Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

Đã ăn hạt gạo của làng
một ngày còn sống còn mang nợ lòng
 
Những người chỉ biết sống trong
giờ đâu cũng đục nên không có nhà.
 
............

04/10/2023 lúc 15:19

Đốt một nén hương, xông một chút trầm
Hương trầm thơm tỏa llan vùng sâu thẳm
Chợt thấy ba về - đôi mắt đằm thắm
Đứng bên con, nhìn con, như thuở mới lên mười
 
Thế mà tết này con đã qua tuổi bốn mươi
Đã vượt quá giới hạn ngày xưa ba sống
Cha con mình xa nhau ba mươi năm đằng đẵng
Ba có bất ngờ không: Đứa tre chăn bò lại có thể làm thơ?
 
..........
 

04/10/2023 lúc 15:19

Từng giọt mưa câm lặng những bức tường
Run rẩy bông tường vi đang nở
Nhấp nhoáng bóng chân trời
Đầu mùa bong bóng nổi trên đường như mắt cá

04/10/2023 lúc 15:19

Rồi một ngày nếu phải đi xa
Tôi sẽ mang theo nắm đất quê mẹ
Nơi đã cho tôi từng câu hò điệu lý
Chan chưa tình người, thấm đậm quê hương

04/10/2023 lúc 15:19

C





òn hai hôm đến ngày kỉ niệm giải phóng miền Nam, tôi sực nhớ cần thay một lá cờ Tổ quốc mới đẻ treo tại nhà nhưng chưa biết tìm mua ở đâu. Tôi hỏi một người bạn cùng phố và được ông chỉ: “ Đằng ấy, xuống đầu đường cách mạng tháng Tám, Quận một, cờ nhiều tha hồ mà chọn”. Thật không ngờ, quanh vòng quay “ Phù Đổng” người ta bày bán cơ man cờ là cờ, trong tiệm, ngoài hè phố, đủ loại. Tôi xuống xe dắt bộ, đi một đoạn dài và mải mê ngắm nên chưa biết chọn cái nào, chợt nge có tiếng người gọi : “Cán bộ, Cán bộ”. Thoạt đầu, tôi nghĩ như một sự tình cờ, vu vơ. Tôi tiếp tục bước, nhưng không, tiếng người ấy vẫn gọi, lần này giọng vừa nhanh, vừa da diết: “ Cán bộ, Cán bộ ”. Bây giờ cái cảm giác đó không thể chối bỏ được, buộc tôi phải quay đầu lại. Một người đàn ông gần năm chục tuổi từ trong tiệm bán cờ đang vội vàng bước về phía tôi. Anh ta thuộc típ người bình dị pha chút thời thượng, không mập, không gầy, để hàng ria đen ngồ ngộ kiểu nghệ sĩ miệt vườn. Khi cách tôi chừng hai mét, người đàn ông hơi cúi xuống, rồi ngẩng lên nhìn thẳng vào mắt tôi vẻ tự tin, nói: “ Cán bộ còn nhớ em không?”. Câu hỏi của anh làm tôi bối rối. Tôi cố nhớ, bao nhiêu khuôn mặt thoắt ẩn, thoắt hiện lướt qua trong đầu “Ai nhỉ”? Tôi tự hỏi, nhưng cũng phải tự thú với anh ta “Chịu”. Không ngờ câu trả lời của tôi làm anh rưng rưng nước mắt. Lúc sau giọng anh buồn buồn “Anh quên là phải, lâu lắm rồi. Em lính quân lực Việt Nam cộng hoà đây, ở mặt trận Tây Quảng Trị, vùng chiến thuật một”. Tôi lặng đi một hồi lâu, rồi cũng đã nhớ. Chính cậu ta. Thật kỳ lạ, hơn ba chục năm có ít gì đâu”.
...............

04/10/2023 lúc 15:19

1.
Cây ngã
Lá lót ổ nằm
Bậc suối cành mai nở báo sang xuân
Góc bếp khói thở mờ gân đá
Con cua
Tám cẳng hai càng bơi bát canh
Cây môn thục
Vừa ăn vừa ngứa
 
Giao liên đi
Bằng tai
Bằng mũi
Bằng mắt
Choạng tối nhận lệnh
Mở đất giao quân
Dấu chân
Vừa đi vừa xóa...

04/10/2023 lúc 15:19

T





ôi gặp em trên bến phà Xuân Sơn. Em là đội viên đội thanh niên xung phong 15 Thanh Hóa vừa được biệt phái sang quân đội thuộc binh trạm 14 anh hùng. Đội thanh niên xung phong của em được trao nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên quốc lộ 15 dài chừng sáu mươi cây số, từ phà Xuân Sơn đến phà Long Đại (Quảng Bình). Phà Xuân Sơn là cửa ngõ của tuyến đường chi viện cho Tây Nguyên, Liên khu V, khu VI, Nam Bộ, Trung và Hạ Lào. Phà Long Đại là cửa ngõ của tuyến đường 10 và 16 chi viện cho các tỉnh từ đèo Hải Vân đổ ra. Đây là những tuyến vượt khẩu mang tính chất sống còn của chiến trường, đặc biệt là phà Xuân Sơn. Hầu như mọi người lính vào chiến trường đều phải qua đây. Vậy mà mãi sau này tôi mới biết vì sao em cứ nằng nặc xin được ở trọng điểm này.
Năm ấy tôi hai mươi tuổi, đã có hai tuổi quân, đã chiến đấu ở Thượng Lào rồi được về trường sĩ quan lục quân Sơn Tây học một năm. Do yêu cầu của chiến trường, trường Lục Quân đã rút từ ba năm xuống một năm. Khi ra trường, ai chưa qua chiến đấu được đeo lon chuẩn úy, ai đã qua chiến đấu được phong thiếu úy trở lên. Khi vào trường tôi là thượng sĩ. Ra trường được bớt hai sao thêm một gạch và được điều vào công tác tại đoàn thanh niên xung phong 15 thuộc BT14 này (Binh trạm 14).
Lúc đầu tôi cứ ngỡ em là người xứ Thanh, vì đội thanh niên xung phong 15 là của Thanh Hóa. Sau mới biết em người Thái Bình, đồng hương với tôi. Cùng đồng hương với chúng tôi còn có anh Lưu Minh, đội phó đội thanh niên xung phong 15 cùng vài anh nữa. Nhưng  các anh đều ở xa, ít khi gặp nhau. Chỉ có tôi và em hoạt động trên bến phà Xuân Sơn, ngày nào cũng bên nhau. Tôi hơn em ba tuổi. Tuy ở cái tuổi "gái mười bảy bẻ gãy sừng bò", nhưng trông em mảnh mai và hơi lả lướt....

04/10/2023 lúc 15:19

V





ậy là tôi đã xa quê gần hai mươi năm. Hôm nay tôi trở về trên mảnh đất thân thương in dấu kỷ niệm. Không biết bây giờ làng quê ra sao? Gia đình, mẹ như thế nào. Tôi có ý định chuyến này về sẽ đưa mẹ vào ở cùng tôi. Năm nay tôi cũng đã ba mươi tuổi rồi mà chưa có một mối tình vắt vai nên cũng chẳng cần lấy chồng nữa. Tôi chỉ cần ở bên mẹ mà thôi.
Chiếc xe vi vu phóng nhanh trên con đường rãi nhựa từ tỉnh này sang tỉnh nọ. Dọc đường nhà cửa chi chít, hai dãy cát trắng uốn lượn theo con đường. Ánh nắng tắm lên đất làm lấp lánh những hạt cát trắng trinh nguyên. Từng hàng thông dương nối nhau trùng trùng điệp điệp. Phảng phất đâu đó bản nhạc của Phó Đức Phương "Theo em thì về, nơi mẹ đưa nôi, nơi sáo diều chơi vơi..." Tôi chìm đắm hát theo khúc nhạc ấy...
Chiếc xe dừng tại bến, từng tốp người lên xuống chen chúc nhau như ngày hội. Tiếng rao mời của các bà các chị bán hàng rong. Cái nắng gay gắt Quảng Trị kèm từng đợt gió lào thổi tung bụi bặm như muốn thiêu đốt lấy làn da trắng mịn của tôi. Cảnh vật khác hẳn với ngày từ nơi này tôi cất bước ra đi...
- Chị ơi, đi xe không. Về đâu chị ơi?
Tiếng mời làm tôi giật mình quay lại. Đám xe thồ bao quanh tôi đón khách. Chợt thấy một chú trung niên vẽ mặt hiền lành, mang bộ quân phục đã bạc màu theo thời gian. Tôi đi xe chú... 

04/10/2023 lúc 15:19

C





hiếc xe Zin 157 như một chàng lãng tử trườn lên, lao xuống trên những rẻo đường chênh vênh, khúc khuỷu. Cây cối hai bên đường quất vào thành xe ràn rạt, rách tướp. Bụi đất cuốn hút theo mù mịt, có lúc thốc ngược lên thùng xe làm mọi người ngạt thở. Ai nấy mồ hôi nhễ nhại, lấm lem bụi đất trong cái nắng ươm vàng cháy da, cháy thịt. Không ai hay biết những chú vắt xanh đã chui vào người từ lúc nào, đến khi máu tứa ra quần ra áo, có con căng tròn rơi ra thùng xe mới hay. Lúc này thì chẳng ai còn e dè nữa, tất cả đều đưa tay dò tìm vào những chỗ kín của mình, có người còn bông đùa: Cẩn thận kẻo bắt nhầm đó, có người đòi tìm giúp cho người khác xem có “anh chàng nào không mời mà đến không”. Và cuộc tổng điều tra ấy đã làm cho không khí trên xe vui nhộn hẳn lên, có cả tiếng cười, tiếng sụt sịt khóc, tiếng la chí chóe của các cô gái.
Vẫn cái anh chàng tinh nghịch lúc nãy đòi tìm giúp vắt cho các cô gái hắng giọng. - Thơ rằng:
“Con gì vào nhỏ ra to
Chui vô chỗ hiểm, căng vo nhưng mềm”
Mọi người cười vang. Đứng bên tôi là một kỹ sư thiết kế, anh mới ở Hà Nội vào. Nhìn cái dáng vẻ mảnh dẻ của anh, tôi ái ngại hỏi:
- Đi thực địa công trình thế này vất vả quá anh Hải nhỉ?
Hải khẽ gật đầu: - Cũng quen rồi anh ạ! Với lại…

04/10/2023 lúc 15:19

Gặp lại anh
                          con đường năm tháng cũ
Chiếc áo này bạc sắc mấy mươi năm
Em tuổi trẻ
                  một mình trên phố vắng
Duyên gì đây
                       thốt gọi mãi tên người
 
Chàng trai ấy không thể nào phụ bạc
Thấm thía đời cay cực
                                     chỉ em thôi!...
 

04/10/2023 lúc 15:19

Đứng nhìn trời để đón cơn mưa
Giơ bàn tay cầm bong bóng nước
Bong bóng tròn như niềm mơ ước
Bỗng vỡ òa giữa tuổi thơ ngây.
 
Có cái gì lạnh buốt đôi tay
Em ngỡ ngàng nhìn trời nhìn đất
Những giọt tròn lăn trên mi mắt
Mặn chát hơn bong bóng cơn mưa.
 
Bong bóng từ ngày xửa ngày xưa
Đã hiện lên trong niềm khao khát
Dưới trời mưa vừa đi vừa hát:
“Bong bóng là hạt ngọc của riêng em”...

04/10/2023 lúc 15:19

Ô





ng Thực đến sở. Chín giờ sáng. Ông cứ đi muộn thế đấy. Ai dám nói gì. Viện nghiên cứu khoa học xã hội. Chuyện mênh mông. Trong khi các cán bộ trẻ cặm cụi trên bàn thì ông ra phòng khách uống trà chuyện phiếm. Đủ mọi thứ trên đời. Không một cái gì ông không biết. Một kho kiến thức bách khoa. Đụng đến đề tài nào ông cũng nói đuợc. Toàn những vấn đề số một của nhân loại. Tương lai thế kỷ hai mốt. Dự báo khoa học kỹ thuật. Con người sau có thể sống tới một trăm bốn mươi năm, với việc bản đồ gien đã được giải mà. Nguy cơ bị hủy diệt của trái đất nếu vấn đề môi trường không được cải thiện. Lịch sử tư tưởng nhân loại trải qua các thời đại. Nguy cơ suy thoái các nguyên tắc đạo đức cổ điển trong lối sống hiện đại. Luật bù trừ oái oăm của tạo hóa. HIV là cú chơi khăm nhất của tạo hóa với loài người trước nguy cơ mất cân bằng về phạm trù sinh và diệt vv...và vv...
Ông Thực mắc cái bệnh gọi là bệnh chê bai. Cái gì ông cũng chê, cũng thấy vô nghĩa. Chả có cái gì là quan trọng. Không bao giờ ông thèm để ý các công trình nghiên cứu của người này người khác trong viện. Ai in được cuốn sách nào, ông nhìn khinh khỉnh. Không đọc một chữ nào của người ta, nhưng ông đã xếp luôn vào loại vớ vẩn, in phí giấy. Chớ có thằng tác giả nào dại mà tặng sách ông. Chỉ có mấy học giả nổi danh thế giới thì ông coi là thánh. Số ấy đếm trên đầu ngón tay. Còn lại tôm tép hết. Mâu thuẫn lớn là mỗi năm vào dịp sắp tết, ông vẫn đóng cửa gò lưng viết cả chục bài báo xào xáo mớ "kiến thức hàng xén" gửi đăng các tờ Lá cải kiếm ít tiền nhuận bút tiêu tết...

04/10/2023 lúc 15:19

M





ỗi lần nghe ai đó nói về chuyện nhân tình thế thái, tôi lại nhớ đến Khai và Lũy - hai nguời bạn thân. Một quãng đời của họ đầy ắp điều để nói: khổ, sướng, buồn vui...Họ đã chia sẻ hết với nhau trong chiến tranh, trong hòa bình. Và rồi họ đã vật lộn, đau đớn khi phải đối diện với chính mình - cũng như với bạn mình.
Mấy lần định ghi lại câu chuyện của họ, tôi cứ phân vân: nên chăng? Nhưng rồi mỗi ngày, tôi lại nhận ra rằng, chuyện của hai người bạn thân của tôi cũng không hẳn hoàn toàn là chuyện riêng nữa nên tôi xin kể ra đây. Chuyện là thế này.

Ngày ấy...
Trên tuyến tiền duyên của đại đội, tiểu đội của Khai chỉ còn sáu người,.........

04/10/2023 lúc 15:19

Ông Tụng chạy ra ngõ, tay cầm lá cờ phướn, vừa phất, vừa luôn mồm hét:
- Pằng...Pằng...Pằng!
- Ông chạy xồng xộc, mặt ông hằm hằm, hai mắt đỏ sọc, dáo dác đảo mắt xung quanh bờ dậu.
Ông dừng lại, chân đá lia lịa, bỗng ông ngồi thụp xuống, vất lá cờ lăn nghiêng ra đất. Hai tay bưng mặt khóc hu hu, luôn mồm kêu: “Con ơi, con ơi!”
Bọn trẻ trong làng xô nhau ra xem, chúng lấm lét, nói với nhau: “Lão Tụng điên rồi, lão Tụng điên rồi chúng mày ạ!”
Đang ngồi, ông đứng phắt dậy trợn mắt quát:
- Điên cái gì, mẹ cha chúng mày, đứa nào bảo tao điên hả...hả...
........

04/10/2023 lúc 15:19

Ngày ấy chị còn rất trẻ
Mái tóc dài ong óng chảy tròn vai
Ngực thì nở da trắng hồng như thể
Ánh dương pha sương tuyết hình hài
 
Ngày hợp cẩn tiễn chồng ra trận
Gái dân quân chị gác núi canh trời
Trong lửa đạn ngày đêm sôi máu hận
Nỗi nhớ chông năm tháng không vơi.............
 

04/10/2023 lúc 15:19

Con chim phải biết mình sinh ra ở đâu
con cá phải biết mình đầu nguồn hay cuối suối
sông suối phải nhớ nguồn như cây nhớ cội
ta không tự trên trời, tự dưới đất chui lên
 
Có xa quê mới xót lòng thương nhớ mẹ và em
đã ăn sắn, ăn khoai để nhường ta bát cơm ngày trọ học
đã chân lấm, tay bùn cả đời chưa mở mặt
để lên voi xuống ngựa được tưng bừng
 
Cơn cớ gì mà gắn bó, sẽ chia như bạn, như thù với những người dưng
 .....
 

04/10/2023 lúc 15:19

Đ





ã hơn mười ngày nay Hùng không đến Khu Thành Cổ để tập thể dục nữa, người mệt mỏi, trầm lắng trong nỗi suy tư.
Sự xuất hiện đột ngột của hắn, cùng với tiếng nạng gỗ lộc cộc khua quanh khu Thành Cổ, Hùng tưởng như đó là những tiếng búa chát chúa đóng những chiếc đinh sắc nhọn vào cái chân cụt của mình. Buổi sáng hôm ấy lần đầu tiên nghe tiếng khua của chiếc nạng gỗ, Hùng đã mừng thầm: "Vậy là mình có thêm một người bạn cùng cảnh ngộ, cùng lộc cộc, để chuyện trò với nhau thì cũng vui đây". Hùng khấp khởi đón đường để chào làm quen. Hùng thì thầm: "À, cụt chân phải, người gì mà trắng như con gái vậy nhỉ, hơi gầy, chắc cũng không được khoẻ cho lắm". Hùng chuẩn bị cho mình một nụ cười ý nhị, một lời chào cảm thông... Nhưng rồi Hùng sững người lại, trong lớp sương mờ tinh khôi giăng giăng, Hùng bắt gặp ánh nhìn của người ấy - Ánh nhìn ngỡ ngàng rồi bỗng ánh lên đến lạ lùng. "Ánh nhìn của hắn. Trời ơi! Hắn - Đúng hắn rồi. Vẫn cái ánh nhìn ngày xưa ấy, xuyên rọi vào tim can ..." - Hùng thốt lên, toàn thân run rẩy, chao đảo. Hùng tự nhủ: "Vậy là lại phải đối mặt với hắn rồi đây, cuộc đời thật trớ trêu thay". Chiếc nạng trong tay Hùng như hụt sâu xuống hun hút... rồi Hùng cố rướn mình lên, dồn hết sức lực để vượt qua hắn. Hùng đã vượt qua và khoảng cách giữa hai người mỗi lúc một xa hơn. Hùng lao đi như chạy trốn chính bản thân mình, nhưng từ trong tâm thức khoảng cách ấy như bị dồn kéo lại, ký ức về những năm tháng xa xăm Hùng muốn cố quên đi, đã tưởng rằng ngủ yên trong dĩ vãng bỗng trỗi dậy, hằn nhói, réo sôi hơn bao giờ.          

Nhà Hùng và Dũng ở về hai bờ của dòng sông Thạch Hãn. Con sông trong xanh ngăn ngắt, hiền hòa chở tuổi thơ, ắp đầy biết bao kỷ niệm của hai đứa. .........

04/10/2023 lúc 15:19

Buổi con ra đi cánh buồm lành một góc
Mẹ đem may áo đỏ tiễn đưa con
Khói cửa biển hui thuyền cay mắt mẹ
Mười lăm năm biền biệt nắng lên nguồn