Bút ký

28/01/2025 lúc 22:46

Lời dẫn: Ma tuý đã trở thành mối hiểm hoạ của cả cộng đồng. “Cái chết trắng” ngày nay là mối đe doạ thường xuyên đối với con em chúng ta. Hãy nói không với Heroin và trừng trị thẳng tay những kẻ buôn ma tuý. Để giành giật lại mạng sống của những con nghiện, ở giữa một vùng xa xôi của Định Quán, có một cơ sở cai nghiện ma tuý đã thực hiện thành công cắt cơn bằng phương pháp châm cứu của Anh hùng lao động - giáo sư tiến sĩ Nguyễn Tài Thu.





1





. Người trong chuyện kể rằng: Chắc mọi người còn nhớ “Mùa hè đỏ lửa” năm 1972, khi mà cái cầu Hiền Lương hiền như dòng sông Bến Hải là nỗi đau chia cắt đất nước. Quảng Trị đã phải hứng chịu một khối lượng bom đạn hơn bất cứ nơi nào trên đất nước Việt Nam, thời đánh Mỹ. Gia đình tôi may mắn thoát chết trên “Đại lộ kinh hoàng”, đoạn từ ga Mỹ Chánh ra Cầu Trắng. Tôi và bầu đoàn thê tử ra đi, thực chất là chạy loạn, bỏ lại sau lưng mình cái làng Trà Liên yêu dấu, nơi chôn nhau cắt rốn và tôi cất tiếng oa oa chào đời, bỏ lại dòng sông Thạch Hãn thân thương đã tắm mát cả quãng đời thơ dại của tôi. Trà Liên đã đi vào lịch sử đánh Pháp với trận đánh công kiên rạng sáng ngày 27.6.1951, bộ đội tiểu đoàn 230 quyết san phẳng đồn để khai thông con đường huyết mạch giữa chiến khu Ba Lòng với vùng đồng bằng Triệu Hải. Trận này, ông chú của tôi hy sinh.
Tôi được cha mẹ sinh ra trong năm Ất Hợi (1935) – Năm triều đình nhà Nguyễn vui mừng khôn xiết khi hoàng tử Bảo Long ra đời, nhưng chẳng bao giờ nối được ngôi vua cha. Đức Kim thượng Bảo Đại – vị vua cuối cùng của một triều đại kéo dài gần nửa thiên niên kỷ, với chín đời chúa và mười ba đời vua (1558 -1945) đã phải “thoái vị” để nhường sứ mệnh lịch sử cho một thời đại mới. Thời đại Hồ Chí Minh.
.............
 

28/01/2025 lúc 22:46

G





ần đến ngày tôi rời Quảng Trị, có một người ở Quảng Trị nói với tôi:
- Lẽ ra chị phải ở lại thêm ít ngày nữa, vì vẫn còn một món đặc sản của Quảng Trị mà chị chưa được hưởng. Chị biết món gì không?
- Gió lào?
- Đúng đúng – Người ấy cười tự hào – Đến đây mà không biết gió lào thì…
Không sao, tôi nghĩ, dịp khác tôi sẽ còn trở lại đây để hưởng gió lào. Trước khi đến đây tôi cũng đã được cảnh báo về hai món đặc sản của Quảng Trị là gió lào và ớt. Người ta còn thêm thắt rằng: đến Quảng Trị nếu thấy trẻ con khóc thì đừng cho kẹo, hãy cho nó một trái ớt nó sẽ nín ngay. Hoặc khi nấu cháo bột cho trẻ, có thể không có thịt cá cũng được, nhưng phải nhớ trộn vào một thìa ớt bột! Nghĩa là người Quảng Trị ăn ớt từ khi còn nằm trong nôi. Nghe vậy làm tôi nghĩ ngay đến cái sự cay của Huế, vì có lần tôi cùng một chị bạn quê Khánh Hòa đã phải vất vả chiến đấu với tô bánh canh cá ở Huế, cả hai chị em đều nước mắt nước mũi giàn giụa, môi miệng đỏ rực lên như phải bỏng. Ấy vậy mà trước khi chúng tôi đến ai cũng nói là Huế ngọt. Không hiểu sao người ta ăn cay thế mà giọng nói là ngọt thế.
Nhưng Quảng Trị thì không hẳn như tiếng đồn. Khi đã đến đây rồi thì tôi chỉ thấy đó là cách nói theo định kiến, nói theo kiểu “sáng tác”. Bằng chứng là các bữa ăn ở nhà nghỉ Công đoàn tại Cửa Tùng rất ít cay, tuy nhiên bữa nào trên bàn cũng có thêm một dĩa nhỏ đựng ớt trái và tiêu non (những nhánh hạt tiêu này mới thật lạ và thú vị). Mấy quán cháo bún phở ở Cửa Tùng, Đông Hà, Khe Sanh cũng không cay hơn các nơi khác dọc dải Nam Trung Bộ mà tôi được biết. Ngay cả bữa cơm thường ở nhà một người dân làng biển, có những món vốn cay ớt nhất là mắm nêm và canh cá, thì cũng chỉ cay cay vậy thôi...

28/01/2025 lúc 22:46

K





ể từ buổi sáng tháng tư lịch sử năm 2002, khi Thủ tướng Phan Văn Khải tay cầm cán xẻng, đứng trên bến phà Xuân Sơn phát lệnh khởi công đường Hồ Chí Minh cho đến nay đã qua một ngàn ngày đêm. Ngàn ngày đêm trên ngàn cây số hẵn có ngàn câu chuyện đang viết, đáng kể hơn cả ngàn lẻ một câu chuyện mà nàng Sêhêradat đã kể cho nhân loại nghe từ thế giới người Ả Rập cổ xưa.
Chúng tôi bắt đầu một cuộc vượt Trường Sơn những ngày cuối năm trong mưa dầm gió bấc từ bờ Nam con sông Ngàn Sâu trên đất Hà Tĩnh, đi qua Quảng Bình, Quảng Trị, nơi đường Hồ Chí Minh chia ra hai nhánh ôm lấy hai sườn tây, đông Trường Sơn rồi vào tận đường 9 xuyên Á. Cuộc “hành quân” không phải dưới mưa bom bão đạn, không phải đá tai mèo và chiếc gậy Trường Sơn cũng chỉ “trích đoạn” hơn 400km trong chiều dài ngót 1241,3km được thi công trong giai đoạn 1, bằng xe Land Cruider 4500. Quả là một chuyến dạo chơi, vậy mà những gì cảm thấy giữa điệp trùng sơn cước thực khiến xốn xang, bồi hồi.
Có lẽ trên suốt tuyến đường Hồ Chí Minh thì đoạn qua khu vực Bình Trị Thiên này là khó nhất bởi lắm sông nhiều suối và cơ man vực thẳm, núi cao. Có những con sông rộng, nước hỗn như sông Long Đại, sông Gianh ở Quảng Bình, lại có những ngọn đèo cao hơn một ngàn mét, quanh năm mây phủ như đèo Sa Mu ở Quảng Trị. Người xưa kể lại rằng chốn bồng lai ẩn hiện trong mây. Nếu vậy, coi như tôi đã lên đến đó và gặp được những “Tiên ông” bằng xương bằng thịt trên đỉnh Sa Mu là những chàng công binh Lũng Lô và ở chốn “thần tiên” này họ phải đối mặt với ngàn vạn gian lao vất vả. Suốt năm trong mây, làm việc trong mây, ăn trong mây và ngủ cũng trong mây. Tiên cảnh đâu không thấy, chỉ rặt ẩm ướt và giá lạnh, cách mười mét đã không nhìn thấy nhau. Các “tiên ông” mới qua tuổi hai mươi kể với chúng tôi họ thèm nhất là được thấy mặt trời và tiếng con gái. Tôi cũng đã chứng kiến cảnh giáp Tết năm ngoái cả công trường cầu Xuân Sơn bắc qua sông Son đang hừng hực khí thế thi đua vượt tiến độ để mừng Đảng, mừng Xuân thì bỗng nhiên mũi khoan cọc nhồi đường kính 1,2 mét thình lình đụng…........
 

28/01/2025 lúc 22:46

Q





uê tôi - Làng An Nghĩa, vùng ven thị xã Đông Hà. Đến tuổi tôi học trường làng do ba tôi dạy. Ba tôi là một trong vài ba đảng viên Cộng sản và là Bí thư đầu tiên của xã Cam Thanh. Ông  hy sinh tháng 8.1947 trên đường về vùng địch hậu; rồi tôi vào trường Sainte Marie Đông Hà. Kỳ thi Primaire năm 1945 được tổ chức tại huyện lỵ Cam Lộ, nhưng không tuyên bố kết quả được vì cách mạng tháng Tám nổ ra. Tản cư trở về, bốn năm sau tôi được mẹ cho phép, sắp đặt để theo chị lên chiến khu Cùa học tập và thi tốt nghiệp tiểu học. ..............

28/01/2025 lúc 22:46

Đ





ại hội của những người làm báo quê hương khai mạc trọng thể và ấm áp. Lòng tôi vui như có sóng cồn của cơn bão mùa xuân, nhưng có những giây phút xao động. Bởi thiếu vắng một gương mặt thân quen, một người làm Báo Cách mạng thời chống Mỹ cứu nước.
Trong hai tập sách “Chân dung các nhà báo liệt sĩ” do Hội Nhà báo Việt Nam xuất bản năm 1996 và 1998 không có tên anh. Năm ngoái, nhân ngày Báo chí Việt Nam 21.6.2004, Hội Nhà báo Việt Nam truy tặng huy chương “Vì sự nghiệp báo chí Việt Nam” cho anh. Hội nhà báo Lâm Đồng được ủy quyền trao huy chương và các bức ảnh mới tìm thấy đến người em trai của anh là một bác sĩ ở Bệnh viện Đà Lạt. Anh mới được Nhà nước suy tôn liệt sĩ, nhưng ngày suy tôn là 29 - 5 - 1972, cách đây 33 năm.
Tên anh là Đặng Bá Sô, nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng, phóng viên báo Quyết Thắng khu Trị Thiên - Huế, rồi phóng viên báo Cứu Nước (Quảng Trị) trước khi hy sinh.
Đặng Bá Sô quê ở làng Cu Hoan, xã Hải Thiện, huyện Hải Lăng. Cậu học trò xuất sắc trường trung học Nguyễn Hoàng những năm 60 này vừa lo kiếm ăn, vừa lo nuôi hai em trai ăn học vì cha mẹ mất sớm. Nhưng rồi đã đến cái tuổi phải chọn lựa trước “đôi dòng nước”. Đất trời quê hương bấy giờ đang rộn rã vào Xuân và đâu đó dội lại âm hưởng trầm hùng của mùa xuân Mậu Thân 1968. Đặng Bá Sô dứt khoát ra đi, chỉ dặn các em có một câu (anh kể lại khi chúng tôi quen nhau): “Nếu không học được nữa thì đi theo con đường của anh”............

28/01/2025 lúc 22:46

Biển chiều khoe màu hoa tím/ Cồn Cỏ khoe màu hoa phong ba... Lời hát ngọt ngào thiết tha của một nam ca sĩ cất lên trong chương trình văn nghệ chào mừng Lễ công bố Nghị định 174/2004/NĐ-CP về thành lập huyện đảo Cồn Cỏ làm lòng tôi rưng rưng. Người bạn đồng nghiệp thấy tôi mắt ầng ậng nước, liền hỏi: "Em không vui?". "Sao lại không vui chứ!". 

28/01/2025 lúc 22:46

L





ần này Hội Nhạc ra quân sớm, cuộc đổ bộ của các anh xuống Điện Biện thật hùng hậu, có tất cả mười hai người, Sài Gòn ra một lúc bảy người. Toàn những nhân vật cự phách tên tuổi lẫy lừng, dẫn đầu là hai ông Hồng Đăng và Tôn Thật Lập, trẻ nhất là Từ Huy và Nguyễn Văn Hiên, già nhất là hai ông Phan Huỳnh Điểu và Huy Du. Đi chuyến này về là qua Tết Giáp Thân, tôi được biết anh em trong Sài Gòn sẽ tổ chức mừng thọ cho ông Phan Huy Điểu bước sang tuổi tám mươi. Vậy là ông Phan còn hơn ông Huy Du vài tuổi.

28/01/2025 lúc 22:46

B





uổi sáng, Tà Rùng thật yên tĩnh. Mây sà xuống sườn núi bảng lảng như nối dài thêm những đỉnh non cao dải Trường Sơn đợi ánh mặt trời. Bầy chim rừng mổ tranh những hạt cơm với đàn gà trước vuông sân nhỏ, mấy con chó nằm duỗi chân lim dim đôi mắt. Thanh bình quá! Tôi đứng nhìn dòng suối nhỏ, làn nước trong xanh bình thản chảy về xuôi và lắng nghe những câu chuyện truyền thuyết. Bắt đầu từ một dòng sông.

28/01/2025 lúc 22:46

Đ





ó là những ngày đầu tháng tám, khi mà cái nắng 36 - 37 độ C, có ngày lên tới 38 - 39 độ C  gay gắt kéo dài thiêu đốt trên toàn địa bàn. Những cơn mưa hiếm muộn  ngắn ngủi không làm dịu đi mảy may cơn nắng khát dường như đã lên đến đỉnh điểm của thị xã tỉnh lỵ. Vẫn nóng bỏng từng ngày một mối nguy cơ không còn nước cung cấp cho sinh hoạt của người dân thị xã trong mùa hè đã cận kề.  Vẫn một vùng đất khô khát phập phồng mong mưa. Nỗi khắc khoải lo âu hiện rõ nhất trên từng nét mặt của toàn thể cán bộ nhân viên Công ty cấp thoát nước Quảng Trị. Hơn ai hết, họ hiểu rằng thêm một ngày nắng hạn là thêm một ngày mà rất nhiều mồ hôi, công sức và tiền của sẽ phải đổ ra để giành giật từng hạt nước hiếm hoi trong cuộc chạy đua với trời...

28/01/2025 lúc 22:46

T





rong đời tôi, cuộc làm quen với Hùng dường như xảy ra cùng lúc tôi mải mê đứng nhìn hình dáng sinh động đáng yêu của ngôi trường tôi và anh đã học suốt thời trung học. Lúc ấy là một buổi sớm mai xanh ngắt trời xanh và bằng nỗi bồi hồi trong trí nhớ tôi lắng nghe bài học của gần hai mươi năm về trước được giảng bởi những giọng êm êm của thầy của cô. Thốt nhiên Hùng vụt hiện trước mặt tôi như bước ra từ trong tràn trề nắng ấm, đến bên tôi như một người đã quen thân từ lâu lắm. Bằng ánh sáng của nụ cười tươi rói, bắt đầu từ đó Hùng giúp tôi gặp lại gương mặt và giọng nói của những con người đã trở thành kỷ niệm quấn quýt trong tôi.

28/01/2025 lúc 22:46

H





ồi còn học phổ thông, cứ nghe những cái tên Bến Hải, Cửa Tùng, cầu Hiền Lương... là lớp học sinh chúng tôi thường hình dung ra một khung cảnh gì đó rất đổi thiêng liêng, thơ mộng. Những nỗi bồi hồi xao xuyến, những sự khát khao khôn nguôi, mong được một lần đặt chân tới vùng đất trong mơ đó.
Đất nước còn bị chia cắt, chiến tranh vẫn diễn ra ngày càng ác liệt và thế trận khi ấy đang ngày một nghiêng về phía Quân giải phóng miền Nam, đã như thôi thúc tuổi trẻ chúng tôi thời đó, dù đã được nghe, xem được gần như hàng ngày, qua hệ thống thông tin có được thời bấy giờ mà khi trực tiếp hòa cùng đoàn quân vạn nguời chiến sĩ nối đuôi nhau trên con đường Trường Sơn mang tên Bác, mới cảm nhận được, mới nhận thức được, mới thấm thía được những thực tế, khốc liệt của chiến tranh.

28/01/2025 lúc 22:46

...B





ọn Lầu Năm Góc đã tung ra một chiến dịch tuyên truyền cỡ thế giới về cái hàng rào này; dựa theo đó, bọn tâm lý chiến Mỹ nguỵ ở miền Nam đã gợi ra một ý niệm khủng khiếp về "hàng rào Mac Na-ma-ra", đại loại như thế này: hàng rào điện tử sẽ có một hệ thông dây điện có sức hút giết người từ năm trăm mét, có thể phân biệt được tiếng chân người với tiếng chân của những động vật khác; rồi đây chắc chắn là một con chuột cũng không lọt qua nổi hàng rào, v.v... Chưa ai hình dung ra được cái hàng rào nó sẽ ra làm sao cả. Nhưng thấy cung cách làm ăn đại qui mô của công binh Mỹ, anh em du kích lúc đầu có nhiều người bị ám ảnh, và đã cảm thấy "sắp mệt tới nơi". Bàn đi bàn lại mãi vẫn chỉ là đoán mò, chưa ai đưa ra được một cách lý giải khoa học để tính kế làm ăn với cái hàng rào nguy hiểm này. Cuối cùng, nội bộ họp củng cố và khẳng định tư tưởng với nhau: "Nói như vậy là cùng đường rồi à? Bất luận thằng Mỹ có phù phép bằng trời đi nữa, cách mạng vẫn nhất định thắng lợi. Nói gì kệ mệ nó, nó làm tới đâu mình đánh tới đó, vỏ quýt dày có móng tay nhọn..."

28/01/2025 lúc 22:46

B





ao giờ cũng thế, niềm thương nhớ những cánh đồng, những con đường và những dòng sông ở quê nhà trong những tháng ngày bình dị của Xuân, Hạ, Thu, Đông thường thôi thúc tôi trở về để lại được đi trên những cánh đồng, những con đường và dòng sông ấy. Và, trong những bước chân xao xuyến dưới khung trời của tháng Giêng, tháng Hai, tháng Ba, tháng Mười, tháng Chạp... tôi hiểu ra mỗi thân lúa, làn bụi mỏng, giọt nước mình vừa gặp lại đã và đang bồi đắp từng ngày cho cuộc sống trên mảnh đất trăm mến ngàn yêu của tôi bình yên và rộn ràng hơn. Vào một khoảnh khắc âm thầm nào đó giữa lòng thị xã nhỏ bé muôn đời quấn quýt với dòng Hiếu giang, tôi vui mừng nhận ra, niềm tâm cảm đó cũng chính là sự hóa thân của Đông Hà trong bước đi thời gian.

Lúc này là một buổi sớm mai xanh ngắt trời xanh, màu xanh vốn chỉ có sau giờ phút những đám mây đã được ánh mặt trời lọc đến trong ngần. Nó làm tôi nhớ những cơn gió đến từ các ngọn đồi xao xác ở phía Tây-nam thị xã trước đây thường mang theo mùi hương khó phân biệt của những loài hoa dại thổi vào cuộc sống có lắm gian nan...

28/01/2025 lúc 22:46

T





ôi quyết định ngủ lại một đêm ở thị xã Quảng Trị, đó là một đêm khi chiến tranh đã có một khoảng lùi ba mươi nhăm năm trên mảnh đất này. Một khách sạn vô tình tôi gặp vào lúc trời vừa chạng vạng. Khách sạn bốn hay năm tầng gì đó nằm hắt hiu dọc một con phố nhỏ. Một đầu phố hướng tới Cửa Bắc Cổ Thành, một đầu hướng ra bờ sông Thạch Hãn.
Quảng Trị là một tỉnh như thế, đứng án ngữ trên quốc lộ xuyên Việt. Quảng Trị trong lịch sử nước Việt như một cái gạch nối về mặt địa lý cũng như ý nghĩa văn chương. Mấy chục năm qua, biết bao lần ra Bắc vào Nam tôi đã đi qua đây nhưng không một lần nghỉ lại. Đêm nay cũng vậy, mấy tầng lầu khách sạn hầu như không có một  khoảng sáng nào qua các cửa sổ. Vừa mới chập chiều phố xá còn tấp nập ánh đèn mà chỉ trong thoáng chốc... Tôi mở cửa phòng, chỉ còn lại những tàn cây run rẩy dưới ánh đèn đường xanh nhẽo nhợt. Chẳng biết có phải mọi người cũng như tôi, không muốn dừng lại đây để tránh những ám ảnh chiến tranh, những ám ảnh không dễ xoá nhoà trong ký ức của một dân tộc. Đó là ''tám mươi mốt ngày đêm'', lịch sử đã chọn đất này làm nơi thử thách. Dưới mọi góc độ, trên mọi bình diện từ sự khủng khiếp của vũ khí huỷ diệt, đến sức chịu đựng, lòng can đảm của con người mà trước đây chưa có một thực tế nào có thể chứng minh một cách thuyết phục. Thì đây, “tám mươi mốt ngày đêm'' thành cổ mãi mãi còn đó, mãi mãi sẽ là một minh chứng cho mọi thời đại. Cho dù mọi thứ có thể phôi pha, Cổ thành chỉ còn là một đống đổ nát hoang tàn trong khói bụi chiến tranh. Song, đối với lịch sử thì bóng của Thành Cổ Quảng Trị vẫn rợp một khoảng dài!
Đã hơn ba mươi năm chiến tranh qua đi, từ Đông Hà cho đến thị xã Quảng Trị, hạnh phúc giản dị rạng trên gương mặt người mỗi buổi sáng mai về...

28/01/2025 lúc 22:46

T





rên đường thiên lý Bắc - Nam suốt dài Quốc lộ 1 A, ngang qua thị xã Quảng Trị, xin bạn hãy rẽ về phía Bắc 2km đến viếng thăm Thành Cổ. Thành Cổ - một thời mưa bom bão đạn, một thời lửa - thép. Bạn đừng quên thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống, hoá thành trời xanh mây trắng vì cuộc sống bình yên hôm nay. Bạn sẽ chìm sâu vào không gian linh thiêng siêu thực, tưởng như khói hương bay, tiếng bom đạn ầm oàng hỗn loạn và máu chảy của một thời hoa lửa hiển hiện vừa mới hôm qua.
Bạn có bao giờ tự hỏi: Cái Thành Cổ - Quảng Trị chưa đầy hai cây số vuông và khu vực xung quanh có giá trị gì về quân sự để đến nỗi phải chịu cảnh hoang tàn đổ nát, máu đổ xương tan do bom đạn Mỹ- Nguỵ tàn phá sức huỷ diệt ngang với bảy quả bom nguyên tử ném xuống Hi rô si ma - Nhật Bản? 81 ngày đêm bộ đội, du kích chống lại cuộc tái chiếm Thành Cổ của các lực lượng Thuỷ quân lục chiến, Biệt động quân, Lính Dù… thuộc Tổng trừ bị của Nguỵ, mỗi ngày hy sinh một đại đội, cũng có nghĩa là khoảng một vạn chiến sĩ hy sinh trong thời gian này. Rất có thể nhiều hơn nữa, hoặc ít nhất cũng bằng ấy người lính phía bên kia chết trận. Dứt khoát phải có nguyên cớ nào đấy!?...

28/01/2025 lúc 22:46

Người quê tôi làm văn học nghệ thuật ở Hà Nội xem ra cũng đông, có cả trăm, nếu tính thêm dâu rể nữa phải vài trăm. Nhiều người tài năng siêu quần, tiếng tăm lừng lẫy, có người suốt năm xách túi đi họp, lại có người chỗ nào cũng có mặt, chạy đôn chạy đáo mồ hôi mồ kê nom vất vả lắm. Một vài người quen sống như những cái bóng, có tên tuổi hẳn hoi mà chẳng mấy khi đã thấy mặt, tài năng ra sao, tính nết thế nào thì thật chưa phải ai cũng đều đã rõ. Ô thế ra bác ấy cũng là quê ta, sao chả thấy đến họp đồng hương bao giờ, tôi vẫn biết là có anh ấy nhưng lại tưởng đã đi Văn Điển rồi cơ.
Người ta mỗi người mỗi tính, biết làm sao. Giang sơn có thể đổi thay mà tính tình con người thì rất khó thay đổi. Cái tính cách riêng của mỗi người phải cố mà giữ lấy, để mất đi, để giống nhau, ai cũng như ai thì đời sống chung thành thê thảm...

28/01/2025 lúc 22:46

C





húng tôi đó cú hai tuần (từ 23/6 đến 6/7/2007) tham gia đoàn Nghiên cứu các khu Thương mại tự do (Khu TMTD) ở Achentina và Chile của liên Bộ Thương mại - Tài chính - Văn phũng Chính phủ. Mục đích nhằm nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm của nước bạn để giúp Chính phủ xây dựng Luật về khu TMTD tại Việt Nam, điều đó có nghĩa là sẽ tác động tích cực đến Khu kinh tế thương mại Lao Bảo trong tương lai.
Sau những ngày công tác trên miền đất Nam Mỹ, đất nước Chile đó để lại trong tôi những ấn tượng khó phai mờ. Hỡnh ảnh các khu TMTD trên nước bạn khiến chúng tôi thêm thao thức cùng Lao Bảo quê nhà, và mơ ước về một ngày mai...

28/01/2025 lúc 22:46

Q





uảng thời gian bốn năm ngắn ngủi học ở Huế, tôi đã có dịp vun vén cho trí tò mò của mình qua bao nhiêu câu chuyện đã trở thành huyền tích về nhiều con người, mảnh đất, miền quê trên suốt dặm dài dãi đất miền Trung, từ các bạn học của tôi trong bao đêm mất điện, nhớ nhà mang ghế ra sân ngồi ngắm vuông trời nhỏ đầy sao ở khu nhà trọ. Câu chuyện về mười cô gái TNXP ngã xuống ở Ngã ba Đồng Lộc trong những năm kháng chiến chống Mỹ được Ngàn Phố, cô bạn gái người quê Can Lộc (Hà Tĩnh) của tôi kể lại bằng chất giọng ví dặm vào một đêm như thế, đã lưu dấu âm vang trong ký ức tôi vẹn nguyên mãi cho đến bây giờ.
Đến sáng hôm nay, khi tôi cùng Ngàn Phố nhẹ nhàng từng bước chân chỉ sợ đau viên sỏi hiền lành, ngọn cỏ xanh non còn đẫm sương đêm dưới chân đồi Trọ Voi mà lặng lẽ bên nhau cùng dâng lên các chị nắm hương lòng, để nguyện cầu cho hương hồn các chị, dẫu có ba mươi tám năm trôi qua vẫn “không thêm một tuổi nào” (Vương Trọng) mà thanh xuân đi cùng đất nước. Rồi im lặng ngồi dưới tán cây bồ kết được Đại tá Công an Nguyễn Tiến Tuẩn trồng...