Đã 85 mùa xuân qua, ngày 03/02/1930 đã đi vào lịch sử Việt Nam như một mốc son chói lọi - ngày sinh thành Đảng Cộng Sản Việt Nam. Nhưng từ mùa xuân ấy, do lặng lẽ trong những hoạt động bí mật, bởi vậy, chưa có bài ca nào ngoài bản hành khúc “Cùng nhau đi hồng binh”, chính thức ngợi ca về Đảng, về đội quân cách mạng của Đảng. Có chăng chỉ là những câu thơ Tố Hữu được lan truyền trong những người hoạt động: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim/ Hồn tôi là một vườn hoa lá/ Rất đậm hương và rộn tiếng chim”. Phải đến ngày 03/03/1951, khi Đảng ta chính thức hoạt động công khai với cái tên Đảng Lao Động Việt Nam thì những giai điệu ngợi ca Đảng với mùa xuân mới thực sự vang lên trên Tổ quốc thân yêu của chúng ta. Từ núi rừng chiến khu Việt Bắc, giai điệu ngợi ca của Đỗ Minh đã loang ra các chiến hào Điện Biên Phủ để cuộc chiến tranh thần thánh chống xâm lược Pháp thắng lợi sau 9 năm trường kỳ: “Vừng trời đông/ Ánh hồng tươi sáng bừng lên/ Đàn bồ câu trắng bay về trong nắng mới...”
Vào những năm đầu hoà bình ở miền Bắc, những giai điệu ngợi ca Đảng với mùa xuân bắt đầu vang lên với nhiều cung bậc, nhất là vào mùa xuân 1960, khi Đảng tròn 30 tuổi. Trong số những giai điệu của Lưu Hữu Phước, Bửu Huyền, Phan Huỳnh Điểu... thì nổi bật là giai điệu của Phạm Tuyên qua hai ca khúc “Đảng đã cho tôi sáng mắt sáng lòng” (Phỏng thơ Aragon) và “Đảng đã cho ta một mùa xuân” cảm hứng từ câu thơ của nhà thơ cộng sản Pháp Pônvayăng Cuturiê: “Chủ nghĩa cộng sản là mùa xuân của nhân loại”. Ca khúc “Đảng đã cho ta một mùa xuân” của Phạm Tuyên đã ngay lập tức lan toả vào đời sống hoà bình ở miền Bắc. Nó còn theo chân, nâng bước những người lính vượt Trường Sơn giải phóng miền Nam. Khi đất nước thống nhất, nó đã được cả miền Nam đón nhận. Đến hôm nay, “Đảng đã cho ta một mùa xuân” vẫn được hát vang khắp mọi nơi mỗi khi đất nước có những dịp kỷ niệm trọng đại. Để viết ra ca khúc này, tác giả vừa có cảm hứng với câu thơ trên, lại vừa có sự kế thừa khá nhuần nhuyễn ca khúc “Khát vọng mùa xuân” của W.A.Mozart. một nét giai điệu ở đoạn sau của ca khúc này: “Sẽ thấy muôn hoa đẹp sao” đã trở thành động lực để dẫn vào giai điệu mở đầu ca khúc: “Đảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng”. Chọn cho ca khúc nhịp 3/8 là nhịp Vallse sang trọng của cung đình châu Âu dùng để khiêu vũ trong các lễ hội, Phạm Tuyên đã “Việt hoá” nhịp Vallse giống như các đàn anh đi trước: Hoàng Quý, Văn Cao, Đỗ Nhuận... để biến nó trở thành gần gũi, thân thuộc với mọi người dân Việt Nam. Một điều đặc biệt nữa, ở “Đảng đã cho ta một mùa xuân” là ở đoạn đầu ngợi ca, tác giả đã sử dụng điệu thức trưởng với nét giai điệu tươi vui trong sáng: “Một mùa xuân tươi tràn ánh sáng khắp nơi nơi, Đảng đã mang về tuổi xuân cho nước non, vang tiếng hát ca chứa chan niềm yêu đời”. Nhưng đến đoạn sau, khi nói về khổ đau của đất nước nô lệ, Phạm Tuyên đã không “đao to búa lớn” mà đã thủ thỉ tha thiết điều đó ở một điệu thức thứ đồng hoá biểu với điệu thức trưởng nói trên: “Bao năm khổ đau đất nước ta không mùa xuân/ Cuộc đời tăm tối chốn lao tù bao hờn căm...”. Nhờ vậy mà giai điệu đã đi vào lòng người nhẹ nhàng và sâu sắc.
Còn nhớ nguyên cái không khí đơn vị rừng núi Tây Nguyên đón xuân Ất Mão 1975. Ngoài những bánh chưng, bánh tét... chúng tôi còn tổ chức một chương trình văn nghệ đón xuân, mừng Đảng khá rôm rả. Trong liên khúc mở đầu chương trình mang tên “Đảng và đất nước”, ca khúc “Đảng đã cho ta một mùa xuân” đã được chọn để kết thúc liên khúc. Khi tốp ca nam hát đến đoạn “Bao năm khổ đau...” vừa trầm lắng vừa tha thiết, còn tốp nữ thì thả giọng ngâm cao vút như tâm hồn người thoát khỏi xiềng gông bay lên, thấy nhiều người lính già rơm rớm nước mắt. Và họ đã mang tâm niệm đó, những giọt nước mắt đó vào chiến dịch Buôn Ma Thuột điểm huyệt 10/03/1975, để rồi tiến tới hoàn toàn giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/04/1975.
Trong số những người lính ấy, có người đã mãi mãi ngã xuống dọc đường chiến dịch, nằm lại nơi cửa ngõ Sài Gòn mang theo cả mùa xuân mơ ước tươi đẹp và hồn nhiên trong giai điệu để bước vào cõi bất tử. Những người còn lại vào tiếp quản Sài Gòn và miền Nam, lại tiếp tục truyền tụng giai điệu đẹp đẽ này đến với những người dân vừa thoát khỏi chế độ cũ. Qua những người lính chiến, áo quần còn khát nồng mùi khói đạn, người dân vùng mới giải phóng đã bắt đầu cảm nhận được những giai điệu mới mẻ, chưa từng vang lên trong đời sống của họ, cảm nhận như một giấc mơ tươi tắn mà họ sẽ thấy trong đời thực hôm nay.
Tuy nhiên hành trình của đất nước, của dân tộc, của Đảng không phải lúc nào cũng hân hoan như thế. Cũng nhạc sỹ Phạm Tuyên tâm sự: “Năm 1979, khi tôi vào thành phố Hồ Chí Minh, lúc này đất nước đang gặp rất nhiều khó khăn, niềm tin trong một số người đang bị giảm sút. Có hiện tượng tiêu cực và quần chúng không tín nhiệm các Đảng viên thoái hoá, biến chất. Tôi ngồi tâm sự với nhà thơ - nhạc sỹ Diệp Minh Tuyền và chính anh Tuyền cũng chia sẻ với tôi rằng sau những ngày đầu giải phóng đầy sôi động, bây giờ đã có người dao động. Diệp Minh Tuyền đưa cho tôi bài thơ lục bát có hai đoạn và ý muốn tôi phổ nhạc để thêm chia sẻ với những băn khoăn hiện thời. Tôi cầm bài thơ lên máy bay. Trong thời gian ngồi ở phòng chờ cho đến khi bay ra tới Hà Nội, tôi đã phổ xong bài thơ thành ca khúc mang tên “Màu cờ tôi yêu”. Ca khúc đã thêm lần thấm vào đời sống như “Đảng đã cho ta một mùa xuân”, nhưng lời ca rất cần cho lúc khó khăn: “Trong đêm tối, lúc mưa sa/ màu cờ đỏ vẫn chói loà hồn tôi”. Nghe giai điệu, có người cũng ứa nước mắt. Ứa nước mắt để rồi xốc lại mình vượt lên thử thách.
Bên cạnh những giai điệu về Đảng với mùa xuân của Phạm Tuyên, vào mùa xuân 1976 - mùa xuân đầu tiên thống nhất đất nước - nhân kỷ niệm 46 năm thành lập Đảng, nhạc sỹ Huy Du đã viết bản hành khúc “Việt Nam ơi! Mùa xuân đến rồi”. Bản hành khúc như một lời tiên đoán về tương lai đất nước Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Lời tiên đoán như một nội hàm của câu thơ Pônvayăng Cuturiê nhưng sát gần với Việt Nam hơn: Việt Nam!
“Ta đi vào kỷ nguyên ánh sáng
Chủ nghĩa xã hội đẹp thêm năm tháng
Bước theo Đảng thuỷ chung trong trắng
Dẫu con đường còn qua mưa nắng
Việt Nam ơi! Mùa xuân đến rồi…”
Lại một mùa xuân đến khi Đảng Cộng Sản Việt Nam đã bước vào tuổi 85 với đầy kinh nghiệm và thử thách “Trong đêm tối, lúc mưa sa” của “con đường còn qua mưa nắng”, những giai điệu Đảng với mùa xuân vẫn mãi song hành với hành trình của Đảng, đưa dân tộc ta vượt qua những chặng đường gian nan của cả thế giới, đi tới ấm no và hạnh phúc.
N.T.K
