Văn nghệ

04/10/2023 lúc 15:19

Dường như vừa buổi sáng nay
người xưa tắm ở suối này, trước tôi
Suối đàn réo rắt, khơi vơi
thanh âm chuốt tận xa xôi thuở nào
Nỗi niềm trời thấp đất cao
trong veo nguồn quý rót vào muôn dân
Lòng ai vẩn bụi mấy phần

tháng năm trong đục lọc dần tỉnh say.

04/10/2023 lúc 15:19

C





ái hành lang xuyên suốt tầng hai khu tập thể. Tuy chật hẹp xong cũng được chia thành từng đoạn nhỏ bằng hàng chum vại hay cái bếp than. Nồi niêu, xoong chảo, chổi cùn, rế rách được tống tách ra hành lang cho sạch sẽ. Cái sạp hàng của bà Hiền choán gần hết phần hành lang nhà bà. Gọi là sạp hàng cho oai chứ thực ra chỉ là tấm phên nứa bắc trên mấy chục gạch có vài mớ rau muống, vài quả trứng gà, trứng vịt, ít ớt, tỏi, chanh, vài cà muối, gói mì tôm…

04/10/2023 lúc 15:19

T





ôi và Khang cùng xã, bạn bè từ nhỏ. Những ngày đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ chúng tôi ở cùng đơn vị. Năm 1970, tôi chuyển lên sư bộ. Từ ấy, mỗi người mỗi ngả, bặt tin nhau. Mãi sau giải phóng Sài Gòn, tôi về quê mới hay Khang đã hy sinh ở mặt trận Tây Nam.
Trở lại đơn vị, mấy lần tôi lặn lội từ Cà Mau lên Kiên Giang, An Giang sang Vĩnh Long tìm mộ Khang nhưng không có kết quả. Rồi công việc cơ quan, việc gia đình biến tôi thành kẻ vô tâm với anh tự lúc nào cũng không biết nữa.

04/10/2023 lúc 15:19

Cũng là sông ấy mà thôi
Mười năm trở lại bồi hồi lau thưa
Con đò nhỏ
trong màn mưa

04/10/2023 lúc 15:19

Sớm ấy, nàng tạm xa chồng chốn kinh kỳ
Để lại sau mình bình minh rực vàng, kiêu sa, lộng lẫy
Nàng về quê cúng giỗ cha. Nơi ấy còn mẹ kế và em gái
cùng cha khác mẹ

04/10/2023 lúc 15:19

C





ái chợ quê, đi loáng qua thì đã giáp vòng. Có lòng vòng đôi ba lượt vẫn chưa mỏi chân. Vậy mà năm nay rộ lên một tin: “Có ông đồ rồi!”. Để minh chứng, những người loan truyền chìa ra cặp liễn được viết bằng những nét gạch ngang, sổ dọc lượn vòng... màu đen trên nền đỏ thẩm của giấy hồng đơn.
Thật chẳng ra gì khi ăn Tết mà không có liễn. Thịt mỡ, dưa hành dù có  mắt đến đâu thì ăn ít lại, cũng còn có thịt có dưa; không có liễn thì ngày Tết khác chi ngày thường! Thật hổ thẹn với ông bà khuất mày, khuất mặt. Còn đâu là truyền thống dân tộc!
Đã qua hai cái Tết dân ở đây phải chịu vậy. Ông đồ duy nhất của họ đang ốm yếu vì mớ tuổi đời ngày càng chồng chất. Người ta có thể lếu láo đủ thứ chuyện đông tây, chuyện dưới biển chỉ cần cái miệng dẻo và mặt dạn mày dày một tí; nhưng viết liễn đâu phải là chuyện đùa, bạ đâu làm nấy được...........

04/10/2023 lúc 15:19

N





guyễn Cư Trinh thức suốt đêm làm biểu tấu dâng lên chúa Nguyễn Phước Hoạt, trong tấu có đoạn viết:
“Dân là gốc của nước, gốc không vững thì nước không yên. Lúc yên bình không lấy ân nghĩa mà thu phục lòng dân, đến khi có việc làm sao mà nhờ cậy? Trộm nghĩ thói tệ chất chứa trong đời đã lâu, nếu cứ theo lối thường, giữ phép cũ không chịu thùy nghi đổi mới, không lập phép tắc kỷ cương thì một đạo cũng không trị được, huống chi một bước. Nay những tệ nạn làm khổ dân và các quan địa phương nhũng nhiễu là nuôi lính, chăm voi, nộp tiền án phí. Lính thì quốc gia đã chu cấp lương bổng, song các quan, mượn cớ quân Trịnh  thường đến, phải có quân địa phương để phòng lúc bất ngờ, chờ quân nhà chúa đến, xách nhiễu gạo tiền, bổ đầu từng nhà mà thu. Giàu còn có tiền, nghèo lấy đâu mà chịu? Lại có nơi phải nộp voi cho chúa, thợ săn không công đã đành, người không săn voi cũng phải nộp gạo, nộp thóc thay suất phải phục dịch, voi bắt về nuôi hàng tháng mới tạm là thuần thục, triều đình đã cho, quan lại  lờ đi lại gõ vào đầu dân chúng; lại đến tiền án phí, co giãn khôn lường, vô chừng mực. Đó là bởi quan coi hình án ở triều đình không chỉ rõ mức đóng, mặc dưới trấn, phủ muốn thu bao nhiêu thì thu.. điều tệ hại thật  khôn kể xiết”.
Nguyễn Cư Trinh còn tâu xin định lại việc thu thuế lệ và tô ruộng, nên giao cho phủ huyện, dùng để cho quan coi thuế từ triều hàng năm xuống tự thu gây phiền nhiễu.
Tờ tấu dâng lên, chúa Nguyễn cũng muốn thực thi, song lại có kẻ dèm pha bảo:
- Anh em Nguyễn Cư Trinh cậy có chức, học vấn; được chúa tin yêu, nay vạch điều nọ, can điều kia, lòng tự phụ đã nhen nhóm. Điển chương  pháp độ của chúa do Nguyễn Đăng Thịnh bày ra, còn văn thư từ lệnh  đều do Cư Trịnh soạn thảo, chúa quý người có học mà trọng dụng, xem có vẻ lớn. Vả lại phép tắc tiên chúa đã ban, vừa lên đã sửa, liệu có nên không?
........

04/10/2023 lúc 15:19

M





ùa đông năm 1968
Mùa đông khắc nghiệt và kéo dài. Mấy ngày hôm nay, gió mùa đông bắc từng đợt tràn về. Trời âm u, từng đám mây màu chì xếp thành lớp cuồn cuộn trôi về phía tây. Thỉnh thoảng, trần mây nặng trĩu bị gió xé toạc, hé ra một khoảng trời màu xanh. Tiếng pháo bên phía tây Cồn Tiên, Dốc Miếu vẫn thay tiếng sấm giã bùm bụp lên đồng ruộng, xóm làng. Càng gần sáng, tiếng pháo càng thưa. Im lặng dâng tràn. Chỉ có tiếng gió reo. Tiếng cá quẫy. Tiếng lách của ai đang kéo càn cơ bẩm. Tiếng ầu ơ của bà mẹ ru con trong những căn hầm chữ A… Sự im lặng giả tạo như trò chơi trẻ con, đánh lừa dòng sông, đánh lừa cây cỏ, đánh lừa mưa gió rồi bất thình lình những cơn mưa đạn, mưa bom lại ào ào trút xuống. Bốn năm qua, tiếng pháo, tiếng bom của giặc như âm thanh thường trực với đất trời, với người dân vùng tuyến.
Trong hầm chỉ huy của tiểu đoàn 2, nước mưa lút mắt cá chân. Căn hầm hình chữ nhật rộng hai mét, dài bốn mét là chỗ phình ra của giao thông hào. Bốn cột gỗ vững chắc bốn bên được những cọc tre trợ lực chống chiếc đà ngang cũng bằng gỗ thành một mái che. Bên trên là một lớp đất dày. Thông với hầm chỉ huy là một chiếc hầm chữ A khá kiên cố. Nước trên nóc hầm thỉnh thoảng lại giỏ xuống lóc bóc. Ở một góc, mấy chú cóc không biết từ đâu mò tới, nổi lềnh bềnh trên mặt nước hay bám vào cộc tre chống hầm, nghiến răng thành những tiếng ồm ộp, trầm buồn. Căn hầm lạnh lẽo sặc mùi ẩm mốc, mùi nồng tanh của đất đỏ bazan, mùi ải mục của các lớp lá dương lót trên hầm.
Tiểu đoàn trưởng Trần Thắng nằm trên võng hút thuốc rê. Chiếc võng nilon màu xanh cánh dán sủm xuống vắt chéo từ bên này sang bên kia hầm, cách mặt nước chừng một gang tay. Khuôn mặt anh như sắt lại, hai má hõm xuống làm đôi môi dẫu ra. Đôi mắt sâu trũng, đói ngủ, mới ngoài ba mươi mà tóc đã nhiều sợi bạc. Nét già nua ấy mới được Nhị, cô trung đội trưởng dân quân xã V phát hiện gần đây. Hôm ấy, chị lên trực báo.....
 

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none

04/10/2023 lúc 15:19

none