Văn hóa thời đại

02/03/2022 lúc 08:55

C





hế Lan Viên là nhà thơ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. Ông có một quan niệm nghệ thuật sáng rõ từ những ngày đầu cầm bút. Toàn bộ sáng tác của ông là minh chứng cho ý thức đó của một nghệ sĩ tài danh suốt đời “nghĩ về nghề, nghĩ về thơ, nghĩ…” vì sự nghiệp văn học của dân tộc.

02/03/2022 lúc 08:55

 






Q





uảng Trị - vùng đất có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa, truyền thống đấu tranh cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến, Quảng Trị là nơi xảy ra cuộc đụng đầu quyết liệt với kẻ thù; là nơi chứng kiến những đau thương, mất mát lớn lao nhất mà chứng tích còn lưu lại đến ngày nay như huyền thoại. Và tất cả được văn học nghệ thuật lưu giữ một cách chân thực. Một tiềm năng văn học được khơi dậy từ mạch nguồn sự sống cách mạng hào hùng đó.

02/03/2022 lúc 08:55

 

L.T.S: Nhà báo Phan Quang sinh năm 1928 ở Hải Thượng - Hải Lăng - Quảng Trị. Hiện ông là Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam. Nhân tuổi 70 của ông, Nhà xuất bản Văn học sẽ xuất bản tuyển tập bài viết của ông dự kiến ba tập gần 3.000 trang. Đây là bài viết cuối sách của người chọn bài, là nhà phê bình văn học Ngô Thảo (quê ở Vĩnh Nam ,Vĩnh Linh ) hiện là Phó Tống thư ký Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Nhận thấy bài viết có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn công việc của một người con Quảng Trị, Cửa Việt xin giới thiệu cùng bạn đọc.

02/03/2022 lúc 08:55

L.T.S: Không ngoài mục đích "hâm nóng" tờ tạp chí lên, ngày 1.8.1998 tại trụ sở Tạp chí Của Việt, dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng biên tập Cao Hạnh - Tổ phóng sự Tạp chí Của Việt đã chính thức ra mắt và họp phiên đầu tiên. Nhân sự kiện này, Lâm Chí Công - Cây bút phóng sự “thuộc trường phái bạo lực” thực hiện một “phóng sự" nhanh phác thảo chân dung các đồng nghiệp của mình dưới cách nhìn đầy chất u-mua và cũng đầy "tính chủ quan" đúng như chân dung tự họa của tác giả.
CV. trân trọng giới thiệu và xem đây như là "ra mắt” với bạn đọc, bạn viết gần xa.

02/03/2022 lúc 08:55

T





 
hế là xong - một cuộc chơi! World cup 98 đã khép lại. Sau già một tháng thức gần trắng đêm với 64 trận đối chọi, lúc huy hoàng, lúc tàn khốc, giờ chỉ còn lại một dư vị, có cái gì đó thật là hùng vĩ lại pha một chút ngậm ngùi đắng chát có lẽ cũng phải nhiều đêm nữa may ra mới phôi phai.

02/03/2022 lúc 08:55

N





gười Việt nói “Con không khóc mẹ không cho bú”. Với một nền tiểu thuyết đói khát tác phẩm, tác giả và giá trị bấy lâu nay, lẽ ra bạn văn phải “đòi bú” lâu rồi. Năng khóc thì năng bú, năng ngủ thì năng nhịn, sức đói của nền tiểu thuyết lẽ ra phải tương xứng với nhiều "tiếng khóc", tuy vậy do cơ thể thiếu dinh dưỡng, cuối cùng nền tiểu thuyết cũng đã cất “tiếng khóc”. Đó là một loạt bài mới đây “Thử cắt nghĩa về sự chững lại của tiểu thuyết” của Vũ Phương (Phụ san VNQĐ1/98), “Về thực trạng đói tiểu thuyết hôm nay” của Đỗ Ngọc Yên (Phụ san VNQĐ 2/98) và “Tiểu thuyết Nghệ thuật khám phá cuộc sống” của Ma Văn Kháng (Văn nghệ số 17/98). Cả ba bài viết, đều cất tiếng kêu cứu cho tình trạng xuống cấp của tiểu thuyết hôm nay.

02/03/2022 lúc 08:55

1





. Hợp tuyển Thi nhân Việt Nam xuất bản lần đầu tiên, tại Hà Nội năm 1942. Hoài Thanh khi đó 33 tuổi. Nguợc lên bảy năm trước, năm 1935, ông đã là một chủ tuớng của phái “Nghệ thuật vị nghệ thuật” tranh luận với phái “nghệ thuật vị nhân sinh” do Hải Triều chủ soái. Hải Triều cũng chỉ hơn ông một tuổi. Nhưng nào có nghĩa gì cái chuyện tuổi tác. Tôi viết điều này mà tủi thẹn với tiền nhân. Hoài Thanh và thế hệ của ông đã có được những cái của mình, đã làm được những cái của mình. Một thế hệ trẻ trung giàu tài năng và tâm huyết đã làm nên cuộc cách mạng văn học Việt Nam lần thứ nhất ấy chiến công vang dội mạnh mẽ. Bên thơ, đó là phong trào Thơ Mới. Bên văn, đó là phong trào Tự Lực Văn Đoàn. Năm 1932 là cái năm đánh mốc văn học hiện đại Việt Nam. Mười năm sau, năm 1942, sừng sững dựng lên hai tuợng đài bất hủ của nền văn học mới: Thi nhân Việt Nam của Hoài Thanh và Hoài Chân, và Nhà văn hiện đại của Vũ Ngọc Phan.

02/03/2022 lúc 08:55

S





ử quán triều Nguyễn - cơ quan xuát bản bộ sách Đại Nam Nhất Thống Chí đã đưa Đào Duy Từ vào mục Nhân vật của tỉnh Bình Định, sách chép Đào Duy Từ "Người huyện Ngọc Sơn, trấn Thanh Hoa là con của phường Chèo Đào Tá Hán" (1).
Sách Đại Nam thực lục tiền biên, ghi cụ thể hơn: "Duy Từ người xã Hoa Trai" (2). Lê Quý Đôn cũng chép như vậy (3).

02/03/2022 lúc 08:55

1





. Hiện nay nhiều người đã quen dùng khái niệm - công cụ (outil-concept) văn hóa (Culture) theo nghĩa rộng chứ không chỉ hạn chế trong lĩnh vực văn chương (Literature) nghệ thuật (fine arts). Vài thí dụ: GSTS David Marr ở ANU (Austrailian National Universty) đã viết về văn hóa thể chế (Institutional Culture (s) ở Việt Nam chỉ trong một năm 1945 - 1946. Giáo sư Đàm Gia Kiện chủ biên cuốn lịch sử văn hóa Trung Hoa lại bắt đầu bằng Văn hóa điển chương. Rất gần đây, GSTS Nguyễn Cảnh Toàn nói đến một nền văn hóa toán học. Rất nhiều tác giả ở thế giới Anh - Pháp ngữ nói đến văn hóa chính trị và họ cho Chủ tịch Hồ Chí Minh là nghệ sĩ lớn ở lĩnh vực này.

02/03/2022 lúc 08:55

Người ta thường nói, văn chương triết luận hơn lịch sử; nhưng thế mạnh của lịch sử là tính trung thực, là góc nhìn, là sức khái quát của nhà viết sử. Văn chương có được triết luận trước hết phải dựa vào lịch sử. Lịch sử thường có nhiều hiện tượng lặp lại, tạo nên những khái niệm dù tên gọi khác nhau, nhưng bản chất, xương cốt, linh khí là tương đồng. Minh triết(1) văn hóa ngoại giao nước ta từ thời Đại Việt đến Việt Nam...

02/03/2022 lúc 08:55

Văn hóa là một lĩnh vực rất rộng lớn, vô cùng phong phú và đa dạng, hiện diện và thấm sâu trong toàn bộ đời sống xã hội và đời sống con người. Vì thế, có rất nhiều cách hiểu và khai thác khác nhau về văn hóa. Là đạo luật gốc, đạo luật cơ bản của nhà nước, khi đề cập về lĩnh vực đặc thù này, Hiến pháp phải dựa trên truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc, dựa trên quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng ta về văn hóa, dựa trên thực tiễn xây dựng văn hóa thời gian...
 

02/03/2022 lúc 08:55

Đang mải mê suy ngẫm giai điệu ca khúc viết nhân kỷ niệm 60 năm Đặc khu Vĩnh Linh và ngày truyền thống của mảnh đất “Lũy thép - Lũy hoa”, bỗng nghe véo von ai hát: Xuân đã về bên kia Sông Hiếu của nhạc sỹ Lê Anh phổ thơ Nguyễn Văn Dùng. Một nét xuân về thành phố Đông Hà phơi phới như gió xuân, mơn man như lộc xuân, chồi biếc đã gợi cho tôi giai điệu của ca khúc sắp viết...

02/03/2022 lúc 08:55

Chúng ta đang sống trong kỉ nguyên số, internet và truyền thông. Chúng ta bị vây quanh bởi các thiết bị công nghệ số. Máy tính cá nhân, máy tính bảng, điện thoại thông minh, các thiết bị nghe nhìn và lưu trữ…được kết nối với mạng internet toàn cầu đang trở thành những vật dụng quen thuộc thường ngày. Bây giờ, thật khó tưởng tượng một đời sống mà thiếu vắng email, chat, lướt web..

02/03/2022 lúc 08:55

1. Từ “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”...
Đường Trường Sơn, gạch nối hậu phương lớn với tiền tuyến lớn thời chống Mỹ là huyền thoại của dân tộc ta trong thế kỷ 20. Con đường mang tên Bác đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa yêu nước cao cả với những kỳ tích và hi sinh không thể nào kể xiết. Mười sáu nghìn cây số đường ngang dọc, kín mở toả khắp núi rừng Trường Sơn trùng điệp (bằng chiều dài sông Trường Giang, Trung Quốc) là một công trình vĩ đại cũng là nguồn cảm xúc dào dạt của thơ ca thời ấy...
 

02/03/2022 lúc 08:55

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, Bác Hồ có 8 bài thơ chữ Hán đề cập đến trăng:Vọng nguyệt, Trung thu (hai bài), Thu dạ, Nguyên tiêu, Báo tiệp, Đối nguyệt, Ly Bắc Kinh. Nhưng nói trực tiếp đến việc ngắm trăng, lấy trăng làm đối tượng cảm hứng thì có ba bài. ba bài thơ xuất hiện ở ba thời kỳ với ba hoàn cảnh và bộc lộ ba tâm trạng khác nhau...

02/03/2022 lúc 08:55

Nguyễn Bính sinh vào cuối xuân Mậu Ngọ (1918) và từ giã cõi đời trong một chiều 29 Tết Bính Ngọ (1966), năm ấy không có ngày 30, còn phơi phới sức xuân ở tuổi 49, “cái tuổi tứ thập nhi bất hoặc” thi nhân đã để lại cho đời nguyên vẹn cả một mùa xuân…Từ bấy đến nay thơ ông in lại không biết bao nhiêu lần và đi vào bao nhiêu tâm hồn, chắc không thể thống kê được...

02/03/2022 lúc 08:55

G





iờ đây là mùa thăm viếng Chùa Hương. Đã quá lâu rồi, tôi không còn sức khỏe, không còn hứng thú rủ bạn văn đi vãn cảnh động Nam Thiên. Không còn được cái thú nhìn các cô gái hái mơ. Nhưng giữa phố phường Hà Nội, lão già tôi còn đủ sức chống gậy đi nhìn các cô giá bán mơ, trên mấy vỉa hè bốc bụi kinh thành. Nhìn những thúng mơ đầy, những bàn tay cô gái bán mơ thoăn thoắt bốc mơ trao cho khách, làm sao tôi không thể nhớ đến bài thơ "Rừng mơ" bất hủ của thi nhân Nguyễn Bính. Bởi vậy, sớm nay tôi cố ngồi nghĩ về anh, viết về anh.

02/03/2022 lúc 08:55

 






T





ôi đọc và để ý đến thơ Đông Hà khi cô còn là sinh viên khoa văn trường Đại học Sư phạm Huế. Thế hệ này có rất nhiều nữ sinh làm thơ gây được sự chú ý của bạn đọc ở Huế và miền Trung như Lê Thị Mỹ Ý, Nguyễn Thanh Thảo, Huỳnh Diễm Diễm v.v..  Trong đó có ấn tượng đối với tôi hơn cả là thơ Đông Hà. Tháng Tám 1999 vừa rồi, Đông Hà trình làng tập thơ đầu tay của mình có tên là Thơ đá, cũng là thời điểm chị trở thành cô giáo dạy văn trẻ nhất Trường Quốc Học Huế!...