tôi miễn bàn cãi với mấy chú...”
... Tôi thì có nhiều nghề, đi nhiều nơi, giờ ngồi ở rừng thì kể chuyện rừng bởi đã từng đi thu mua gỗ lúc nhà nước còn dễ dãi. Của rừng lúc đó nhiều lắm, từng đoàn xe Reo móc cáp kéo gỗ vào thùng, quàng xích nêm chặt, tuôn ào qua trãng đến ngã ba Sương Khói cách chỗ ta ngồi gần 30 cây số phía dãy núi lúc chiều Quang chỉ, để nghỉ đêm chờ đường dây móc nối mà vượt trạm. Từng chiếc pha đèn sáng choang, rùng rùng nhấn hết ga xả khói ầm ĩ thoát trạm vào giờ cho phép. Nói vậy, cũng có nhiều cơ cực. Tôi và vài người được phân vào tổ khai thác để đến các bản mua lại của dân làm gỗ có sẵn. Đủ chuyến thì đoàn xe vào mất khoảng vài ngày hoặc cả tuần trong rừng nghe chim kêu vượn hú. Nước đem sẵn không đủ thì ra suối múc vào để nấu, gặp dân anh chị đào đãi vàng thì vừa cười vừa coi chừng, sốt rét bủng beo da xanh tái nhưng lúc không trúng “vòm” dễ bị xin đểu, anh hùng nào giang san nấy, không cho theo yêu cầu nó gọi cả bầy đến thì toi đời, mà cho thì đói rã họng bởi xe vào mới có thực phẩm. Gặp dân đi trầm thì phất tay qua loa, kỵ ồn, kỵ máu, kỵ ngãi nên đường ai nấy đi, gặp dân săn thú thì tối đó, y hẹn thế nào cũng có thịt rừng vừa ăn vừa tán gẫu lai rai bên đống lửa mặc sương rơi xuống thấm đầy vai áo.
Sau rốt, chúng tôi đặt hẳn dân bản khai thác với giá rẻ rề nhưng chi phí vượt trạm lại cao đến chóng mặt vì có thêm từ ngữ mới gán cho dân đi gỗ: “bọn phá rừng”. Tôi đặt chân đến bản Mèo tìm cách mở đường cho xe thông vào. Phải nói, cỡ ông chủ tôi nắm cả trăm lính thợ hay ông Chủ tịch phường có vài ngàn dân không bằng một góc Trưởng bản. “Vua làng” nói sao y vậy kể cả kiểm lâm, gác rừng cũng chờn. Nhưng ông thích tôi, cũng ngộ: “Tránh voi chẳng xấu mặt nào” tôi đâu dám ho he. Chỉ he hé tò mò sao lại gọi bản Mèo vì đâu phải dân tộc Mèo, Mông ngoài Bắc. Có điều ở đây thì nhiều mèo, nhiều vô số đến nỗi mèo rừng hay mèo nhà cũng khó phân biệt. Nó đi từng bầy lang thang ở vực suối, nằm sưởi nắng trên nhà sàn, chạng cây, bãi tranh. Ban đêm rượt đuổi ầm ĩ, gào lên từng hồi khoắc khoải rờn rợn. Chúng thấp thoáng vờn nhau dưới ánh trăng khuya, những cặp mắt xanh lét ma quái lởn vởn khắp chốn. Trong giấc ngủ chập chờn, nhiều lúc tôi phải choàng dậy vì tiếng rượt đuổi soàn soạt, tiếng rên rỉ gầm gừ trong cơn động dục ở đoạn cao trào dưới chân nhà sàn giữa rừng sâu heo hút.
Chú Đình ngừng kể, bật quẹt châm thuốc, ánh sáng bừng lên hắt vào khuôn mặt già trước tuổi, chú phà khói nhìn mọi người im lặng rồi chậm rãi kể tiếp:...
 

04/10/2023 lúc 15:19

Nói chưa hết, con bé đã giật mình, y như vừa lỡ lời, muốn thu lại câu hỏi vừa thả ra gió mà bất lực. Tay nó nắm chặt lại tấm các-vi-dít, mà thoáng qua chị cũng biết là của chồng mình. Chị bắt gặp cái nhìn cầu cứu của con bé. Tội nghiệp! Đũng quần nó ướt đẫm, hình như là máu? Chị nhận ra tình cảnh lê lết của mình hai chục năm về trước cũng giống y hệt thế này...

04/10/2023 lúc 15:19

N





gày Thuận trút bộ quần áo hải quân trở lại quê nhà, trong bữa cơm có đông đủ vợ chồng con cái, ông Thuần nhìn cậu con mới giải ngũ, hỏi:"Nghĩa vụ xong rồi, về định làm gì hả con, để bố còn liệu?". Cái sự liệu của ông đây, dẫu không nói trắng ra sợ vợ con hoang mang, chứ thực là liệu khoản tiền. Nghe nói chạy được một chân vào công ty nuôi trồng thuỷ sản, hay quản lý thuỷ nông huyện bây giờ cũng tốn kém hằng chục triệu. Vậy nên bà Thuần mới nghe chồng nói với con trai thế đã vội gàn, thôi ông ơi, nhà mình đào đâu ra lắm tiền thế mà ông khới ra. Nhưng cô con gái lấy chồng có cửa hiệu may trên thị trấn, hẳn cũng có máu mặt, liền bảo, mẹ cứ để bố hỏi cậu ấy xem ý định cậu thế nào. Nhưng theo chị, cậu không nên ở nhà. Thời đại này thanh niên sức dài vai rộng như cậu, có mấy đứa muốn ở nhà bám đất làng nữa đâu. Còn đi tốn kém bao nhiêu, cậu và ông bà lo được đến đâu thì lo, còn anh chị giúp.  Đúng là có con gái lấy chồng giàu bằng ba trâu mộng, ông Thuần nghe mà nở ra từng khúc ruột, vội giục con trai. Có cả anh rể chị gái đây, thằng Thuận cứ nói thẳng nói thật nguyện vọng của con ra, để mọi người còn biết đường giúp con lo công việc. ở nhà hay đi thoát ly cũng đều phải có tiền, chứ không tiền đến mua lược cũng không xong nữa là. Mà riêng anh thì, ba năm nghĩa vụ về, bố xem chừng chỉ đủ ăn tiêu ba tháng thôi, con ạ.
          Thuận từ nãy vẫn ngồi lặng nghe mọi người nói, toàn là những lời nói hay nói tốt vun vào cho cậu. Người không biết bảo Thuận lì, nói bao nhiêu cũng chỉ như nước đổ lá khoai. Người biết bảo Thuận cả nghĩ, trước mỗi việc lớn vẫn hay lặng lẽ thế. Kỳ thực, Thuận đã tính nát nước từ khi rời quân ngũ. Tiền Thuận có, không nhiều cũng dăm bảy triệu. Tiếng là đi nghĩa vụ quân sự, nhưng Thuận ở một đơn vị hải quân làm kinh tế, nói cho dễ hiểu là nuôi trồng thuỷ hải sản ở ngoài đảo ba năm kém hai tháng sáu ngày. Ba năm ấy chất lại trong đầu Thuận bao nhiêu hiểu biết về chăn nuôi cá, từ lúc bằng cái lá tre đến khi con nào con ấy nần nẫn như những chiếc quạt mo quạt nan, có con xách tay không nổi phải đặt lên bàn mới cân được. Thế nên xin vào đâu, chứ vào công ty nuôi trồng thuỷ sản huyện Thuận không ngại, mà dẫu ngại thiếu tiền thì đã có chị hứa giúp còn gì. Thuận lễ phép thưa:" Từ nãy đến giờ bố mẹ và anh chị nói đều đúng cả. Nhưng con xin phép bố mẹ và vợ chồng chị gái cho con được nói thật cái điều con đã nghĩ từ khi còn ở ngoài đảo, là con muốn được làm chủ trang trại". Bà chị gái vừa nghe cậu em nói đến đấy đã như bị chọc tức, đứng bật dậy, chẳng kịp nghĩ cậu em giờ đã là một thanh niên cao một mét sáu tám, nặng sáu mươi mốt ký, nước da bánh mật, chắc khoẻ như cây sắt, sau ba năm nghĩa vụ ở ngoài đảo xa mới về; chứ không còn là cậu Thuận ngày nào học trường huyện, trưa đói chạy vào nhà chị gái vét bát cơm nguội nữa, vừa chỉ tay vào mặt cậu em vừa mắng té tát:"Cậu ngu nó vừa vừa chứ! Trang trại ở đâu, chứ ở cái xó nhà quê đồng chua nước mặn này thì có mà trang...trang trải cái lỗ mồm còn khó!". Anh rể thấy chị em lời qua tiếng lại ngại tai vách mạch rừng, vội bảo vợ, thôi để cậu Thuận nghĩ thêm. .............
 

04/10/2023 lúc 15:19

L





ần đầu tiên trong đời tôi được hôn, hôn thật sự lên đôi môi của một người con gái. Chao ôi, đàn ông đến hai hai tuổi mới được hôn thì có gì để khoe, người ta vẫn hôn nhau từ thuở mười lăm mười sáu cơ mà. Thế nhưng, tôi muốn bạn hãy chia sẻ cùng tôi nụ hôn đầu đời này.
Chiều hôm qua, đi chơi về đã khá muộn, khoảng mười giờ đêm, tôi vọt lẹ vào thang máy và nhấn nút số 12 - đấy là dãy tầng có căn phòng tôi đang sống. Vừa lúc cửa thang máy sắp khép thì có một cô gái bước vào. Và chỉ chờ có thế, chiếc thang máy kín như bưng bắt đầu chuyển dây kéo đưa chúng tôi lên. Khốn nạn thay là đêm nay thang máy trục trặc, nó chạy chậm từng tầng một, chiếc bóng đèn chiếu sáng ở trong cũng bị dập tắt. Có lẽ vì hôm nay là ngày lễ kỷ niệm chiến thắng Phát xít ở Nga (9.5) nên bác thợ điện không đến sửa chữa được. Nhưng không hề gì, chỉ cần biết trong thang máy bây giờ đây chỉ có tôi và một người con gái. Thế là đủ.
Thang máy tối om om, chỉ nhìn thấy được cái số báo tầng đang chuyển động. Tôi cố gắng giương mắt thật to để nhìn cô gái đang đi cùng mình, nhưng chịu, không thể thấy được gì ngoài chút ánh sáng từ đèn báo số phản vào tóc. Nàng không có mùi thơm quyến rũ như những cô gái Nga mà tôi từng gặp. Có lẽ cô nàng không thích làm đỏm cho lắm! - Tôi nghĩ vậy.
Bỗng dưng cái thang máy dở chứng lắc nhẹ đủ để chông chênh. Nàng đổ người vào tôi. Môi nàng chạm vào môi tôi. Luống cuống. Cả tôi và nàng không biết phải làm gì, cứ để cho hai đôi môi dính nhau như thế chừng 5 giây. Tôi, lần đầu tiên được hôn. Thì cứ hôn. Sợ gì? Tôi là thằng đàn ông xấu trai nhất thế kỷ, chưa bao giờ dám tơ tưởng đến một ai, bây giờ vô tình được hôn thì dại gì từ chối. Ôi, cảm giác của môi kề môi thật tuyệt!
Thang máy dừng lại tầng 12. Cửa mở. Tôi bước ra, cố gắng đi càng nhanh càng tốt, đi như chạy. Tôi không ngoái lui nhìn nàng, bởi tôi sợ nàng sẽ thấy mặt mình rồi rắc rối về sau. Đàn ông làm xong việc với phụ nữ thường muốn lẩn tránh trách nhiệm!

Sau nụ hôn, tôi nằm thức trắng đêm và nhấm nháp lại cảm giác của lần đầu chạm môi con gái. Không ngọt như đường nhưng vẫn lịm đi. Không mát như đá nhưng vẫn tê mê đi. Không cần biết nàng đẹp xấu thế nào, nhưng nụ hôn vẫn rất tuyệt! Tắt đèn nhà ngói cũng như nhà tranh thôi mà! Đến gần sáng mới ngủ được.
Tới trưa. Tiếng gõ cửa đánh thức tôi dậy. Một anh chàng cầm đến lá thư đưa cho tôi. Cảm ơn.
Ngoài bì thư. Tên người gửi: (để trống). Tên người nhận: Một chàng trai người Việt Nam ở tầng 12, ký túc xá số 2 Đại học Tổng hợp Quốc gia. Chính xác là của tôi rồi, ở tầng này chỉ có tôi là người Việt Nam.
Bóc thư. Một bức ảnh chụp hình tấm áp phích người ta treo khắp nơi trên đường phố. Dù đã nhìn tấm áp phích này rất nhiều lần ngoài phố nhưng giờ tôi vẫn bật cười. Thì bởi nó là thứ gây cười mà! Tấm áp phích in hình một cô gái xấu xí được làm méo đi cho cái xấu tới mức tuyệt đối, nhìn vào sẽ thấy khuôn mặt ấy rất khôi hài. Tôi cam đoan rằng bất cứ ai dù buồn bực gì, khi nhìn khuôn mặt này cũng phải phì cười.
Ơ, nhưng người nào lại gửi cho mình bức ảnh này làm gì nhỉ? Tôi lật ngược lại bức ảnh. Phía sau có viết chữ, nét viết không đẹp lắm nhưng vẫn đọc được.
“Chào anh!
Chắc anh cũng như bao người trên phố, đã bật cười khi nhìn thấy bức ảnh này phải không? Cả thành phố này ai cũng  cười khi nhìn nó; riêng có một người thì không cười mà khóc, người đó chính là em. Em là cô gái xấu xí trong bức ảnh ấy. Một kẻ nào đó đã chụp lén em rồi tô lại cho cái xấu trở nên khôi hài, để làm vui mắt bao người. Em không trách kẻ đó, bởi em biết là em xấu, rất xấu. Chẳng ai dám nhìn em cả. Bởi vậy nên em đã quyết định sẽ chết, đó là giải pháp cuối cùng để đòi Thượng đế trả lại sự công bằng cho em vào kiếp sau. Em đã lẻn vào một một ngôi nhà cao - chính là ký túc xá của anh - định bụng sẽ lên tới tầng cao nhất và nhảy xuống để kết liễu đời mình. Và trong chuyến thang máy tối qua em đã gặp anh. Em được anh hôn. Đó là lần đầu tiên trong đời em biết đến nụ hôn. Thần thánh quá anh ạ! Chính sau nụ hôn của anh, em thấy cuộc sống này đẹp quá, bởi còn có tình yêu. Thế rồi em quyết định không nhảy lầu nữa. Em đi xuống, trở về nhà mình....
 

04/10/2023 lúc 15:19

N





hững con gió hoang hoải nối đuôi nhau tràn qua khe núi tạo nên những tiếng hú ngân dài. Rừng cây đu cành, vẫy lá rầm rầm. Thi thoảng lại dội lên tiếng chim giật mình vỗ cánh, ném vào không gian những âm thanh thảng thốt và lạc lõng. Dường như đuổi nhau chán và mệt nhoài, những con gió như­ hụt hơi, đuối sức rồi chết lặng ở lưng chừng dốc. Trời đêm chỉ còn vài sợi mây mỏng tang ở tít trên cao. Trăng bàng bạc, vời vợi trong sư­ơng loãng. Bây giờ thì rừng đã ngủ trong tiếng thở rì rầm, ngắt quãng...
Khang trở mình. Đầu hồi phía bên kia, cách nhau một phòng học kê khoảng dăm dãy bàn xiêu vẹo, nhiều chiếc phải đóng cọc xuống nền nhà rồi néo vào chân bàn bằng những nuộc lạt giang, hình như­ Liên cũng không ngủ đ­ược. Khang nghe rõ cả tiếng phên tre kẽo kẹt, tiếng dép và tiếng xé giấy loạt xoạt. Liên là giáo viên mới lên tăng cư­ờng ch­ưa đ­ược hai tuần. Mấy hôm đầu còn nghe tiếng Liên hát những ca khúc về rừng, về ngành sư­ phạm bằng chất giọng tuy chẳng m­ượt mà gì, vài chỗ còn sai cả nhạc như­ng mê đắm. Rồi ch­ưa hết một tuần, con chim sơn ca ấy bỗng thôi hót. Từ ngày thứ mư­ời trở đi đã chuyển gam thành những tiếng khóc rấm rứt. Tr­ưa hôm qua, lúc ngồi ăn cơm Liên bảo:
- TôI là đứa con gái mơ mộng viễn vông. Sao tôi lại dễ bốc đồng vì câu hát “Yêu ng­ười bao nhiêu ta càng yêu nghề bấy nhiêu” thế không biết. Anh ở đây đã tám năm? Cứ cho rằng họ giữ đúng lời hứa với tôi thì đừng nói gì hai năm, hai tháng tôi cũng chịu. Buồn nản quá.
Liên gẩy bỏ những lát sắn ra một góc bát, nhón mấy hạt cơm nơi đầu đũa đư­a lên miệng. Nhìn kiểu Liên ăn như­ ng­ười ta nếm các loại thức ăn mà Khang thấy ái ngại, mặc dù khi xới, Khang đã có ý lựa bớt đi phần nhiều những lát sắn. Khang tỉnh dậy khi những tiếng gà rừng, gà nhà nh­ư cùng đồng loạt tấu lên giai điệu muôn thuở trong khúc dạo đầu một ngày sơn dã. Linh tính như­ có một điều gì không bình thường vừa mới xảy ra trong ngôi nhà lợp gianh, quây phên nứa vừa là lớp học, vừa là nơi ở của giáo viên. Đầu hồi bên kia cánh cửa mở toang, chiếc chậu sắt tráng men xanh không còn trên chạc ba của một thân sắn to và dày mắt. Khang chạy sang, chỗ Liên nằm bây giờ trơ ra chiếc phên do Khang buộc vội, cật tre còn chư­a ngả hết màu xanh. Nền đất vương đầy những trang nhật ký bị xé vụn...
            Nằm duỗi dài, gối đầu lên hai lòng bàn tay đan vào nhau Khang lần l­ượt xâu chuỗi những sự việc. Ngày mới lên đây Khang cũng hăm hở lắm, lớp học ngày đầu còn được hơn chục đứa rồi cứ vơi dần, nửa tháng sau thì chỉ còn một ngư­ời duy nhất. Không ai cả, ng­ười đó lại là giáo Khang. Khang cũng không thể nhớ hết mình đã làm những gì cho lũ trẻ trong suốt thời gian đó, để đến bây giờ đã có bốn lớp học ghép. Sau hơn hai năm đề nghị thêm giáo viên, cuối cùng thì cũng đã có Liên về. Vậy mà... Từ khi có những lớp ghép, mình Khang phải đảm nhận dạy ngày hai buổi. Tiền thêm giờ chẳng đáng là bao nh­ưng nhờ nó mà Khang có thể đào sâu, từng ngày chôn bớt nỗi cô đơn. Cư­ới vợ xong chư­a đư­ợc đầy tháng, Khang khoác ba lô b­ước vào sự nghiệp làm thầy. Vợ Khang không đẹp lắm nh­ưng óng ả. Gánh hàng xén năm ngày hai phiên chợ huyện với những bư­ớc chân uyển chuyển, cánh tay tròn lẳn, mịn mà vung vẩy theo nhịp đòn gánh đã làm cho không ít gã trai phố huyện và nơi kẻ chợ ngẩn ngơ nhìn. Sạp hàng của nàng lúc nào cũng vây kín những “cây si”. Đá lửa, đèn pin, những xấp khăn mù xoa và những cuốn sổ tay các loại luôn là những cái cớ hợp lý cho những “cây si” ... mọc rễ. Vậy mà ngần ấy năm, Khang vẫn nằm mốc ở nơi đây. Đêm đêm nghe tiếng gió lùa qua phên liếp, tiếng con hoẵng vào mùa sinh nở gọi bạn tình và ánh trăng khuya lạnh lùng, mê dụ làm dấy lên những khát khao, thèm muốn đư­ợc chìm lụt vào những đêm tóc rối.

            Ngày mới lên Khuổi Luông, những ngày nghỉ thỉnh thoảng Khang vẫn vào rừng, chẳng định lấy gì, chỉ đi chơi và giết thời gian nhàn tản. Rừng mới thật là một thế giới sinh sôi, kỳ ảo. Mới tuần trư­ớc, những đọt măng cao vừa chạm mặt ng­ười, vậy mà đã vút cao, xoè ra những bàn tay xanh non vẫy gió. Những dáng nứa non vẽ những đ­ường cong sơ giản, chư­a đủ mềm mại như­ thân thể ngư­ời con gái tuổi dậy thì. Khang không biết đó là cây gì, gốc cây to đến mấy sải tay ôm, thân thẳng và mốc trắng như­ một toà tháp cổ nhiều tầng, mới đó còn hoà cùng màu xanh vĩnh cửu của rừng mà sớm nay bung ra vô vàn những chùm hoa đỏ, nhìn xa như­ một cây đuốc khổng lồ rừng rực cháy. Trong những ngày hoa nở, tán cây là nơi cho vô số những loài chim ăn quả và hút mật huyên náo hát ca, mê mải bên những vũ điệu sinh tồn. Ng­ười già trong bản bảo cây đó ba, bốn năm nó mới đơm hoa một bận. Năm nào nó đơm hoa thì thuận giời thuận đất, cây ngô trên rẫy bụng to, cây ló trên nư­ơng trĩu hạt. Lại có hôm Khang ngồi nhìn gia đình nhà khỉ cả giờ không chán mắt. Con khỉ mẹ đang ôm con vào lòng cho bú, khỉ bố sau l­ưng hai tay vuốt ve, mặt nó dụi dụi vào cổ con khỉ mẹ và kêu những tiếng khéc khẹc rất tình tứ. Như­ một bản năng muốn độc chiếm, khỉ con nhe răng, trợn đôi mắt ư­ớt, bé như­ hai hạt đỗ đen. Điệu bộ chẳng khác nào một đứa trẻ con làm mặt xấu khiến Khang không khỏi c­ười thầm và trí óc anh trôi miên man vào những dòng liên tư­ởng.
            ... Khang nghe tiếng ngư­ời rên d­ưới mé suối. Tiếng rên như­ nén lại. Đứt quãng và quặn thắt. Khang lần về phía tiếng rên. D­ưới một gốc dẻ cổ thụ, một túp lều tạm bợ lợp vội bằng cỏ gianh và lá chuối rừng. Một ngư­ời đàn bà bụng chửa v­ượt mặt,  một tay đu bám vào cành cây, một tay ôm bụng. Khuôn mặt, váy áo ­ướt đẫm mồ hôi. Nhìn cái bụng to cứ dâng lên dồn xuống, biết là không thể dìu cô ta về bản đ­ược. Khang bảo:
- Để tôi chạy về bản gọi ngư­ời ra giúp...
 

04/10/2023 lúc 15:19

H





uệ tần ngần đứng trước phòng khám sản khoa. Cái bụng to lặc lè cố né bên này, nghiêng bên kia, cố nhường đường cho một ai đó bước vào. Nàng cũng muốn kiểm tra xem kỳ sinh nở đã tới chưa, nhưng cứ nghĩ sợ sợ thế nào ấy, lo lo thế nào ấy, lại tủi tủi thế nào ấy cho nên nàng cứ nép mãi ở cánh cửa ra vào.
Ai cũng vội. Có lẽ vì thế mà chẳng ai thèm quan tâm tới nàng, chẳng ai thèm hỏi xem nàng đến với ai, với mục đích gì, siêu âm xác định giới tính thai nhi hay đi kiểm tra sức khỏe...nói chung là không ai nhường ai, trừ nàng. Có lẽ thế giới bây giờ quá bé nhỏ, con người sống với nhau cạnh tranh, bon chen nhiều nên người ta không có thì giờ để hỏi han nhau, quan tâm tới nhau ngày xưa nữa. Có lẽ nàng sẽ cứ đứng như thế, cứ nhường chỗ cho người này, tránh lối cho người kia và nhìn vào phía trong với đôi mắt âu lo như thế, nếu như không có một cơn co thắt vụt đến từ một nơi xa xôi nào đó.
Đứa bé trong bụng bỗng nhiên gồng lên, oằn mình trở mạnh. Mặt nàng tái dắt, co lại dúm dó. Cảm giác đau đớn liên tục xuất hiện. Nàng cũng đã có ngày sinh dự đoán. Nàng cũng đã chuẩn bị mọi thứ cho kỳ sinh nở. Nhưng nàng không nghĩ nó đến sớm thế, đột ngột thế, khi hôm nay nàng chỉ đến đây để khám thai định kỳ.
Mọi người như sực tỉnh, cuống cuồng, nháo nhác như cơn động đất sắp nổ ra. Cái cách ứng xử của những người xung quanh với sự thay đổi đến một trăm tám mươi độ làm nàng bật cười. Cảm giác lạnh nhạt biến mất. Bây giờ mười mấy con người trong cái phòng khám sản khoa bé tin hin bằng cái toi lét bỗng dưng coi nàng là người nhà của họ. Nàng được kịp thời đưa đến bệnh viện đa khoa của tỉnh trong tình trạng ối vỡ, nước chảy lênh láng.
Có ai đó kịp thời hỏi nàng số điện thoại nhà riêng, họ còn bảo nhà riêng thôi nhé, di động tốn tiền lắm. May sao chồng nàng đang ở nhà.
Chồng nàng đến khi cơn đau đẻ đang dày lên. Đứa bé trong bụng trồi lên, trụt xuống mấy lần. Bà bác sỹ sau khi kiểm tra hét toáng “Mau lên, 6 “phân” rồi”. Nàng không hiểu 6 “phân” là gì nhưng nàng biết đứa bé sắp ra. Đứa bé, một sinh linh bé nhỏ mà nàng sẽ gọi là con và xưng là mẹ sẽ bắt đầu sự cận kề bên cuộc đời nàng, không biết cho tới lúc nào. Một ý nghĩ thoáng qua, có vẻ như thiên chức tối cao và duy nhất của người đàn bà là làm mẹ. Chỉ duy nhất đấy! Không có thiên chức nào khác đâu. Làm vợ chỉ là bổn phận và nghĩa vụ. Vậy mà trong cuộc đời có nhiều người không may mắn được như nàng. Không có cảm giác oằn lưng ôm một cái trống lớn trước bụng, đi đứng lặc lè, mặt mày biến dạng, cái mũi sưng phồng, đỏ dừ lên, mệt mỏi đến mức không đuổi nỗi một con ruồi. Họ sẽ không có cảm giác của những cơn đau thắt ruột mà không biết đau ở đâu. Vật vả muèn xé tung cả vùng bụng, cào rách cả mặt vì không biết cơn đau từ đâu đến. Có thể mai này, khi con nàng đã trưởng thành, có chồng hay có vợ, đôi cánh của nó đủ rộng để bay xa, bay cao thì chắc hẳn với nàng giống như bất cứ người đàn bà nào khác đều hãnh diện sống làm một cái cây trên ®Êt cho dù chỉ còn thân gỗ mục. Nàng cảm thấy một cảm giác thương thân, mai này mình sẽ sống ra sao nếu những đưa con bé nhỏ lớn lên, bay đi lập bầy đàn mới? Mai này, giang sơn dễ đổi nhưng bản tính khó dời, chồng nàng cũng giống những người đàn ông vô tâm kia và nàng sẽ là gì giữa cuộc đời hay lại tiếp nối cái vòng tròn bạc bẽo của phận người đàn bà, như con tằm rút ruột, việc thay kiếp mới của họ chỉ là thay đổi vị trí, thân phận, từ làm mẹ chuyển sang làm bà?!
Nàng cười trong cơn đau. Như thế này đã là hạnh phúc. Nàng không bước nổi một bước nào nữa theo lời bác sỹ. Cho dù sau tiếng quát của bà bác sỹ, chồng nàng đang cố gồng mình dìu nàng đi lại giữa mớ bộn bề nào xô, nào bô, nào chậu, nào kéo nào kim. Khuôn mặt căng thẳng tột độ. Tất cả nhạt nhòa trong mắt nàng, chỉ có cơn đau, sau dăm phút lại kéo đến một lần. Và cũng giữa dăm phút đó nàng lập một kỷ lục mới là ngủ. Nàng không hiểu vì sao nàng ngủ ngon đến thế trong cơn đau và trong thời gian chỉ khoảng dăm phút. Nàng bỗng ghét tất cả những người xung quanh mình. Ngay lúc này đây nàng chỉ muốn được ở một mình. Một mình thôi chịu đựng cái cảm giác đau đớn sung sướng, lan tỏa. Một mình, để sau cơn đau lại được ngủ thỏa thích, không ai quấy rầy…
 

04/10/2023 lúc 15:19

Ô





ng Đoàn hết trở mình bên này lại lật mình bên kia. Đêm nay đã là đêm thứ hai, rất khuya rồi ông vẫn không sao ngủ được. Chiếc đồng hồ đặt trên nốc tủ cứ lách cách, lách cách… đều đặn, tiếng nó không to, nhưng âm thanh phát ra vào những lúc khuya khoắt này khiến người đang thao thức cứ phải chú ý đến, thế là lại càng không sao chợp mắt được. Ông cũng đã cố quên đi mọi chuyện, cố quên đi… người đàn bà ấy, quên đi tất cả. Khuya lắm rồi, mệt mỏi lắm rồi, ông muốn ngủ một giấc thật ngon để ngày mai làm việc. Chuyện gì còn có đó, ngày rộng tháng dài lo gì không giải quyết được. Nhưng ông vẫn không sao ngủ được. Hình ảnh người đàn bà vẫn cứ hiện ra rờ rỡ trước mắt ông. Hơn năm năm làm cục trưởng ở đây, với một núi công việc liên quan đến ngành hải quan do ông “đứng mũi chịu sào”, chưa bao giờ ông gặp một trường hợp khó xử như trường hợp này. Phòng bên mấy đứa con ông đều đã ngủ say. Ngoài kia, phố xá cũng đã im lìm như ngủ, tất cả mọi âm thanh đều đã tạm thời lắng lại nhường chỗ cho một không gian yên tĩnh, trong lành. Chỉ mình ông trong đêm khuya thức một mình, trăn trở một mình. Phải giải quyết việc này như thế nào đây? Câu hỏi như một mũi dao vô hình ngoáy sâu vào từng tế bào trên cơ thể ông, khơi dậy trong ông biết bao nỗi niềm thầm kín. Là một cán bộ hải quan có thâm niên trên ba mươi năm trong ngành, dù ở cương vị nào, được phân công làm việc gì; khó khăn, vất vả đến đâu, ông cũng là người luôn luôn hoàn thành nhiệm vụ. Rồi hơn mười năm làm phó cục trưởng, hơn năm năm làm cục trưởng, lãnh đạo cả một tập thể hàng mấy trăm con người, ông đã thể hiện được mình là một cán bộ xốc vác, năng nổ, có uy tín, được trên trọng dưới kính. Từ trước đến nay, mọi công việc xảy ra trên địa bàn, dù to nhỏ nặng nhẹ gì, khi được cán bộ cấp dưới đề xuất ý kiến, với chức trách quyền hạn của mình ông đều chỉ thị giải quyết một cách chóng vánh, thấu tình đạt lý. Vậy mà lần này chỉ một việc cỏn con ông đã phải nghĩ suy đến đau cả óc suốt từ hôm qua đến nay vẫn không sao tìm được cách giải quyết thỏa đáng. Lúc thì ông quyết định thế này, lúc lại quyết định thế kia. Rồi suy đi nghĩ lại, ông thấy cả hai cách giải quyết, cách nào cũng không ổn. Trong tình trạng bế tắc, lòng dạ ông càng thêm rối bời, xen một chút buồn bả, lo lắng. Không biết lúc này đã mấy giờ rồi nhưng ông thì đã nghe rất rõ tiếng gà gáy từ đầu phố bên kia vọng sang. Chắc cũng phải quá nửa đêm rồi! Không ngủ được, ông ngồi dậy, nhẹ nhàng đẩy cửa đi ra ngoài hiên và ngồi lại ở đó nhìn ra xa, rất xa…Ừ, mới đó mà đã hơn ba mươi năm rồi! Thời gian như ngọn gió trôi qua thật nhanh, chả trách mái tóc ông ngày một thêm nhiều sợi bạc. Còn người ấy, người đàn bà khiến ông phải trăn trở cả đêm, chắc nay cũng không còn trẻ nữa. Hơn ba mươi năm trôi qua, tưởng đâu mọi chuyện đã khép vào quá khứ, chẳng ai nhớ đến ai nữa. Thế mà nay bỗng từ đâu tất cả lại lần lượt hiện về. Có một cái gì đó không bình thường, không vui trong chuyện này ư? Không, chẳng có gì là không bình thường cả, mà trái lại rất đáng mừng. Ông phải cảm ơn số phận, cảm ơn cuộc đời đã cho ông niềm vui vì được biết tin về người ấy…
Sáng ra, ông Đoàn ăn uống qua quýt rồi đến cơ quan thật sớm. Ông ngồi vào bàn làm việc, mở tập tài liệu đọc lướt qua một lượt rồi đặt bút ký. Xong, ông để tất cả về một bên, chỉ cần để vào đúng vị trí ấy, cô văn thư không cần hỏi cũng biết chắc chắn số tài liệu ấy đã được ông ký duyệt rồi. Tính ông vốn vậy, việc gì cũng phải ngăn nắp, đâu ra đấy. Bỗng có tiếng chuông điện thoại, ông vội vàng cầm lấy ống nghe. Từ đầu dây bên kia có tiếng cậu Tuấn, đội trưởng đội chống buôn lậu trên biên giới: “Em gọi về xin ý kiến anh nên xử lý thế nào về số hàng lậu bắt giữ chiều hôm trước ạ?”. Ông trả lời gần như quát: “Còn thế nào nữa, cứ đúng pháp luật mà làm. Đã là hàng lậu, hàng cấm thì cứ tùy theo mức độ mà xử lý”.“ Báo cáo anh đây là lô hàng của…”. “Của ai?”. “Dạ…của bà Mai Thùy ạ!”. Có một cái gì đó chợt nhói đau trong lòng ông khi ông nghe người cán bộ cấp dưới nhắc đến tên người ấy với một thái độ có vẻ hơi nể nang, rụt rè. Hầu hết các nhân viên của ông trên biên giới đã phần nào hiểu được mối quan hệ giữa ông với người đàn bà có tên là Thùy nên mới tỏ ra lúng túng như thế. Chẳng những trên đó mà ngay ở cơ quan cục mọi người cũng đều biết rất rõ “câu chuyện tình” của ông mấy mươi năm trước. Bởi đã có lần ông từng kể cho họ nghe. Rồi khi người đàn bà đó sau mấy chục năm bặt vô âm tính, nay xuất hiện với một bức thư thì họ càng có cơ sở để khẳng định những gì ông kể với họ là có thật một trăm phần trăm. Họ rất hiểu nỗi trăn trở của ông khi đứng trước một sự việc mà giải quyết cách nào cũng không dễ. Một lát trôi qua, ông nói: “Của ai cũng thế thôi, các cậu cứ cho lập biên bản rồi cho hàng vào kho không nể nang ai hết. Hôm trước tôi cũng đã chỉ thị như vậy rồi”. Sau câu nói ông ngồi lặng đi một lúc. Có vẻ như ông rất miễn cưỡng khi phải thốt ra những lời lẽ mà ông hoàn toàn không muốn. Ông thấy mình quá khắt khe nếu không muốn nói là tàn nhẫn khi quyết định như thế. Rồi ông lục tìm xem lại lá thư của người ấy. Sáng hôm kia trong lúc ông đang làm việc thì cô văn thư mang đến cho ông một bức thư. “Thưa chú, có một người phụ nữ nói quen chú gửi lại cho chú lá thư này. Cô ấy đưa cho cháu, cháu chưa kịp hỏi gì cô ấy đã đi ngay rồi ạ!”. Cô văn thư còn tả tỉ mỉ rằng người phụ nữ ấy năm nay khoảng ngoài năm mươi tuổi, dáng người mập mạp, cách ăn mặc có vẻ dân thành phố, nói năng rất lịch thiệp. Cầm trong tay chiếc phong bì ông Đoàn vô cùng ngạc nhiên. Ông có quen ai mà phải gửi thư cho ông bao giờ đâu. Xưa nay mọi mối quan hệ, dù thân hay sơ, dù trao đổi bàn bạc công việc hay chỉ là tình cảm, xã giao…thì thường là người đó trực tiếp gặp ông, nếu không thì chủ yếu liên lạc qua điện thoại, chứ mấy khi gửi thư bao giờ. Mà đây lại là thư của một người phụ nữ mới lại càng ngạc nhiên hơn. Ai thế nhỉ? Ông mân mê chiếc phong bì một lúc trong tay rồi mới đọc qua dòng chữ viết rất nắn nót ở bên ngoài: “Đặng Thị Mai Thùy. Kính gửi anh: Trần Minh Đoàn - Cục trưởng cục Hải quan tỉnh…”. Trống ngực ông đập rộn lên một hồi khi mắt ông vừa chạm ngay những dòng chữ đầu tiên. Rồi ông thốt lên như đang nói một mình: “Mai Thùy ư? Trời ơi, có lẽ nào lại là cô ấy ư?”. Ông lật qua lật lại chiếc phong bì, đọc kỹ lại một lần nữa như sợ mình có nhầm lẫn gì không. Không! Không nhầm lẫn! Đúng là cô ấy rồi! Đúng là Mai Thùy thật rồi! Đúng là người mà ông hằng nhắc nhở, gọi thầm tên trong từng ấy năm biền biệt, không tin tức. Thì ra cô ấy vẫn còn sống chứ không phải đã hy sinh như ông lầm tưởng. Vậy từ ấy đến nay cô ấy ở đâu, cuộc sống thế nào? Mà tại sao đến bây giờ Mai Thùy mới liên lạc với ông? Và rồi bỏ đi không gặp ông chỉ để lại bức thư này? Ông Đoàn tay run run mở lá thư đọc liền một mạch. Rồi ông còn đọc đi đọc lại tới mấy lần nữa mới gấp bức thư  cho vào phong bì như cũ....

04/10/2023 lúc 15:19

                                           (Đời người có ba lần trở về, lần thứ nhất về với dân,
                                                 lần thứ hai về với mình, lần thứ ba về với đất)
                                                                                      -Lời người xưa





L





ần lữa mãi naytôi mới thực hiện được chuyến đi điền dã thu thập tư liệu làm hồ sơ xếp hạng di tích đền thờ Đào Thinh ở làng Yên. Đường vào làng vương vãi rơm rạ và phân bò khô, men theo một vạt lau dài hun hút, hoa trắng rũ rượi. Bên kia bãi lau là sông Duềnh, đâu gần lắm, nghe rõ tiếng sóng thầm thì, thầm thì.
Đền thờ nằm đầu làng. Lối vào đền lát đá, cách khoảng có một cây mưng già, hoa rò lòng thòng. Không khí bức bối mà tĩnh lặng. Qua cái tắc môn sứt mẻ, mảnh sân gạch lõm lòng thuyền là một ngôi nhà cũ kỹ, trên mái nặng trĩu những rồng bay, hổ phù. Trong nhà tối lờ nhờ. Dãy giường thờ, hương án nép sát bức tường trắng lợt. Giá ngai, vị hiệu, lư hương, chân đèn, hạc chầu, đến cửa võng, câu đối, im lặng và không biết sao đều màu nâu đất. Qua ô cửa ngách thấy cái nền nhà cũ, nhận ra nhờ hình dáng và những bức tường đổ.
- Ai đó? - Tiếng hỏi nghe âm u phát ra phía hồi nhà.
Tôi quay lại. Một người đàn ông ngồi xếp bằng trên mảnh chiếu trải giữa đất. Khuôn mặt béo rệu, đôi mắt trống vắng hướng ra ngoài sân, đôi môi tái xám mấp máy, một cánh tay xòe ngón áp trước bụng, cánh tay còn lại giấu chỗ nào đó sau lưng...tất cả gây cho tôi một cảm giác sợ hãi.
- Tôi ...là cán bộ bảo tàng tỉnh.- Tôi đáp, giọng tự nhiên run lên.
        - À...Ông ta dưng dưng, mắt vẫn hướng ra phía sông Duềnh. Rồi tiếp- Chuyện di tích à? Thôi. Xưa khác, nay khác.
        Tôi hỏi:
- Xưa khác, nay khác là sao ạ?
        Ông  cười, tiếng cười  nấc nghẹn và nói:
- Là thế. Là nay không như xưa nữa.
        Bỗng có cái gì nhói lên trong đầu và ngay đó tôi nhận ra, rất rõ ràng, con người kia là Ông. 
     ...Hôm ấy, tôi đang nằm đọc những hộp diêm chữ về mấy cái chuyện lạ rất khó tin trên tờ báo tỉnh thì giật mình bởi tiếng chuông điện thoại réo. Định không nghe, nhưng nghĩ thời buổi nhộn nhạo trộm cắp, đánh đấm, cờ bạc, tai nạn giao thông, ung thư, dịch bệnh...biết đâu lại có chuyện gì đó ở quê, ở mấy đứa con xa, đành nhấc ống nghe và nhận ngay cái giọng nửa bắc, nửa nam của hắn. Hắn nói đến nhà hàng Hoàng Tử, hắn đang ngồi với Ông. Trước kia tuần vài lần hắn gặp hoặc gọi điện cho tôi, nhưng gần đây thì vắng hẳn. Chắc có chuyện gì đó dính đến tôi. Nghĩ vậy, tôi nói sẽ đến, trong lòng có chút muốn ở cạnh một người quyền cao, chức trọng và có cả chút tò mò. Thay áo, quần xong vừa lúc một chiếc ô tô trắng lóa đỗ xịch trước cổng. Anh lái trạc tuổi tôi, mặt lạnh tanh, lầm lì quay vô lăng. Là nhận ra thế, còn thì tôi chẳng xúc động. Cái lạnh tanh của thiên hạ có mới mẻ gì, có hiếm hoi gì. Xe từ từ lăn bánh và nhà hàng Hoàng Tử, đèn xanh, đèn đỏ nhấp nháy. Mấy ô cửa sổ nhòm ra sân chập chờn bóng người. Anh lái xe hì hụi đi trước, tôi im lặng theo sau. Thoắt cái, tôi rơi tõm vào một căn phòng rộng, sáng lờ nhờ và nồng mùi thuốc lá, mùi mỡ, mùi rượu, mùi son phấn... Hắn ôm chầm lấy tôi, phả vào mặt tôi nào là tuyệt vời, nào là tình nghĩa với bè bạn. Rồi quay về phía người đàn ông to, lùn khuôn mặt rung cục những thịt ngồi bên kia bàn, hắn trịnh trọng giới thiệu: Ông là một chính khách thời hiện đại. Lại quay về phía tôi nói đây là một tài năng văn hóa, văn chương. Ông đưa tay ra. Một bàn tay có sáu ngón, ươn ướt và lạnh. Xong cái bắt tay, Ông bảo mọi người ngồi vào bàn. Ba cô gái trẻ măng, mặt bự phấn, váy ngắn, cổ áo trễ nãi từ sau tấm vải hoa căng ngang phòng bước ra. Sau đó là tiếng rượu chảy riu riu, riu riu. Hắn giới thiệu từng người một. Toàn những khuôn mặt giám đốc công ty này, doanh nghiệp nọ. Chỉ tôi và hai cô gái không chức tước. Một cô áo đỏ và một cô áo trắng. Cả hai mặt đẹp như tranh vẽ, cổ cao, ngực ngồn ngộn, mắt nhìn có sức cuốn hút ma muội. Họ tựa vào vai Ông còn Ông thì hết nghiêng bên này lại nghiêng bên kia, bàn tay sáu ngón bấm nhoay nhoáy máy điện thoại, hình như là nhắn tin, rồi dúi máy vào tay cô áo đỏ. Lại nhoay nhoáy trên cái máy khác, xong đặt máy vào tay cô áo trắng. Cô áo đỏ  cười, nụ cười buồn và có cái gì đó bí ẩn không tả được. Lúc ấy, tôi chợt nhớ có anh nhà báo nói Thành phố vừa nảy ra một Hội săn bắt xếp toàn các em chân dài, vú to, mông nở. Bất giác tôi trút một tiếng thở dài. Ông nhướn mắt nhìn tôi, vầng trán hẹp và bóng hằn mấy đường nhăn, rồi chém bàn tay sáu ngón vào không khí lởn vởn khói thuốc, mặt thoắt trang nghiêm và nói đã có nghe tên tôi, hôm nay gọi đến để biết mặt nhau. Làm lãnh đạo có một anh nhà văn bên cạnh cũng hay hay. Ông nhếch môi cười, nụ cười đầy vẻ khinh bạc rồi nói tiếp ông đang cần đưa cái đền thờ Đào Thinh vào di tích Lịch sử- văn hóa. Đào Thinh là cụ tổ của Ông từng phò vua đánh giặc lập được nhiều công trạng. Hắn nói hậu duệ cụ Thinh là Ông cũng rất xứng với tổ tiên. Tôi nói, chẳng lẽ lại không nói, rằng tôi sẽ cố gắng. Hắn bảo việc lập hồ sơ xếp hạng di tích nhà thờ Đào Thinh là trách nhiệm và vinh dự của tôi. Xong hồ sơ, có quyết định cấp tiền, các ông giám đốc có mặt hôm nay hù nhau vào mà tu bổ, tôn tạo và nhớ phần trăm, phần nghìn chu đáo. Đám đông nhao nói sẵn sàng. Ông gật gật đầu. Chắc thấy mặt tôi cứ nghệt ra, hắn rỉ tai tôi hãy khôn ngoan sống theo tính cách cư dân trồng lúa nước, nghiêng ngã theo nước sa, gió thổi. Người ta làm ăn tam khoanh, tứ đốm vụ này, vụ nọ, mày công chức nhà nước nhưng khác chi thằng thất nghiệp, phải kiếm lấy một vụ, hoặc một chức tước nào đó. Hắn còn nói gì nữa nhưng tôi không nghe rõ vì căn phòng đã nổ tung tiếng hò hét, tiếng vỗ tay, tiếng cốc chén va nhau, tiếng bia, rượu chảy...Hắn thúc cùi tay vào hông tôi nói uống đi. Ừ thì uống. Đây có thua ai. Một, hai, ba...Cô áo đỏ, cô áo trắng, Ông và ai đó nữa nhoèo ra, chập chờn...
   
       
 

04/10/2023 lúc 15:19

Ký ức nhẹ như ánh trăng
Sao làm lòng người nặng trĩu.





T





ôi không thể ngờ rằng, sẽ có một ngày mọi ký ức về lão Hà, một người đàn ông mà tôi thường ghét cay, ghét đắng lại bất ngờ ùa về, xâm chiếm tâm trí và làm tôi trăn trở. Cũng thật kỳ lạ, chẳng có mối quan hệ nào  cả giữa lão và em, nhưng khi nghĩ về lão tôi lại nghĩ tới em .
                        Mọi chuyện bắt đầu từ đâu? A! Phải rồi, dù tôi có xáo tung tất cả các mảnh ký ức, để sau đó bình tâm xếp lại theo những mô hình riêng thì bao giờ cái nút đầu tiên của câu chuyện cũng không thể không kể tới một buổi chiều.
                        Mười  tám năm không hơn không kém.
                        Mười  tám năm trước, khi gia đình tôi dọn  tới đây thì khu vực này đã xuất hiện và tồn tại cái tên rất riêng: Khu bãi rác. Tôi được nhập trường mới ngay sau mùa hè mà gia đình dọn nhà, và em - cô nữ sinh lớp 12, có nụ cười dòn như mía bóc vỏ bẻ ngang lần đầu đến chơi đã làm trái tim tôi rớm máu .
            Dạo ấy cơ chế thị trường bắt đầu bung nở như bông cúc đại đoá vào xuân và sự phân biệt giàu nghèo đã len vào cả những trái tim lẫn ánh mắt trước đó vốn trong trắng, ngây thơ. Thuỳ Dương là tên của em, một cái tên đi kèm theo một con người mà theo tôi, từ vóc dáng đến khuôn mặt đều được tạo hoá ưu ái ban cho với nghĩa trọn vẹn của từ : hoàn hảo. Thầy giáo, Hội phụ huynh cùng các cha mẹ qua nhiều cách biểu hiện luôn đưa đến học sinh thông điệp: Không nên yêu khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Tôi và em chưa hề ngỏ tiếng yêu nhau, song nói thế nào đây nhỉ? Đúng rồi, em đã để ý tôi qua những kiểu nói, kiểu nhìn rất lạ, và tôi - lúc nào cũng thấy lòng xao xuyến. Trái tim mười tám của tôi lần đầu tiên thấy nhớ nhiều về  một người xa lạ. Hình bóng em xen  vào ý nghĩ của tôi trong mọi lúc, kể cả trong giấc ngủ. Trên trang đầu của cuốn sổ tay, tôi đã tô hai con chữ THUỲ DƯƠNG thận trọng bằng nét bút chì màu rực rỡ bên dòng chữ tiếng Anh vừa học được: Foget me not!
            Thế rồi em đến. Em đến thăm nhà tôi cùng một bạn gái tên Thuỷ. Hai chiếc xe đạp mi ni Trung Quốc xinh xinh sơn màu mận chín khó nhọc đi qua mấy bờ ruộng giữa mấy vũng sình lầy, sau đó băng qua khu bãi rác. Bất hạnh cho tôi, chỉ một lát kể từ khi em và bạn vào nhà thì trời lại đổ mưa.
            - Ồ mưa rồi! -Người bạn tên Thuỷ lo âu .
            Khuôn mặt em tỏ vẻ đăm chiêu rồi chuyển sang buồn hẳn với câu hỏi nửa như tiếc rẻ, nửa như trách móc:
            - Sao nhà Huy lại chọn một nơi thế này để ở ta?
            Câu hỏi tưởng chừng bâng quơ nhưng đó là cách nhìn nhận đánh giá của em về hoàn cảnh của tôi mà sau này tôi mới hiểu. Lại thêm một bất hạnh nữa, bởi lúc đang mưa tầm tã ấy, từ đâu đó chẳng rõ, đi ngang qua, lão Hà đầu trần, chân dép, áo quần ướt đẫm bước vào nhà.
               Thuỳ Dương của tôi giật mình, mặt tái. Cô bạn gái của em cũng bất chợt nhún vai, co ro người lại. Khuôn mặt của lão Hà đã làm cho cả  hai cô sợ hãi. Đó là khuôn mặt đầy những vết sẹo to, sẹo nhỏ trải khắp từ má xuống cằm.
            - Mẹ đi khỏi hả? - Lão Hà nhìn tôi rồi bật ra một câu hỏi trống không. Những vết sẹo, cái đỏ, cái tím bầm trên khuôn mặt chưa ráo nước mưa trông càng ghê....