Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

 





M





ười ngón tay Trần Vũ đang bị một thứ ma lực cuốn đi trên bàn phím, những chiếc búa gõ dường như được điều khiển bởi bàn tay vô hình nào đó. Bản Xô-nat Ánh trăng, chính nó, âm thanh đã tái hiện mồn một khí, hồn và ảnh của một đêm thanh, ánh trăng đang lắng xuống từng lớp, từng lớp, trước cửa ngôi nhà ấy. Ánh trăng lắng xuống, trầm tích ánh trăng dày lên, dày lên thời gian chờ đợi, rạo rực chờ đợi, mòn mỏi chờ đợi, chìm, tan trong bản hoan ca chờ đợi.
 Chính nó, bản nhạc Vũ đàn thực hành hơn ba năm, bản nhạc mà vị nhạc sĩ gia sư được mời với giá cao ngất ngưởng ấy khi Vũ yêu cầu quá tha thiết đã chìu theo mà ngắt ra từng phân đoạn muốn Vũ đàn như một bài tập chạy ngón. Theo lời vị nhạc sĩ ấy, dù có năng khiếu nhưng Vũ sẽ không bao giờ sạch nước cản với kiểu học “chưa đi đã chạy” này, mà cái vị trí đứng đầu huyện trăm công ngàn việc của Vũ cũng không cho phép tập trung hơn. Thoạt đầu cái ý mời gia sư về nhà dạy đàn cho cả hai vợ chồng chỉ vì một cán bộ đàn em tặng vợ Vũ cây dương cầm, loại đàn đắt tiền và có hệ thống âm giai phong phú, phức tạp nhất trong các loại đàn, gọi là biết ơn về vụ đất đai vừa qua và “biết chị nhà rất thích cây đàn này”. Thật ra ý nguyện có được cây dương cầm của ông trưởng chi Thanh niên ngày xưa là ý nguyện của Vũ. Người đàn em của Vũ biết rõ điều đó nên đã vất vả theo đuổi thực hiện hết thủ đoạn này tới thủ đoạn khác mới có được. Một lý do nữa ngoài chuyện tình cảm sâu kín của Vũ còn do tính tình của vị đứng đầu huyện này, ai cũng biết Vũ là người thích hoàn hảo, hoàn hảo hoặc cố ra vẻ hoàn hảo suốt ngày và từng giờ, từ việc kí chuyển một công văn đến chuyện xuất hiện ra mắt cử tri, cả trong những bàn nhậu với đồng sự cùng cánh. Vũ thích và muốn tạo dựng một hình ảnh chủ tịch văn võ song toàn, tính tình này của Vũ như một sự bù trừ cho tính nhút nhát thâm căn cố đế một thời thanh niên của mình.
 Các ngón tay của cả hai vợ chồng cứ đơ đơ lóng ngóng, học trước quên sau, những nốt nhạc chui từ tai này qua tai khác, những âm giai chỉ là những chuỗi âm thanh kèn kẹt đùng đục khó tính trơ lạnh. Người lớn tuổi như vợ chồng Vũ mà phải tập luyện để có được đôi bàn tay mềm dẻo, có được đôi tai biết thẩm âm thật khó.
 Vậy mà đêm nay nó như người chết sống dậy hay như một hoài thai định mệnh. Sự sống và ma lực duyên phận gì với nhau mà đêm nay căn phòng Vũ tràn ngập ánh trăng, mát lạnh hồn trăng. Bàn tay Vũ cuống cuồng bấn loạn, tâm hồn Vũ lúc chìm trong nỗi sầu man mác lúc lặng đi trong cô đơn tận cùng, chỉ có âm thanh huyền bí của bản nhạc cứ bật lên réo rắt như phát ra từ một cõi xa xôi nào đó. Chợt khựng lại. Chỉ có trăng suông thì chưa đủ làm nên đêm tình ái. Chỉ có trăng suông thì tâm hồn ta mãi chỉ là một bến đợi, đợi đến mãn kiếp. Những gì lắng đọng qua tháng năm của một người chờ đợi? Một bó hồng móc hờ trên chiếc bản lề rỉ sét? Một tiếng mở cửa khẽ khàng chỉ có trong tưởng tượng khát khao? Một cánh chim vụt bay đi giận dỗi để lại vệt sáng ảo mờ trong đêm? Không gì cả. Nói cách khác chỉ là những bông phong du ảo mờ, mỏng manh đến như vô ảnh. Nhắm mắt. Nhắc nhở hơi thở mình dịu nhẹ, dịu nhẹ, những ngón tay Vũ bị điều khiển rải nhẹ trên phím, lướt nhẹ, lướt nhẹ… Trong lớp lớp trầm tích ánh trăng, Vũ quay ánh mắt vào bên trong, lắng, thật lắng để khẽ khàng mở ngăn tủ kí ức chính mình, càng cố gắng càng chỉ nhìn thấy những hình bóng ảo mờ lung linh thoắt hiện lên thoắt lại biến tan lộn vòng theo dải âm thanh kêu đòi thao thiết, khiến con người chết lặng yên từ sâu thẳm, chết lạnh cóng giữa sa mạc cát cháy, chết thiêu tro giữa hồ xanh nước mát. Từ cõi ấy, những bông phong du giờ đã chịu hiện dần, những đốm trắng vẫn còn nhảy nhót, lung linh, bay lượn qua nhau, kí ức đang chơi trò trốn tìm ngày xưa nhưng dù sao những bông hoa bé xíu mỏng manh tinh tuyền ấy cũng đã hiện lên. Phong du trắng trời. Phong du trắng. Chỉ có phong du ngày ấy mới trắng như vậy...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

 





L





úc Phúc rời khỏi lô cao su thì mặt trời đã chìm nghỉm từ lúc nào và bầu trời đã trở nên u ám. Gió mùa về, Phúc lẩm bẩm. Khí lạnh theo từng đám mây xám tràn tới, gió thổi u u suốt dọc con đường trước mặt, gió luồn trong các lô cuốn tung bụi đỏ mịt mờ. Phúc nhìn vào lô, cao su đổ lá, từng đợt, từng đợt rào rào trút xuống, mặt đất xào xạc tơi bời. Những đám lá vàng tía cuồn cuộn quay tròn di chuyển theo dọc những hàng cây.
Đã bao lần Phúc theo mẹ vào lô cao su. Cô mê những hàng cây mập mạp, xanh thẫm và thẳng tắp như những hàng quân đang lặng lẽ náu mình. Vùng đồi mênh mông, màu xanh phủ tràn tận thị trấn phía đông, lan ra sát bờ sông phía bắc. Hồi còn nhỏ Phúc bám áo mẹ, lớn thêm lên chút nữa Phúc biết xách ấm nước theo mẹ đi lô. Đất đỏ mới vỡ, cao su mới trồng, bước chân Phúc trầy trật trên những luống cày do máy mới lật. Rồi Phúc lớn lên cùng với những hàng cao su của mẹ và trở thành thiếu nữ từ bao giờ. ......

04/10/2023 lúc 15:19

T





iệc rượu kéo dài tới mười một giờ khuya vẫn chưa kết thúc. Năm Tuấn ngồi ở mũi thuyền ngắm nhìn những khuôn mặt xung quanh qua ánh sáng nhợt nhạt hắt ra từ một ngọn nến lớn. Sông Hậu về đêm, nơi tiếp giáp với đất bạn Campuchia phong cảnh thật thanh bình, yên ả. Có lẽ, chỉ có tiếng gió lao xao trên ngọn cây ven bờ và tiếng sóng dập dìu, eo óc dưới mạn thuyền lúc này là những thứ âm thanh nghe rõ hơn tất cả. Một phần vì ngồi ôtô trên một chặng đường ngót nghét cả nghìn cây số để vào đây, phần vì chất men đã bắt đầu ngấm sâu vào lục phủ ngũ tạng nên Năm Tuấn đã cảm thấy rất mệt. Nhưng chả nhẽ đánh bài chuồn, bỏ dở cuộc vui người ta tổ chức ra để mừng cho mình, một cựu chiến binh vào thăm lại chiến trường xưa. Thôi thì hãy cố gắng ngồi lại một lúc nữa với những con người tốt bụng để vừa nhâm nhi vừa trò chuyện. Năm Tuấn tự đặt ra cho mình điều kiện là phải uống vừa phải, nói vừa phải, để luôn luôn giữ cho tâm trí mình tỉnh táo, chững chạc.
Một người nữa vừa bước xuống thuyền. Đó là một người đàn ông trạc độ năm lăm tuổi. Ông ta chào chung tất cả mọi người một câu rồi ngồi xuống khoang thuyền, hai chân xếp bằng lại, mặt hướng về Năm Tuấn. Thái độ của ông ta có vẻ rất tự tin. ......
 

04/10/2023 lúc 15:19

T





ôi trở lại quê lúc trời đã về chiều. Làng tôi - làng Bãi Trữ, trước mặt là sông, sau lưng là núi, nằm lọt thỏm trong khúc ngoặt con đê vòng vòng ngăn nước lũ.
Đứng trên đê nhìn vạt nắng cuối thu vàng vàng vương trên ngọn tre và xóm làng lô nhô
 
những mái ngói, mái tranh, tự nhiên tôi thấy buồn muốn khóc.
Bốn năm học đại học, nghỉ hè, nghỉ tết năm nào tôi cũng về quê. Nhưng lần nào trở về làng, tôi cũng thấy rưng rưng. Tôi học sử, thầy giáo của tôi dạy rằng: Nước ta chinh chiến liên miên, đã nhiều lần mất nước, nhưng chưa bao giờ mất làng. Riêng tôi, tôi còn thấy: Làng không mất bởi một phần người đi giữ nước có tuổi thơ ở làng.
....
 

04/10/2023 lúc 15:19

T





hời gian đẩy lão lệch ra bên lề cuộc sống. Ông già bà cả lũ lượt rủ nhau sang thế giới bên kia, đồng bọn của lão ngày càng thưa thớt đi. Đám trẻ lớn lên nhìn lão như một di tích của làng. Chúng cư xử với lão ngày càng khả ố. Chán. Lão chuyển lên ụ pháo đầu làng gần khu đầu mả. Giá mỗi mình lão thì chỉ có ma đầu mả vào chơi nhưng vấn đề là con gái lão đương độ xuân thì… Nó càng lớn, càng đẹp ra mới chết chứ. Con gái hồng nhan bạc mệnh, đa đoan lắm, các cụ đã nói cấm có sai.
Thế nên lão lo
Thế nên lão rào dậu.
Lão huy động cả chó ra canh chừng đám trai làng dập dìu bên bờ dậu nhấp nhử cò cưa con gái lão. Lão ghét cay ghét đắng cái lũ chơi bời lêu lổng vô công rồi nghề ấy. Hình như trên đời chúng chỉ có mỗi một việc làm chim gái hay sao ấy… Mà sao chúng nó mặt dạn mày dày thế không biết, thằng nào thằng nấy, mặt mày nhâng nhâng nháo nháo như mặt giặc, trông gian gian là. Chúng cứ làm bộ làm tịch vâng vâng dạ dạ trước mặt lão, nhưng hễ lơ là sơ sểnh liền lập tức mắt là mày lét dắt con gái lão trốn bay trốn biến. Chẳng may lão bắt gặp, hễ động hỏi một câu, lại giật bắn lên y sỳ phoóc có tật giật mình.
Cái Lý nhà lão thật có lớn mà chưa có khôn. Con gái đương thì xinh tươi hơ hớ mà chả có biết giữ gìn ý tứ gì cả, nghe nó ngon ngọt rủ rê là nhất nhất đi theo lại còn cả gan cãi lại nào là: “Bố gàn, bố cổ hủ, bố lạc hậu, bố “Khốt Ta Bít”. Ngày nay tân thời, tự do luyến ái, trai gái bình quyền, thanh niên nam nữ phải cùng hoạt động xã hội. Bố cứ ngồi ôm khư khư cái ngày xưa của bố thì có mà chết con”.
Chết thật! Rõ loạn từ trong mà ra, nó nói thế khác gì “Trứng khôn hơn giận”, ai đời con gái trong nhà dám cả gan “bày đường cho hươu chạy”. Cứ dân chủ với bay rồi có mà tự do quá trớn. Thói thường “Kính quý thân nhờn”, hèn gì dân gian chả bảo: “Dao sắc không gọt được chuôi”. Trai to, gái nhớn xí xớn dắt nhau ra đường thì ắt có chuyện chẳng lành, rồi ra tệ nạn xã hội cũng nảy sinh từ đấy. “Cá không ăn muối cá ươn/ Con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư”. Lão răn dạy, đe nẹt suốt nhưng nó vẫn chứng nào tật ấy. Lão nghĩ mà tức, mà điên lắm cơ. Đã tức thì lão phải tố, tố khổ thật to, càng to càng tốt cho nó mất sỹ diện. Nó tiệt nọc. Nó chừa thói đi. Nhưng lão chưa kịp cất tiếng thì con gái lão đã làu nhàu ca thán rằng: “Bố làm cha mà nói ngoa, tự dưng vật áo cho người xem lưng, chuyện trong nhà mình chưa tỏ, ngoài ngõ đã tường…”
Ờ đấy! Lại chẳng phải gào à? Lão phải gào cho cả xóm này người ta biết, cả cái đám tà lưa con gái lão phải chờn. Không gào thì chúng đố có chịu nghe, đố có chịu sợ. Có khi chúng còn lên nước, còn cười vào mũi lão chứ chẳng chơi. Bọn trẻ bây giờ ghê gớm ghê lắm, được đằng chân chúng sẽ lân đằng đầu cho coi. Con gái lão chứ có phải là cái kẹo trong túi nhà chúng nó đâu mà nó muốn móc ra lúc nào cũng được, muốn bóc ăn kiểu gì cũng được. Lão phải mạnh tay thiết quân luật, chứ không người ta lại bảo lão nhu nhược. Lão từng chiến đấu mấy chục năm trời thằng Tây, thằng Mỹ còn cóc sợ huống hồ giống ngựa non háu đá, mới nứt mắt, mặt còn búng ra sữa, suốt ngày loanh quoanh đồng nhà như gà què ăn quẩn cối xay.
Kể cũng lạ chả hiểu sao ban ngày ban mặt nhà lão to tướng đấy chúng nó không vào? Nước nôi đầy đủ, bàn ghế đàng hoàng cứ việc ngồi tâm sự (chả hiểu có chuyện gì mà tâm sự lắm thế không biết!) hà tất cứ phải đêm hôm hò hẹn, kéo nhau ra đầu bờ cuối bụi mà dấm dấm dúi dúi như buôn ma túy ấy nhỉ? Lại còn bày đặt vấn đề “tìm hiểu” nữa chứ, con gái lão chứ có phải “thế giới động vật” (trên ti vi) đâu mà chúng nó mổ xẻ “tìm hiểu”, sốt ruột! Lão còn lạ cái dã tâm chim chuột của chúng! Lão ghét cay ghét đắng ba cái trò mèo ấy. Bây giờ chúng nó ăn sung mặc sướng rững mỡ quá, chứ như lão thời xưa ở rể đào ao đóng gạch mửa mật ra, tối đến mệt phờ phạc, ngủ li bì, say như chết luôn, nào được ngồi thảnh thơi tán gẫu nhàn cư vi, nghĩ những trò bất thiện như chúng bây giờ đâu. Đành rằng cưa gái cũng phải mưu nọ, mẹo kia. Thời trai trẻ, lễ giáo ràng buộc, lão cũng từng phải mưu mô lắm chứ không thì làm sao mà lấy được vợ đẹp. Thực ra chinh phục mỹ nhân không khó, chỉ khó vì tình địch mà thôi. Thù trong giặc ngoài nhiều khôn xiết kể, người xinh ai chả đem lòng ước ao, làm xiêu lòng người đẹp không khó, giữ được nàng mới khó, đối thủ nhòm ngó mà con gái nhà người ta vẫn còn son rỗi ai đâu cấm được. Mình giỏi đã đành, thiên hạ khối đứa còn giỏi hơn, giàu hơn, choảnh chọe hơn, chả biết đằng nào mà lần.
Nhưng lão chả hiểu tại làm sao đám thanh niên làng thằng Tà, thằng Tản, thằng Tưởng đứa nào cũng cứ đưa đẩy, lần lữa, vào ra, đò đưa, cò cử. Chẳng như lão ngày trước cứ phải áp dụng chiến thuật “đánh nhanh thắng nhanh”, lăm lăm sập bẫy ngay, lấy vợ phải lấy liền tay, chứ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha lại be bét cả. Thâm tâm lão cũng chỉ muốn có đứa tử tế đến rước đi chứ trai to dựng vợ gái lớn gả chồng, bom nổ chậm gìn giữ trong nhà mà làm gì. Giá kể có đứa nào gặp gỡ thưa thốt tử tế chắc chắn lão sẽ tay trong cho, đánh đổ thành  ngay nhưng lũ chúng cứ trốn lão như trạch. Thành thử lão lại càng ngờ. Hình như chúng chủ định chơi bời giỡn hoa thưởng nguyệt thôi chứ chả mặn mà trăm năm giao ước kết duyên gì đâu. Bọn trẻ bây giờ ma lanh lắm, đố mà lường hết được, con mình “khôn ba năm dại một giờ” cứ nghe chúng nó tán tỉnh đường mật rót vào tai, nhỡ có ngày ễnh cái bụng ra thì có mà khốn, có mà độn thổ cũng chả thoát hết nhục. Chuyện vỡ lở ra thì đẹp mặt ai? Lại chỉ lão chường cái mặt ra chứ còn ai!...
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

G





ặp con đò nhỏ vào chỗ có cây sung cổ thụ thân vỏ xù xì đổ oam oam ra ngoài sông, ông Tín cắm sào định nghỉ ngơi tí chút rồi mới tiếp tục bủa lưới, đánh mẻ cá cuối cùng trong ngày. Nhưng ông chưa hút xong điếu thuốc, thì đã thấy thằng Hiếu đầu trần chân đất, quần cộc xệ rốn, áo cánh hở bụng từ trong ruộng dâu trên bờ nhào ra, vừa nói vừa khóc tức tưởi:
- Bác ơi! Bác qua xóm… Bùi cứu mẹ… cháu với. Ông Ngạnh đánh… đánh mẹ cháu đau… đau lắm.
- Thím Tần ơi là thím Tần! Lấy ai không lấy lại đi lấy cái thằng một phần người mười phần chó lợn ấy! - Ông Tín thít tha như người đau răng, rồi đánh chiếc cằm đầy râu màu muối tiêu sang thằng Hiếu - Sao cháu biết lão Ngạnh mới đánh mẹ cháu?
- Dạ… trên đường đi… học về, cháu nghe mấy người đi chợ Mới… kháo nhau: “Chị Tần bị… lão Ngạnh đánh cho thừa… sống thiếu… chết”. Tức thì… cháu chạy qua… xóm Bùi…
- Sự việc thế nào?
- Dạ - thằng Hiếu cố nuốt tiếng nấc vào bụng – Cháu đến nơi thì… ông Ngạnh đã… lôi mẹ cháu vào nhà, khóa trái… cửa lại. Rồi ông đấm, ông đá, ông thụi, ông tát mẹ cháu không còn khóc được nữa…!
- Trời ơi! Thế hàng xóm láng giềng ở đó không ai can ngăn gì cả sao?
- Dạ, trước đây thì có… nhưng mỗi lần ai đến can ngăn, đều bị ông Ngạnh chửi tục, nên dần dần đâm ngán, không muốn dây vào ông ấy để khỏi… bẩn mồm – Thằng Hiếu lại cố nuốt tiếng nấc vào bụng – Nào, đi bác. Bác qua ngay bên ấy cha rồi, giờ mất thêm… mẹ nữa thì cháu… sống sao nổi, bác ơi!
Ông Tín có cảm giác tiếng kêu của thằng Hiếu đủ sức làm cho đá cũng phải mềm lòng.
- Thế này nhé – ông nói – Bác qua xóm Bùi ngay bây giờ về chuyện mẹ cháu. Còn cháu có phận sự chèo đò về xóm Trại, vớt cá dưới khoang đem vào nhà cho bác gái đi chợ. Trong thời gian bác gái đi chợ thì cháu ngồi học bài. Tối nay bác kiểm tra mà cháu chưa thuộc bài thì liệu hồn, nghe chưa?
- Dạ… nhưng… nhưng…
- Còn nhưng cái gì nữa hả? Cháu sợ bác không cho lão Ngạnh được một bài học nhớ đời chứ gì? Đừng lo! Nên nhớ bác Tín của cháu từng là anh lính đặc công nội ở Sài Gòn đấy nhé. Ngoài ra, bác còn đủ sức lôi cỗ lão Ngạnh lên ủy ban để họ làm việc với lão.
- Phải bắt ông ấy viết cam đoan từ đây về sau không đánh mẹ cháu nữa!
- Dĩ nhiên! Nói tóm lại, bác đã “xuất chiêu” thì cháu yên tâm – Ông Tín tiếp – Nhiệm vụ nặng nề nhất của cháu là học. Học, học nữa, học mãi. Học cho cháu. Học cho người mẹ khốn khổ của cháu. Học cho người cha bạc mệnh của cháu. Học cho cả chị họ Phan Trung của nhà ta được mở mày mở mặt với thiên hạ, rõ chưa?
- Dạ, rõ rồi!
- Rõ rồi thì phải chấp hành. Quân lệnh nhự sơn! Bắt đầu đi!
Ông Tín thay quần áo. Nghĩa là ông trút bỏ bộ áo quần làng chài ra và lấy bộ áo quần lính giải phóng đã cũ mèm nhưng còn lành lặn mặc vào. Ông bỏ áo vào quần. Ông đeo dép cao su đủ bốn quai. Ông ụp chiếc mũ cối bạc phếch lên đầu. Xong xuôi đâu đấy, ông ngoái lại nhìn thằng Hiếu “bác đi nhé”, rồi nhảy phóc lên bờ, mất hút vào ruộng dâu. Thoát cái, ông đã đi trên con đường liên xã, chân bước huỳnh huỵch, tay đánh xa nhịp nhàng, nom hùng dũng oai phong như một anh lính trẻ trong đội ngũ duyệt binh.
Ông Tín, tên đầy đủ: Phan Trung Tín, là bác ruột thằng Hiếu, từng có trên dưới ba chục năm trong quân ngũ. Vợ ông cũng có trên dưới ba chục năm là thanh niên xung phong. Họ thành lập gia đình quá muộn, khi cả hai đều đã ngoài tuổi năm mươi. Có lẽ vì thế mà họ không có con....
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

N





ghe một ông bạn đi du lịch nhiều khen cảnh chùa X., vốn mộ cảnh chùa chiền, tuy không mộ đạo, tôi cất công tới vãng cảnh. Ngôi chùa cổ kính, thanh tĩnh, không xô bồ khách lễ bái. Trước sân chùa là một cái ao hình bán nguyệt, một cây đại già soi bóng, sen đang ló bông. Quanh chùa là một khuôn viên khá rộng nhiều cây cổ thụ, “thấp thoáng” tiếng chim. Tại đây, tôi bất ngờ gặp Liên, con Vũ Ninh, bạn cũ của tôi. Buổi cầu kinh sáng đã xong từ lâu mà trước Phật đài vẫn còn một người quỳ gối chắp tay khấn nguyện. Người này mặc quần áo nhà chùa, chiếc khăn nâu đội đầu không che hết bộ tóc có thể nói là đẹp. Nhìn thoáng qua tôi thấy quen quen. Trong lúc đàm đạo, tội gợi chuyện sư cụ. Sư cụ cho biết sự thể và nói thêm: “Cô ta muốn quy y nhưng xem ra duyên tục chưa dứt nên nhà chùa khuyên thong thả hãy xuống tóc”.
Tôi lặng đi, bởi tôi không nghĩ cháu lại tuyệt vọng như vậy. Dù sao thì Ninh đang là mẫu người được ngưỡng mộ của giới làm ăn, cả quan lẫn dân. Cả nhà ông ta, như người ta nói, đều có phúc, có phận.
Ninh xưa là bạn học của tôi, cùng đi bộ đội một đợt, các lượt được nâng cấp sĩ quan không chênh nhau lắm, chuyển ngành gần như cùng dịp. Ninh vào tiếp quản Sài Gòn ngay sau ngày 30 -4 -1975. Bước vào thời kỳ “đổi mới”, anh chuyển qua làm kinh tế, khi sắp lên cấp Tướng. Tôi chuyển ngành từ ngoài Bắc. Năm ấy, cơ quan Ninh chấn chỉnh theo hướng cơ chế mới. Tôi được điều vào chuẩn bị thay anh ta. Ninh lên nắm cấp cao hơn, cấp “tổng”. Nhưng tôi bị một “trục trặc” nhỏ. Đảng bộ cơ quan họp đại hội, tôi bị một “cú” thư nặc danh tố cáo những việc đẩu đâu, bây giờ nghĩ lại thấy buồn cười. Dù vậy, vẫn phải “chờ điều tra”. Việc “vào cấp ủy” của tôi phải gác lại. Và gác luôn chức vụ “sắp sửa” của tôi. Một cấp phó trước đây của Ninh lên thay. Tôi thành lỡ dở. Người ta khó xếp ghế cho tôi. Ghế cũ thì đã có người ngồi ngay khi tôi vừa rời đi. Tôi nói: Tôi làm gì cũng được, thậm chí làm nhân viên. Nói mạnh vậy nhưng cũng thấy là khó chấp nhận, với tôi, với họ. Tình thế ấy, tôi xin về hưu non. Mối liên hệ giữa tôi và Ninh lơi dần. Tất nhiên, anh bạn có những bận tâm riêng mà tôi khó chia sẻ cùng. Tôi vẫn dõi theo được về đại thể bước thăng tiến của anh ta. Đất nước tiến mạnh vào thời mở cửa. Ồn ào những “kinh tế thị trường”, những “liên doanh”, “liên kết”. Ninh vẫn được tín nhiệm đều đều, - khỏi phải hỏi ai tín nhiệm, - dẫu có những xầm xì này khác. Tình thân giữa chúng tôi lỏng, tôi vẫn giữ cho âm ỉ trong lớp tro kỷ niệm thiếu thời, được Ninh hâm nóng trong mấy lần đích thân đến nhà tôi.
Lần thứ nhất, Ninh đột ngột đến nhà tôi vào lúc tôi “về vườn” gần chẵn năm. Tôi thành thực vui đón bạn. Người về hưu chẳng phải “vô công rồi nghề”, tuy vậy cũng thích thăm thú bạn bè nhưng lại ngại ám công chuyện làm ăn của người ta, cho nên có khách là mừng rồi. Ninh thoạt đầu hơi kém tự nhiên. Tôi đã tưởng một sự ăn năn do tình bạn khơi nên. Nhưng không phải vậy. Tuy nhiên, phút lúng túng qua nhanh. Cũng phải thôi, với một người quen có công chuyện không chỉ với người trong nước. Sau vài lời “giao đãi” gọn nhẹ, ông bạn cũ của tôi nói thẳng vào việc. Nhờ tôi làm “đại diện đặc mệnh” cho một “tư vụ” khó khăn và tế nhị.
Đứa con trai một của vợ chồng Ninh “đổ đốn ra” đâm mê một cô giáo cấp hai chưa hết tập sự. Nếu chỉ kể riêng “con bé” thì cũng đáng “được bước vào cửa” nhà ông ta. Sắc, tài, đức “tạm” được cả. Hiềm một nỗi “thằng bố nó” đã có lần đi tù hình sự. “Tôi có thể không chấp địa vị xã hội, gia cảnh hắn ta. Nhưng… chẳng nhẽ trong lý lịch con tôi không ghi gì về bố vợ. Nông nổi ấy rồi còn đeo đến đời các cháu tôi. Mà thôi, chuyện lý lịch ngày nay chẳng đáng sợ, ít ra là với những người như chúng ta, phải không anh? Chuyện “cùng ngồi với nhau” thì có thể tránh được. Chuyện này mới gay. Rồi đây trong tộc phả họ tôi sẽ ghi thế nào về tiểu sử một nàng dâu như thế. Chẳng lẽ ghi: “Bà vốn là con nhà tội phạm!” (Xem ra ông bạn đang chuẩn bị những trang gia phả, tộc phả để đời!). Vợ chồng Ninh khuyên giải con không được, cấm đoán không xong, bà vợ bèn cho đánh xe đến tận nhà “kẻ kia” bảo thẳng: “Ông bà không đáng làm thông gia với chúng tôi”. Ninh bảo ông ta không xui vợ, nhưng hẳn rằng ít nhất ông ta cũng đã không can ngăn. Họ chẳng làm thế nào lay chuyển được Tân, cậu con. Đến một hôm, Tân tuyên bố: “Cô ấy đã mang thai bốn tháng. Nếu không cưới thì con sẽ đi xa cùng cô ấy, không bao giờ trở về nhà này nữa”. Đành xuống nước: “Thôi được! Cứ đưa con nó về đây! Rồi sẽ tổ chức tiệc tùng sau”. “Không cưới hỏi đàng hoàng thì cô ấy không bước chân vào nhà này đâu”. Bà mẹ bĩu môi: “Đã ễnh bụng ra, người ta đón cho đã phúc, còn kênh kiệu!”. “Chúng con đã đăng ký kết hôn rồi. Phải có chạm ngõ! Phải có rước dâu! Con nói hết!”. Rõ là nòi cha, giọng quân sự: một là một, hai là hai. Việc chẳng thể đừng. Khốn nỗi nhà gái khăng khăng: “Ai đã nói chúng tôi không đáng làm thông gia thì phải có nhời nói lại mới rước được con gái chúng tôi về”. Không muối mặt thì không xong. Đang lúc vô cùng khó xử, Ninh nảy ra được một “giải pháp tình thế” (không đa mưu túc kế thì làm sao ông bạn trụ được mãi trong “trường làm ăn”, mà lại trụ giỏi nữa?): Xin đối phương cho được cử người thay mặt, thay nhời. Mãi mới được người ta chịu, nhưng chẳng sang: Phải là người cùng vai vế với người được “thế mạng”. Đã ướm cử mấy trường hợp mà bên kia cứ lắc. Chẳng hiểu do đâu mà Ninh lại nghĩ đến tôi, - tôi đâu dám sánh với ông ta, về mọi phương diện! – và được gật. Chắc là vì con tôi học cùng khóa Cao đẳng Sư phạm với cô giáo nọ. Vậy là tôi đã đóng vai “sứ giả”, thú thật là chẳng mấy vui. Tình thân giữa Ninh và tôi được nhen lại. Và rồi như một cái “nghiệp”, tôi còn phải dính vào chuyện nhà của ông ta....
 
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

M





ưa nặng hạt.Gió thổi lạnh buốt.
Mũ xe máy không có kính, mưa xoáy vào da thịt như những mủi kim châm. Bọc ni lông buộc sau xe máy của Diễm Châu bị rơi xuống đường. Phải chạy thêm một đoạn mới cua được xe lại lấy cái bọc bị rơi. Trong gói toàn là măng khô và nấm mộc nhĩ phụ huynh biếu cô giáo về ăn Tết. Diễm Châu là giáo viên dạy cấp 2 ở một xã miền núi. Em là cô giáo miền xuôi đã bám trụ với đồng bào Vân Kều, Pa cô đã hơn 5 năm để dạy cái chữ cho con em họ. Ai cũng quý mến cô giáo hiền dịu, vui tính, hết lòng yêu thương trẻ. Học trò cứ mong cô ở lại mãi với chúng.
Khi gói hàng của Diễm Châu rơi xuống thì cũng là lúc có một thanh niên đi xe máy xuôi chiều dừng xe và nhặt lên để đưa cho chủ. Cầm gói hàng, Diễm Châu ngạc nhiên:
          - Ơ!... anh là…?.
          Chàng thanh niên ngớ ra:
          - À… em…?.
          Họ nhận ra nhau và nhìn nhau thiện cảm.
          Diễm Châu thấy mặt nóng ran, ngường ngượng trước cử chỉ ân cần, thận trọng của anh buộc lại gói hàng vào sau xe của mình. Đây là lần thứ hai anh chị gặp  nhau cũng trên đoạn đường này, đều ở vào hoàn cảnh mà anh phải giúp đỡ chị. Lần trước là vào kỳ nghỉ hè, Diễm Châu đang đi xe máy, phải tránh mấy con trâu từ bên mép đường băng qua nên xe vấp vào viên đá, loạng choạng nghiêng xuống. Anh thanh niên đi ngược chiều từ thành phố lên liền vội vã đỡ cô dậy. Cô xấu hổ đỏ mặt vì nách áo bị bung chỉ. Diễm Châu cảm ơn anh rồi vội vã xin phép đi luôn. Diễm Châu ân hận vì quên hỏi tên và địa chỉ của người con trai có lòng tốt ấy. Lần này như có sự sắp xếp từ đâu đó mà Diễm Châu gặp lại anh - Đức Thắng - tên người con trai này.
Hai người cùng xuôi đường về thành phố Đông Hà. Qua câu chuyện dọc đường, Diễm Châu biết Đức Thắng công tác tại hải quan cửa khẩu, ở với bố mẹ tại một phường của thành phố. Còn Diễm Châu quê ở một xã vùng đất đỏ Vĩnh Linh. Họ chỉ ở cách nhau hơn 40 cây số. Đến đoạn chia tay, họ ghi số điện thoại của nhau và cùng hò hẹn đến chơi trong dịp Tết. Trai chưa vợ, gái chưa chồng, có lẽ trời xe duyên cho anh chị hòa hợp một nhà? Cả hai người từ khi gặp nhau, ai nấy thấy lòng chộn rộn, lâng lâng khó tả. Sợi dây nhớ nhung bắt đầu hình thành giữa hai trái tim đang đập rộn ràng.
Ngày mùng hai Tết, Đức Thắng tìm đến nhà Diễm Châu. Trong bộ áo quần com lê đúng một, anh đẹp như một chú rễ. Vì có hẹn trước nên hôm nay cả nhà Diễm Châu đón anh. Diễm Châu mang bộ váy hợp mốt của gái thành phố, trông cô đẹp như một bông hoa, không giống như khi gặp nhau vội vã, nhìn nhau cũng chưa kỹ, đừng nói chi đến chiêm ngưỡng vẽ đẹp thầm kín và duyên dáng của em. Suýt nữa thì Đức Thắng không nhận ra cô gái mà mình đã gặp và cảm tình. Hôm ấy nói là cả nhà nhưng cũng chỉ có mẹ và anh trai của Diễm Châu ở hải quân về nghĩ Tết. Bố Diễm Châu mất đã 5 năm. Qua câu chuyện đầu xuân, gia đình Diễm Châu biết Đức Thắng chưa lập gia đình, là con út của một gia đình mà bố mẹ đã nghĩ hưu. Đức Thắng là bộ đội chuyển ngành về hải quan đã 3 năm, hiện là nhân viên trong đội chống buôn lậu qua biên giới. Đôi tai tài gái sắc chưa ngõ chuyện yêu đương nhưng xem ra mẹ và anh của Diễm Châu đã thấy mát mẻ trong lòng và mong thầm cho chúng nên đôi đẹp lứa. Khi Đức Thắng chuẩn bị xin phép ra về thì từ ngoài ngõ có một chiếc ô tô 4 chỗ ngồi dừng lại. Đôi vợ chồng trên xe bước xuống với dáng vẻ sang trọng. Thì ra, vợ chồng dì ruột của Diễm Châu từ Đà Nẵng ra thăm Tết. Bước vào nhà, nhìn thấy Đức Thắng, bà dì ngờ ngợ: “Hình như đã gặp người này ở đâu rồi?”. Bà cố nhớ lại. Đức Thắng xin phép ra về. Diễm Châu tiễn anh ra tận cuối ngõ và nhìn theo rất âu yếm đến khi anh khuất mới vào nhà.
Bà dì nhớ ra và hỏi Diễm Châu:
- Cái tay vừa rồi có phải là hải quan cửa khẩu không?
 - Dạ đúng. Nhưng sao hở dì?
- Chết rồi! Sao cháu lại quen nó. Đó là cái thằng mất nết nhất mà dì gặp. Hai lần nó tịch thu hàng của dì đấy. Nghe nói người quen của nó đi buôn hàng lậu nó cũng không chừa.
Diễm Châu ngạc nhiên:
- Sao lại thế? Dì buôn lậu à?
- Thì dì mua hàng từ Lào về, thuê người mang hàng vượt sông, trốn chui trốn lũi ban đêm để tránh cửa khẩu. Thế mà cái thằng ấy đầu têu cả nhóm kiên quyết bắt tịch thu hàng. Xin gì nó cũng không nghe. Dì dúi cho cả nhóm trăm triệu bạc mà nó còn cảnh cáo dì là hối lộ… Cái thứ không có tính người ấy mà cháu cũng quen được à? Dì không muốn thấy nó....
 
 

04/10/2023 lúc 15:19

H





ôm rồi, một anh bạn cùng cơ quan rủ anh đi uống bia, lắc đầu ngán ngẩm: Nhiều lúc tôi cảm thấy chán ngấy mọi thứ, ngấy lên tận cổ cậu ạ? Anh cười cười: Sao lại chán, vợ đẹp, con ngoan, công việc ổn định, cậu còn muốn gì nữa nào?. Ừ! Thế mà vẫn cảm thấy thiếu một cái gì đó, chẳng gọi tên ra được. Anh bạn vẫn giọng điệu đều đều, chán nản. Cơ quan mình – anh bạn vừa nâng li bia, vừa nháy mắt – trông có vẻ phẳng lặng thế chứ tớ biết có một số đôi rồi đấy nhé. Anh ngơ ngác, cậu tài thế, tớ có thấy gì đâu. Cậu suốt ngày ru rú trong phòng, gặp ai đâu mà biết. Này nhé, buổi trưa rủ nhau đi ăn, rồi thuê một nhà nghỉ nào đó, đầu giờ chiều lại đến cơ quan, người nọ đến sau người kia một chút. Chiều về nhà rất đúng giờ, ra vẻ chỉn chu và đúng mực lắm. Chỉ thương cho mấy ông chồng, bà vợ cứ tin tưởng người bạn đời của mình sái cổ. Anh gục gặc đầu, thế cũng hay đấy nhỉ? Ừ! Hay! Anh bạn cụng ly, ngửa cổ cười ha hả. Tôi mà thế, mụ vợ phát hiện ra một cái thì cái nhà thành đống gạch vụn ngay. Nào uống!
..............

04/10/2023 lúc 15:19

Đ





êm nay là 30 tết. Chắc trong ấy cả làng đang vui xuân. Năm nay làng ăn tết to chưa từng thấy vì mấy năm lại đây gần một chục mùa tôm thẻ chân trắng đều trúng đậm. Làng dựng cây nêu, dựng đu tiên, dựng lều đánh bài chòi. Những trò chơi dân gian có tính cộng đồng đông đảo đang được phục hồi, được đón chào hào hứng, vui vẽ.
          Phục ngồi trên bờ nhìn bốn hồ tôm rộng hơn 2 héc ta của mình. Niềm vui sướng và nỗi buồn cứ lẫn lộn, miên man trong tình cảm của anh. Bên cạnh những hồ tôm của anh, phía dưới, phía trên  và xa tít về hai phía là  những hồ tôm của dân vùng biển. Có những hồ đã nuôi tôm vài năm, có những hồ mới đào, mới lót bạt chống thấm. Vào những đêm tối trời cả vùng biển nhấp nháy ánh đèn nêông rực rỡ cả một vùng. ...........
 

04/10/2023 lúc 15:19

N





ằm chếch phiá trước cổng vào của trường Cao đẳng sư phạm tỉnh là một cái quán café nho nhỏ. Quán không ồn ào bởi lượng khách uống đa phần là sinh viên của trường, thỉnh thoảng mới thấy có mấy vị khách trung niên, hoặc vài ông già nghỉ hưu ghé ngồi chốc lát. Tuy vậy lại có một ông trạc ngoại ngũ tuần, mưa nắng gì cứ sáng ra cũng chiếm một góc sâu trong quán, từ đó có thể trông qua cửa sổ để ngó ra đường. Thực ra ông hay ngó vào cổng trường sư phạm, để mắt vào đám sinh viên đi bộ vào ra; thế rồi tới lúc, ông ta rướn người lên, vói cổ nhìn theo một nữ sinh cho đến lúc cô bé thấp thoáng sau dãy hàng rào sắt han rỉ, rồi khuất hẳn cuối bức tường nham nhở của một lớp học. Dĩ nhiên chẳng ai để ý. Nhưng có một người biết rõ điều này, ấy là chính cô sinh viên kia, một cô gái nhỏ nhắn, luôn cúi đầu bước vội mỗi sáng khi theo bạn vào lớp. Chính thái độ như chạy trốn đó của cô bé khiến ông ta càng gắng nhìn theo, cảm giác như mỗi ban sáng, không được thấy cô bé một lần, thì ngày đó ông sinh ra khó ở, hay cáu gắt, thậm chí không ngon miệng trong bữa ăn…Hai con người ấy biết rõ nhau, và họ luôn gặp nhau trong những thước phim cứ lặp đi lặp lại đã từ khá lâu như vậy. Cô nữ sinh nhập học được đâu nửa học kì, thì ông ta xuất hiện, ngồi đó, với cái ghế mây cũ kĩ, mọi tinh lực trong bộ khung to con đã sớm xuống dốc như tập trung cả vào đôi mắt có lẽ cả ngày cũng chỉ chờ lúc cổng trường kéo mở. Những lúc ấy, hẳn đầu óc ông lại gắng chắp nối để nhớ về những kỉ niệm một thời, khiến ông hé nở một nụ cười khó khăn đầy hài hước chen lẫn sự chua xót, mà hẳn ai đã sống đến độ tuổi ấy cũng có thể khó một lần tránh khỏi.
..........
 

04/10/2023 lúc 15:19

không tốc hành
cũng chẳng chậm chẳng nhanh
          đi suốt cuộc đời ta về ga cuối
          bông hoa chiều biếc vội
trong mưa
         
bao ga ngầm, bao ngang dọc
                       xuống lên
nơi ga cuối ta về cùng nỗi nhớ
đường ray nào song song chân mây  ...

04/10/2023 lúc 15:19

đi về núi xa gặp gió
đi về cuối gió gặp mưa
đội mưa về gặp những đuôi mắt buồn thăm thẳm
đi về em gặp một chân trời
 
cuối cùng thấy nhau ở đầu dòng sông
âm u ngược nguồn
chỉ thấy cây
chỉ rừng
chỉ hoàng hôn âm ủ
chỉ một mình gió lang thang...

04/10/2023 lúc 15:19

Mối tình xưa xanh cỏ Đông Hà
Em khoác áo nhạt màu thiếu phụ
Ta thầm nhớ hình xưa dáng cũ
Tháng năm hồng đan bóng lóng đôi
 
Em phụ tình trả vội trầu vôi
Lăn qua vòng tay kẻ khác
Giữa thao trường biết đâu tình nhạt
Em ở nhà lặng lẽ sang sông...

04/10/2023 lúc 15:19

Ngày ngày em có biết
Vi vút giữa thinh không
Ta ngồi trên trái đất
Bay vào cõi mênh mông
 
Trời xanh cao trên đầu
Biển rừng in trong mắt
Cả phố phuờng làng mạc
Là hành trang mang theo...

04/10/2023 lúc 15:19

Chiếc lá cuối cùng không níu nổi mùa thu
Trẫm mình xuống bên cổng làng rêu phủ
Tóc xơ neo làn gió cũ
Lặng nhìn mùa bước sang mùa…
Con cò gầy thôi gắp nỗi buồn ven bến sông quê
Và dạo ấy xuyến chi không nở nữa
Bờ để cong đắp ngợp màu cỏ úa
Đông về trong loạt soạt áo len…

04/10/2023 lúc 15:19

Những lọn khói màu lam
Mộc lên từ nách ngói
Bên nắng quái chiều tàn
Sót vạt mây màu tối…
Cánh chim chiều bay vội
Nức nở khoảng trời yên
Chuyến thiên di không đợi
Lạc bầy mãi gọi tên…

04/10/2023 lúc 15:19

Nồng nàn
Từ thuở xa xôi
Mắt lửa lóng lánh, mắt người long lanh
 
Nào ai
Lên thác xuống ghềnh
 
Có em thả sợ chỉ mành sang tôi...